Page 49 - (کیهان لندن - سال چهل و یکم ـ شماره ۵۳۳ (دوره جديد
P. 49
صفحه 4۹شماره 1۹۹۹
جمعه 1۰تا پنجشنبه 1۶اکتبر ۲۰۲۵
ﮐﻪ دﯾﮕﺮ ﺟﺪاﯾﯽ ﻧﺎﭘﺬﯾﺮﻧﺪ .ﻮﻧﻪ درﺧﺸﺎن آن آﺛﺎر ﺑﻼﺑﺎرﺗﻮک ﻣﯽداد .اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ﻧﯿﺰ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺴﯿﺮ را در ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺖ ،اﻣﺎ ﺑﻪ ﮐﺎر و ارﮐﺴﱰ ﺧﻮد را داﺋﺮ ﮐﺮد .اﻧﺠﻤﻦ ﻓﯿﻼرﻣﻮﻧﯿﮏ
آﻫﻨﮕﺴﺎز ﺑﺰرگ ﻣﺠﺎرﺳﺘﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻓﻮﻟﮑﻠﻮرﯾﮏ ﺑﺎ روﯾﮑﺮی ﻣﺘﻔﺎوت .ﯾﻌﻨﯽ او ﺑﺠﺎی اﻗﺘﺒﺎس ﺳﺎده ﺑﺎ ﺑﺮداﺷ اﯾﺮان ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺤﮑﯿﻢ ،ﮔﺴﱰش و اﻋﺘﻼی ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ
ﴎزﻣﯿﻦ ﺧﻮد را در ﻗﺎﻟﺒﯽ ﻧﻮ و ﻣﺪرن ﺑﺎزآﻓﺮﯾﻨﯽ ﮐﺮد .اﺣﻤﺪ در اﯾﺮان ﺑﻮد .ارﮐﺴﱰ ﺳﻤﻔﻮﻧﯿﮏ ﺗﻬﺮان ﻫﻢ ﮐﻪ از ﻗﺪﯾﻢ ﻫﻤﻮاره
ﭘﮋﻣﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﺎ روﯾﮑﺮدی ﻣﺸﺎﺑﻪ ،ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺟﻮﻫﺮه ﻣﻠﻮدیﻫﺎی ﻣﻮﺗﯿﻒﻫﺎی ﻣﺤﻠﯽ و اﻟﻬﺎم از ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ اﯾﺮاﻧﯽ آﻧﻬﺎ را در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﻌﺎل ﺑﻮده و از دﻫﻪ ۵۰ﺧﻮرﺷﯿﺪی ﻣﻮرد ﺣ ﯾﺖ دوﻟﺖ ﻗﺮار
ﻗﻄﻌﺎت ارﮐﺴﱰال و ﺳﺎز دﮔﺮﮔﻮن ﮐﺮد و ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻓﺮمﻫﺎ و ﮔﺮﻓﺖ .وﻟﯽ از اواﺳﻂ دﻫﻪ ﭼﻬﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﻮﻻت ﻣﻬﻤﯽ
اﯾﺮاﻧﯽ را ﺑﻪ زﺑﺎن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻣﻌﺎﴏ ﺟﻬﺎن ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﺰﻧﺪ. اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﻮد .درواﻗﻊ ،ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ در ﺣﻮزه ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ُرخ ﻣﯽدﻫﺪ .ﺗﺎﻻر رودﮐﯽ در ﺳﺎل ۱۳۴۶
در ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻫﻮﯾﺖ ﻣﻠﯽ ﺑﺎ ﺑﯿﺎن ﺑﯿﻦاﳌﻠﻠﯽ ،ﯾﮑﯽ از وﯾﮋﮔﯽﻫﺎی اﻓﺘﺘﺎح ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﺮﮐﺰ آﻣﻮزﺷﯽ و اﺟﺮاﯾﯽ ،ﺑﻪ
آﯾﺎ درﺳﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ اﭘﺮا و ﺑﺎﻟﻪ رﺷﺘﻪﻫﺎﯾﯽ در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ= ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻔﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ اﯾﺮان ﺑﺪل ﻣﯽﮔﺮدد .ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ
ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﮐﺎر اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ﺑﻪ ﺷ ر ﻣﯽآﯾﺪ. راه اﻧﺪازی رﺷﺘﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ در داﻧﺸﮑﺪه ﻫ ﻫﺎی زﯾﺒﺎ ﺑﺴﱰی
ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺑﺪون ﮐﻼم ﻧﻘﺶ ﺟﺪی ﺑﺮای ﭘﺮورش و ﺷﮑﻮﻓﺎﯾﯽ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﻪ وﺟﻮد
