Page 49 - (کیهان لندن - سال چهل و یکم ـ شماره ۵۳۴ (دوره جديد
P. 49
صفحه 49شماره ۲000
جمعه 1۷تا پنجشنبه ۲۳اکتبر ۲۰۲۵
هشدار اقتصاددانان درباره نوسانات ارزی و پیامدهای
سیاسی و اجت عی تورم ۵۰درصدی
اقتصاد ایران در ﴍایطی سالهاست با بحرانهای=
ساختاری و موانعی چون کمبود شدید انرژی و منابع مالی
روبروست که حاﻻ با فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت
تحریمهای سازمان ملل ،هشدارها درباره چشمانداز تیره
اقتصاد ایران در ماههای پیش رو افزایش پیدا کرده است.
مرتضی افقه اقتصاددان :تورم بیش از ۵۰درصد ،قدرت=
خرید مردم را کاهش میدهد ،طبقه متوسط را به زیر خط
فقر میبرد و فقرا را فقیرتر میکند .این وضعیت پیامدهای
اجت عی و اقتصادی شدیدی دارد و ﴎمایهگذاری بخش
خصوصی را تحت تأثیر منفی قرار میدهد.
علی چشمی اقتصاددان گفته «اگر گروههایی دیگر=
از جامعه نتوانند نیازهای اولیهی خود را در اقﻼم اساسی
برآورده کنند ،آن زمان احت ل بروز اعﱰاضها بسیار باﻻ
خواهد رفت .اگر ﴍایطی پیش بیاید که مردم نتوانند بنزین
بزنند یا نان بخرند و در نیازهای اولیهشان دچار ﴎدرگمی
شوند اوضاع متفاوت خواهد بود».
قرار دهد .او توضیح داده که «عمده بیثباتیها در اقتصاد هزینههای زائد و ردیفهای غیرﴐوری است .بسیاری از نوسان قیمت ارز ،افزایش تورم و تشدید رکود سبب
ایران ناشی از نوسانات ارزی است .در هفتههای اخیر ،نرخ دستگاهها و نهادهای دولتی تأثیری بر تولید یا رفاه مردم هشدار اقتصاددانان شده و معتقدند اگر دولت نتواند
ارز در مراحل اولیه نوسانهای عجیبی داشته؛ دو سه روزی برنامههای ح یتی موثر از اقشار کمدرآمد و حقوقبگیر را
هم ﴍایط مناسبتر شد ،اما نکته اصلی این است که باید ندارند و ﴏفاً از بودجه کشور تغذیه میکنند». در دستور کار قرار دهد پیامدهای سیاسی و اجت عی این
دید دولت برای دورهی میانمدت چه برنامهای دارد .به ویژه مرتضی افقه با هشدار درباره فشار تورم بر مردم گفته
باید بررسی شود این وضعیت تا چه اندازه میتواند روی «تورم بیش از ۵۰درصد ،قدرت خرید مردم را کاهش بحرانها دامن حکومت را خواهد گرفت.
میدهد ،طبقه متوسط را به زیر خط فقر میبرد و فقرا را اقتصاد ایران در ﴍایطی سالهاست با بحرانهای
صادرات کشور محدودیت ایجاد کند». فقیرتر میکند .این وضعیت پیامدهای اجت عی و اقتصادی ساختاری و موانعی چون کمبود شدید انرژی و منابع
این اقتصاددان معتقد است که در ﴍایط کنونی اقتصاد شدیدی دارد و ﴎمایهگذاری بخش خصوصی را تحت تأثیر مالی روبروست که تحریمها نیز مشکﻼت مضاعفی را
ایران قﴩ متوسط بیشﱰین آسیب را میبیند و گفت «دولت در بخشهای مختلف اقتصاد ایجاد کرده و حاﻻ با فعال
باید حت ً برنامههای ح یتی مشخصی برای این گروه در منفی قرار میدهد». شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل،
نظر بگیرد؛ این ح یتها میتواند در قالب افزایش یارانهها، او افزوده که «اگر تغییرات اساسی رخ ندهد و تحریمها هشدارها درباره چشمانداز تیره اقتصاد ایران در ماههای
اختصاص کاﻻبرگ ،یا ارائهی خدمات اجت عی در حوزههایی ادامه یابند ،ایران با رشد منفی شدیدتر و فشار تورمی باﻻ
مثل سﻼمت باشد ،اما اجرای این طرحها پیچیدگیهای زیادی مواجه خواهد بود و پیشبینیهای خوشبینانه بیناﳌللی تنها پیش رو افزایش پیدا کرده است.