ﻣﻠﻤﻮسﺗﺮ و ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮی دارﻧﺪ و ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺗﺤﻮل و ﺑﻄﻮر ﮐﻠﯽ ﻣﯿﺮاث اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن را ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان= ﻣﯽآورد .ﺣ ﯾﺖ دوﻟﺖ ﯾﮑﯽ از ﻋﻮاﻣﻞ ﮐﻠﯿﺪی در اﯾﻦ دوره
ﺑﻮد .ﺑﺮای ﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺎﺳﯿﺲ رادﯾﻮ و ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮن ﻣﻠﯽ
ﺗﮑﻮﯾﻦ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﻔﺎ ﮐﻨﻨﺪ؟ ﺧﻼﺻﻪ ﮐﺮد؟
-ﻣﺎ ﻣﯽداﻧﯿﻢ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ اﭘﺮا و ﺑﺎﻟﻪ ﻧﯿﺰ ﮐﺎر -اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ﺑﺎ آﺛﺎرش ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﺎ اﯾﺮان و اﯾﺠﺎد ارﮐﺴﱰ ﻣﺠﻠﺴﯽ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﮐﺮد.
ﮐﺮده اﺳﺖ .او ﺳﻪ اﭘﺮا ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎی »ﺟﺸﻦ دﻫﻘﺎن«» ،دﻻور ﺣﮑﻮﻣﺖ ﭘﻬﻠﻮی ﺑﺮای ﻣﺪرنﺳﺎزی ﻓﺮﻫﻨﮓ ،ﴎﻣﺎﯾﻪﮔﺬاری
ﺳﻬﻨﺪ« و »ﺳﻤﻨﺪر« ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ .او اﭘﺮای »دﻻور ﺳﻬﻨﺪ« وﻓﺎداری ﺑﻪ رﯾﺸﻪﻫﺎی ﻣﻠﯽ آﻓﺮﯾﻨﺸﯽ ﺗﺎزه ﭘﺪﯾﺪ آورد ﮐﻪ ﻧﻪ ﮔﺴﱰدهای از ﺟﻤﻠﻪ در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﺮد .از ﻧﺘﺎﯾﺞ آن ﻣﯽﺗﻮان
را ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ اﻓﺘﺘﺎح ﺗﺎﻻر رودﮐﯽ ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ در ﻫ ن روز ﺗﻨﻬﺎ در داﺧﻞ ﮐﺸﻮر ﺷﻨﯿﺪه ﺷﻮد و ﺑﻪ روﺣﯿﺎت و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻪ ﺷﮑﻞﮔﯿﺮی ارﮐﺴﱰ ﺳﻤﻔﻮﻧﯿﮏ ﺗﻬﺮان ،و ﺑﺨﺶ اﭘﺮا و ﺑﺎﻟﻪ
ﺑﺎزﮔﺸﺎﯾﯽ ﻫﻢ اﺟﺮا ﺷﺪ .او ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﯾﮏ ﺑﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻧﺎم »ﻋﯿﺎران« ﻣﺮدم اﯾﺮان ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﺎﺷﺪ ،ﺑﻠﮑﻪ در ﮔﻔﺘﮕﻮی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﯿﺎن در ﺗﺎﻻر رودﮐﯽ اﺷﺎره ﮐﺮد .در ﮐﻨﺎر اﯾﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی دوﻟﺘﯽ،
در ﮐﺎرﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد دارد ﮐﻪ در اواﺳﻂ دﻫﻪ ﭘﻨﺠﺎه ﺧﻮرﺷﯿﺪی اﯾﺮان و ﺟﻬﺎن ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ در ﺧﻮر ﺑﯿﺎﺑﺪ .اﯾﻦ ﻣﯿﺮاث ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ اﺷﺎره ﺷﺪ اﻧﺠﻤﻦ ﻓﯿﻼرﻣﻮﻧﯿﮏ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻬﺎدی
ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ .آﺷﮑﺎر اﺳﺖ ﮐﻪ داﺳﺘﺎنﻫﺎی اﯾﻦ اﭘﺮاﻫﺎ و ﺑﺎﻟﻪ ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ ﻧﻘﺶ ارزﺷﻤﻨﺪی در ﺗﺮوﯾﺞ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ
اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن اﺳﺖ.