دارد و دولت نیز با محدودیت شدید مالی مواجه است، در همین رابطه جدیدترین گزارش بانک جهانی درباره
مضاف اینکه اینها در وضعیت کنونی ﴏفا مسکن هستند». تصویر تقریبی از وضعیت کنونی را ارائه میدهند». چشمانداز اقتصادی منطقه خاورمیانه ،رشد اقتصادی ایران
علی چشمی افزوده «دولت حتی در ایفای تعهدات پس از فعال شدن مکانیسم ماشه هشدارهای اقتصاددانان برای امسال منفی ۱/۷درصد پیشبینی شده است .این
خود به بیمهها ،صندوقهای بازنشستگی و تأمینکنندگان درباره ﴍایط اقتصادی ایران و پیامدهای سیاسی و اجت عی در حالی است که سال گذشته رشد اقتصادی کشور کمی
خدمات برق و درمان دچار مشکل است .بنابراین دامنهی بهﱰ بود و نرخ تورم هم ۳۵/۸درصد اعﻼم شده بود .حاﻻ
ح یتی دولت محدود خواهد بود .با این حال ،اجرای آن افزایش یافته است. بانک جهانی پیشبینی کرده تورم امسال به ۴۹درصد برسد
سیاستهای موقتی مثل پرداخت انتقالی یا کوپن میتواند علی چشمی ،اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه که نشان میدهد فشارهای اقتصادی روی مردم و بخش
تا حدی از فشار لحظهای تورم بر خانوادهها بکاهد ،هرچند «فردوسی» مشهد ،معتقد است «نوسانات ارزی» قلب خصوصی جدیتر شده است.مرتضی افقه اقتصاددان و
بیثباتی در اقتصاد ایران است و بدون سیاست ارزی روشن استاد دانشگاه جندیشاپور اهواز در گفتگو با وبسایت
مدیریت آن دشوار است». و برنامهریزی ازپیشتعیینشده ،سیاست ح یتی دیگری به «خﱪآنﻼین» گفته «اگر روند فعلی ادامه یابد ،یعنی
این اقتصاددان هشدار داده که «محدودیتهای اقتصادی تحریمها پایدار انند ،فضای جنگی حاکم باشد و ﴎمایهها
میتواند زمینه اعﱰاضهای اجت عی را افزایش دهد .با این ر نخواهد نشست. و نیروی انسانی در حال خروج باشند ،رشد اقتصادی ایران
حال ،در حال حاﴐ نوعی آرامش ظاهری در جامعه دیده به گفته این اقتصاددان دولت امروز با محدودیت مالی حتی از ارقام اعﻼم شده بانک جهانی منفیتر خواهد بود».
میشود که بیشﱰ ناشی از ترس عمومی از فروپاشی نظم کمسابقهای مواجه است و در حالیکه قﴩ متوسط بیشﱰین این اقتصاددان توضیح داده که «تداوم تحریمها و
اجت عی است .مردم نگرانند ﴍایط به سمتی برود که نظام فشار تورم و رکود را متحمل میشود ،امکان اجرای سیاستهای کاهش منابع جایگزین درآمدهای نفتی مهمترین عوامل
بانکی ،بیمهای یا خدمات اساسی مثل برق و تأمین کاﻻهای هستند .دولت دیگر منابع کافی برای جﱪان کﴪی بودجه
ح یتی گسﱰده برای این طبقه بسیار محدود است. ندارد و ناچار است از بانک مرکزی استقراض کند که خود
ﴐوری دچار اختﻼل شود». او تأکید کرده که مقامات حکومتی باید «رفاه مردم» در باعث تشدید تورم میشود .از سوی دیگر ،کاهش تولید و
او افزوده «اگر گروههایی دیگر از جامعه نتوانند نیازهای اولویت همه تصمیمگیریها قرار دهند« :آیندهی اقتصاد ایران ﴎمایهگذاری ناشی از فضای جنگی ،عرضه را محدود میکند
اولیهی خود را در اقﻼم اساسی برآورده کنند ،آن زمان احت ل نه فقط به تصمیمهای اقتصادی دولت ،بلکه به نحوهی تنظیم
بروز اعﱰاضها بسیار باﻻ خواهد رفت .اگر ﴍایطی پیش روابط بیناﳌللی و بازسازی دیپل سی گره خورده است .از نگاه و فشار تورمی بیشﱰ میشود».
بیاید که مردم نتوانند بنزین بزنند یا نان بخرند و در نیازهای او ،سیاستگذاران باید بیش از هر زمان دیگری درک کنند که مرتضی افقه افزوده «تراز مالی دولت نیز روند
اولیهشان دچار ﴎدرگمی شوند اوضاع متفاوت خواهد بود». نوک پیکان تصمیمگیری ،چه در عرصهی داخلی و چه خارجی، نگرانکنندهای دارد و از منفی ۳.۲درصد به منفی ۴.۱
درصد رسیده است .بهﱰین راه کنﱰل کﴪی بودجه ،کاهش
باید به سمت «رفاه مردم» نشانه برود».
علی چشمی همچنین «ثبات در بازار ارز» را از جمله
ﴐوریترین اقداماتی دانسته که دولت باید در دستور کار