داﺳﺘﺎنﻫﺎی ﻣﻠﯽ و ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻏﺮﺑﯽ در اﯾﺮان اﯾﻔﺎ ﮐﺮد.
ﺑﻠﻪ ،اﭘﺮا و ﺑﺎﻟﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻗﺼﻪﻫﺎ و رواﯾﺖﻫﺎی ﻣﻠﯽ اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن در ﮐﻨﺎر دﯾﮕﺮ ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪاﻧﺎن و آﻫﻨﮕﺴﺎزان= در اﯾﻦ دوره ﺷ ری از ﺷﺨﺼﯿﺖﻫﺎی ﮐﻠﯿﺪی ﻧﯿﺰ ﻇﻬﻮر
اﺗﮑﺎ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و از اﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮای ﺑﺮﻗﺮار ﮐﺮدﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﺴﯿﻦ دﻫﻠﻮی ،روﺑﯿﻦ ﮔﺮﯾﮕﻮرﯾﺎن ،ﺣﺸﻤﺖ
ﮐﺮدن ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺮدم دارﻧﺪ .ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﭘﮋﻣﺎن ﺑﻪ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ،ﭼﻪ ﻧﻘﺶ و ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ در ﺷﮑﻞﮔﯿﺮی و ﻏﻨﺎی ﺳﻨﺠﺮی ،اﻣﺎﻧﻮﺋﻞ ﻣﻠﯿﮏ اﺻﻼﻧﯿﺎن ،ﻓﺮﯾﺪون ﻧﺎﴏی ،ﯿﻦ
اﯾﻦ اﻣﺮ واﻗﻒ ﺑﻮد ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ اﭘﺮا و ﺑﺎﻟﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ارﺗﺒﺎط ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﺮان دارد؟ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎن ،ﻫﺮﻣﺰ ﻓﺮﻫﺖ ،ﻟﻮرﯾﺲ ﭼﮑﻨﺎوارﯾﺎن ،ﺣﺴﯿﻦ
ﺑﯿﺸﱰو ﻋﻤﯿﻖﺗﺮی ﺑﺎ ﻣﺮدم ﺑﺮﻗﺮار ﮐﻨﺪ .در آن زﻣﺎن اﭘﺮا و ﻧﺎﺻﺤﯽ ،ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺣﻨﺎﻧﻪ و اﻣﯿﻦاﻟﻠﻪ ﺣﺴﯿﻦ )ﺧﺎرج از اﯾﺮان(
ﺑﺎﻟﻪ ﻓﺮمﻫﺎی ﻧﺎآﺷﻨﺎ و ﻏﺮﯾﺒﯽ در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺎ ﺑﻮدﻧﺪ .اﻣﺮوزه -اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ﺑﯿﺶ از ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺑﺮ ﺑﺴﱰ اﻧﺪﯾﺸﻪ و و آﻫﻨﮕﺴﺎزان دﯾﮕﺮ .ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ رﻫﱪان ارﮐﺴﱰی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮﻫﺎد
اﯾﻦ ﻏﺮاﺑﺖ ﮐﻤﱰ ﺷﺪه و اﯾﻦ دو ﻓﺮم ﺑﯿﺸﱰ در اﯾﺮان ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺟﺮﯾﺎنﻫﺎی ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻗﺮن ﺑﯿﺴﺘﻢ ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺖ و آﻫﻨﮕﺴﺎزی ﻣﺸﮑﺎت ،ﻋﻠﯽ رﻫﱪی و ﺣﺸﻤﺖ ﺳﻨﺠﺮی ﻧﻘﺸﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦﮐﻨﻨﺪه
ﺷﺪهاﻧﺪ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﺲ از ۵۷ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی اﺟﺮاﯾﯽ ﭘﯿﺪا ﮐﺮد .ﺑﺮای درک اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﻔﺎوت ﺑﻨﯿﺎدﯾﻦ ﻣﯿﺎن در ﺗﻘﻮﯾﺖ ارﮐﺴﱰﻫﺎ ،آﻣﻮزش ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﺟﻮان و ﭘﺮورش
ﮐﺮدﻧﺪ .در اﯾﻦ ﮐﺎرﻫﺎ ﻫﻢ اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن از ﺗﮑﻨﯿﮏﻫﺎ ﻣﺪرن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻗﺮن ﻧﻮزدﻫﻢ و ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﯿﻢ .ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ
و ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ زﻣﺎن ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدهاﺳﺖ .ﯾﻌﻨﯽ زﺑﺎن اﯾﻦ ﻗﺮن ﻧﻮزدﻫﻢ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺗﻢﻫﺎ ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ ،در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎی ﺗﺎزه داﺷﺘﻨﺪ.
آﺛﺎر ،زﺑﺎن ﺟﻬﺎﻧﯽ اﺳﺖ وﻟﯽ ﺑﺎ داﺷ ﻧﺦ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﮐﻪ ﻫ ن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻗﺮن ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺑﯿﺶ از ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﻣﻮﺗﯿﻒﻫﺎ ﺗﮑﯿﻪ دراﯾﻦ ﻣﯿﺎن ﻧﺒﺎﯾﺪ از ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻗﻮی ﺑﯿﻦاﳌﻠﻠﯽ ﻏﺎﻓﻞ ﺷﺪ.
اﺳﻄﻮرهﻫﺎ ،داﺳﺘﺎنﻫﺎ و رواﯾﺖﻫﺎی ﻣﻠﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﺎرش را داﺷﺖ .آﻫﻨﮕﺴﺎزان اﯾﺮاﻧﯽ در اﯾﻦ دوره ﻣﯽﮐﻮﺷﯿﺪﻧﺪ ﻋﺼﺎره ﺣﻀﻮر و ﻫﻤﮑﺎری ﻧﻮازﻧﺪﮔﺎن و ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪاﻧﺎن ﻏﺮﺑﯽ در اﯾﺮان
ﻣﻠﻮدیﻫﺎی اﯾﺮاﻧﯽ را درﯾﺎﺑﻨﺪ ،ﯾﻌﻨﯽ ﻫ ن ﺟﻮﻫﺮهای ﮐﻪ و اﻋﺰام داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﻪ اروﭘﺎ و آﻣﺮﯾﮑﺎ ،ﻧﻘﺸﯽ اﺳﺎﺳﯽ در
ﺧﻮب اﻧﺠﺎم داده و اﻧﺘﺨﺎب درﺳﺘﯽ ﮐﺮده اﺳﺖ. ﯾﮏ رﺷﺘﻪ ﻧﺖ را ﺑﻪ ﻣﻠﻮدی اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﺪل ﻣﯽﮐﻨﺪ .آﻧﺎن اﯾﻦ ارﺗﻘﺎی ﺳﻄﺢ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﺸﻮر اﯾﻔﺎ ﮐﺮد .ﺑﺴﯿﺎری از آﻫﻨﮕﺴﺎزان،
ﻋﺼﺎره را ﻫﻤﭽﻮن ﻣﻮﺗﯿﻒ ﺑﺮﻣﯽﮔﺰﯾﺪﻧﺪ ،ﺑﺮ روی آن ﮐﺎر از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ،ﭘﺲ از ﮔﺬراﻧﺪن دورهﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﯽ ﺑﺎ
ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺷ آﯾﺎ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻣﺘﻨﻮع اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن در= اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﺟﻬﺎﻧﯽ در ﻏﺮب ﺑﻪ اﯾﺮان ﺑﺎزﮔﺸﺘﻨﺪ .آﻧﺎن درﮐﻨﺎر
ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﮔﺴﱰش و ﺗﮑﺎﻣﻠﺶ ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ. آﻫﻨﮕﺴﺎزی و اﺟﺮای آﺛﺎرﺷﺎن ،در داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﺗﺪرﯾﺲ
ﻋﺮﺻﻪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻮده ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﻨﻮع ﺑﻪ ﮐﺎرش اﯾﻦ ﺷﯿﻮه روﯾﮑﺮدی ﺗﺎزه و اﺑﺘﮑﺎری در اﯾﺮان ﺑﻮد .در ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻧﺴﻞ ﺗﺎزهای از ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪاﻧﺎن ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ.
ﻟﻄﻤﻪ وارد ﮐﺮده اﺳﺖ؟ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺳﻨﺘﯽ ﻣﺎ ،ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻮع ﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﺴﻄﯽ وﺟﻮد ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺴﱰ ﻏﻨﯽ و ﭘﺮﺗﺤﺮﮐﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ﺗﻮاﻧﺴﺖ
ﻧﺪاﺷﺖ .ﻣﺎ در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻏﺮب ،اﯾﻦ ﺗﮑﻨﯿﮏﻫﺎ رﯾﺸﻪدار و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺧﻼﻗﺎﻧﻪ و ﺣﺮﻓﻪای ﺧﻮد را آﻏﺎز ﮐﻨﺪ و ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ وﯾﮋه
-واﻗﻌﯿﺖ آن اﺳﺖ ﮐﻪ در اﯾﺮان ،ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺴﯿﺎری از ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﮔﺴﱰده ﺑﻮدﻧﺪ و اﺳﺎس ﺑﺴﯿﺎری از ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺎﯾﯽ
دﯾﮕﺮ ،آﻫﻨﮕﺴﺎز ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺮای ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻣﻌﺎش ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ را ﺷﮑﻞ ﻣﯽدادﻧﺪ .در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻏﺮب ﻫﻤﯿﻦ اﻟﮕﻮ در ﺳﺎﺧﺘﺎر در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ اﯾﺮان ﺑﻪ دﺳﺖ آورد.
اﺳﺖ در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ ﺗﺪرﯾﺲ
ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ را ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺑﮕﯿﺮد ،ﭼﺮا ﮐﻪ ﺣ ﯾﺖ ﻣﺎﻟﯽ ﭘﺎﯾﺪار از ﻣﻠﻮدی و ﻫﺎرﻣﻮﻧﯽ وﺟﻮد دارد. در ﻣﻮرد ﺣﻀﻮر ﻣﻠﻮدیﻫﺎی اﯾﺮاﻧﯽ در آﺛﺎر اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن=
ﺳﻮی ﻧﻬﺎدﻫﺎی دوﻟﺘﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد .ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ ،ﺑﺴﯿﺎری ﯾﮑﯽ از ارﮐﺎن اﯾﻦ ﺗﺤﻮل ،ﻫﺎرﻣﻮﻧﯽ اﺳﺖ؛ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﺑﻪ
از آﻫﻨﮕﺴﺎزان در دورهﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻧﺪﮔﯽ ﻫﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﮐﺎری ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ،ﺷﮑﻞ ﻣﻠﻮدی را دﮔﺮﮔﻮن و ﭘﯿﭽﯿﺪهﺗﺮ ﻣﯽ ﭼﻪ ﻧﻈﺮی دارﯾﺪ؟
را ﮐﻪ ﭘﯿﺶ آﻣﺪه اﺳﺖ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ .اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﻣﻮرد ﮐﻨﺪ .در ﻏﺮب ،ﻫﺎرﻣﻮﻧﯽ و ﻣﻠﻮدی ﭼﻨﺎن در ﻫﻢ ﺗﻨﯿﺪه ﺷﺪهاﻧﺪ -ﺑﯽﺗﺮدﯾﺪ ﭘﮋﻣﺎن از ﻣﻠﻮدیﻫﺎ و ﻓﻀﺎی ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ اﯾﺮاﻧﯽ در
آﺛﺎرش ﺑﺴﯿﺎر ﺑﻬﺮه ﺑﺮده اﺳﺖ .اﻣﺎ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﻬﻢ آن اﺳﺖ ﮐﻪ او
اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن ﻫﻢ ﺻﺎدق اﺳﺖ. ﺑﻪ ﺷﮑﻠﯽ ﺳﺎده و ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ از اﯾﻦ ﻣﻠﻮدیﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﮑﺮده،
ﭘﯿﺶ از اﻧﻘﻼب ،ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﺪودی از آﻫﻨﮕﺴﺎزان از ﺳﻮی ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﻣﺪرن و در ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻏﺮﺑﯽ ،آﻧﻬﺎ
ﻧﻬﺎدﻫﺎی دوﻟﺘﯽ ﺣ ﯾﺖ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ و ﺳﻔﺎرشﻫﺎی ﺳﺎﻻﻧﻪ را ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ »ﻣﻮﺗﯿﻒ« وارد ﺑﺎﻓﺖ آﺛﺎر ﺧﻮد ﮐﺮده و ﺑﺎ ﺑﻬﺮه
درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ .اﻣﺎ دﯾﮕﺮان ﺑﺮای ﮔﺬران زﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﭼﺎر ﮔﺮﻓ از ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﻣﺪرن آﻫﻨﮕﺴﺎزی و ﭘﺮداﺧﺖﻫﺎی ﭘﯿﭽﯿﺪه
ﺑﻮدﻧﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﮐﺎر ﺧﻼﻗﻪ ،ﺑﻪ ﺗﺪرﯾﺲ در داﻧﺸﮕﺎه ﯾﺎ و ﭼﻨﺪﻻﯾﻪ ،ﺑﻪ ﻗﻄﻌﺎﺗﯽ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺗﺎزه و ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞﺷﺎن
ﮐﻼسﻫﺎی ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ .ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﴍاﯾﻂ آﻫﻨﮕﺴﺎزان ﮐﺮده اﺳﺖ .اﯾﻦ روﻧﺪ ،ﺑﺎزﺗﺎﺑﯽ از روح زﻣﺎﻧﻪ در دﻫﻪﻫﺎی
اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﺎ ﭼﻬﺮهﻫﺎﯾﯽ ﭼﻮن واﮔ ﯾﺎ روﺳﯿﻨﯽ ﻗﯿﺎﺳﯽ درﺳﺖ ﭼﻬﻞ و ﭘﻨﺠﺎه در اﯾﺮان ﺑﻮد ،ﭼﺮا ﮐﻪ در ﺑﺴﯿﺎری از ﻋﺮﺻﻪﻫﺎی
ﻧﯿﺴﺖ .در اﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ،اﭘﺮا در ﻗﺮن ﻧﻮزدﻫﻢ ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻫ ی ،ﺗﻼش ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻨﺎﴏ ﺑﻮﻣﯽ را ﺑﺎ زﺑﺎن
ﺳﯿﻨ ی ﻫﺎﻟﯿﻮود در دﻧﯿﺎی اﻣﺮوز داﺷﺖ و ﺑﺴﱰ اﺟﺘ ﻋﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﻣﺪرن ﺗﻠﻔﯿﻖ ﮐﻨﻨﺪ .ﻮﻧﻪای از اﯾﻦ روﯾﮑﺮد ،ﯾﻌﻨﯽ
و اﻗﺘﺼﺎدی ﮔﺴﱰدهای ﺑﺮای ﺣ ﯾﺖ از آﻫﻨﮕﺴﺎزان ﻓﺮاﻫﻢ ﻫﻤﻨﺸﯿﻨﯽ ﺑﻮﻣﯽ و ﺟﻬﺎﻧﯽ را ﻣﯽﺗﻮان در ﮐﺎر آﻫﻨﮕﺴﺎزان دﯾﮕﺮ
ﺑﻮد؛ ﭼﯿﺰی ﮐﻪ در اﯾﺮان ﻫﺮﮔﺰ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ .ﭘﮋﻣﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ دوره ﻧﯿﺰ دﯾﺪ .ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺣﺴﯿﻦ دﻫﻠﻮی ،ﮐﻪ ﯾﮏ ﺳﻮی
ﻋﻨﻮان ﯾﮏ آﻫﻨﮕﺴﺎز ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻧﯿﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎﯾﯽ را در ﮐﺎرش در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ اﯾﺮاﻧﯽ رﯾﺸﻪ داﺷﺖ و ﺳﻮی دﯾﮕﺮش در
اﯾﺮان ﻧﯿﺎﻓﺖ .ﭘﺲ از اﻧﻘﻼب ،ﺑﻪ آﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﮐﺮد و در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻏﺮﺑﯽ ،ﻣﻠﻮدیﻫﺎی اﻟﻬﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ
ﮐﻨﺎر ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ در ﻋﺮﺻﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ ،ﺑﺮای ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن اﯾﺮاﻧﯽ را وارد آﺛﺎرش ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﺎ زﺑﺎن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻏﺮﺑﯽ ﭘﺮورش
اﯾﺮاﻧﯽ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﭘﺎپ ﺳﺎﺧﺖ .آﺛﺎر او در اﯾﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ
دﻟﯿﻞ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺎﻻ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﭼﺸﻤﮕﯿﺮی ﺑﺮ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﭘﺎپ اﯾﺮاﻧﯽ
در ﺧﺎرج ﮐﺸﻮر ﮔﺬاﺷﺘﻨﺪ .ﺑﺴﯿﺎری از ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن از ﺟﻤﻠﻪ
دارﯾﻮش ﻫﻤﻮاره ﺑﻪ ﻫﻤﮑﺎری ﺑﺎ ﭘﮋﻣﺎن اﻓﺘﺨﺎر ﮐﺮدهاﻧﺪ.
