Page 51 - (کیهان لندن - سال چهل و یکم ـ شماره ۵۳۵ (دوره جديد
P. 51
صفحه ۵1شماره ۲001
جمعه ۲4تا پنجشنبه ۳۰اکتبر ۲۰۲۵
«کمبود مطلق آب» ،تهدید جدیدی برای ساکنان ایران
مهدی زارع پژوهشگر و استاد پژوهشکده بیناﳌللی=
زلزلهشناسی با بیان اینکه «کمبود مطلق آب» در انتظار
ایران است گفته «برآورد میشود که ﴎانه آب به حدود ۷۵۰
مﱰمکعب برای هر نفر یا کمﱰ برای ساکنان ایران برسد».
«مشکﻼت ساختاری مانند استخراج بیش از حد=
آبهای زیرزمینی و استفاده ناکارآمد از کشاورزی همچنان
پابرجا هستند و ایران در مسیر کمبود شدیدتر آب قرار دارد
که پیامدهای عمیقی برای اقتصاد ،انرژی و امنیت غذایی
خواهد داشت».
ماههای پیش رو و به ویژه در تابستان آینده دارد. در پاییز تأکید دارند؛ موضوعی که کارشناسان معتقدند مشکل مهدی زارع پژوهشگر و استاد پژوهشکده بیناﳌللی
بر اساس دادههای مؤسسه تحقیقات آب ،سال آبی گذشته کمبود آب را حل نخواهد کرد و اقدامی بی ر است. زلزلهشناسی با اعﻼم آمار جدیدی از وضعیت آب در ایران
سختترین دوره ۵۰سال اخیر بوده و بسیاری از استانها با بیان اینکه «کمبود مطلق آب» در انتظار ایران است
از جمله یزد ،کمﱰین بارش را در بیش از شش دهه گذشته حتی سحر تاجبخش مسل ن رئیس سازمان هواشناسی گفته «برآورد میشود که در سناریوی بدبینانه خشکسالی
داشتهاند .این وضعیت سبب کاهش چشمگیر ذخیره سدها کشور نیز مانند بسیاری از کارشناسان معتقد است پیش رو ،کل آب تجدیدپذیر میتواند به حدود ۷۰میلیارد
و افت منابع زیرزمینی شده و آثار آن در کشاورزی ،تولید مﱰمکعب کاهش یابد و ﴎانه آب به حدود ۷۵۰مﱰمکعب
بارورسازی ابرها راهکار حل معضل خشکسالی نیست.
برق آبی و زندگی شهری قابل مشاهده است. رئیس سازمان هواشناسی کشور تأکید کرده «موضوع برای هر نفر یا کمﱰ برای ساکنان ایران برسد».
بر پایه آخرین گزارشها از وضعیت سدهای تهران و الﱪز؛ خشکسالی و کمبود منابع آبی ،به ویژه آبهای زیرزمینی و مهدی زارع افزوده «سطح بارندگی بطور قابل توجهی
سد امیرکبیر تا ۲۹شهریور ماه ۳۰میلیون مﱰمکعب آب در احیای دریاچه ارومیه از جمله مواردی است که در ارتباط با پایینتر از میانگین بلندمدت کاهش یافته است .بسیاری از
خود ذخیره کرده که ۱۷درصد پرشدگی را نشان میدهد و بارورسازی ابرها بسیار مطرح میشود .با این حال ،یتوان سدهای بزرگ با ظرفیتهای تاریخی بسیار پایین فعالیت
نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۳درصد کاهش یافته به عنوان یک راهکار قطعی برای حل این معضﻼت بر میکنند .برداشت ناپایدار از آبهای زیرزمینی منجر به
بارورسازی ابرها تأکید کرد .هر چند در بخشهای تحقیقاتی تخلیه عمده سفرهها و فرونشست شدید زمین شده است».
است. و پژوهشی میتوان درباره بارورسازی ابرها اظهار نظر کرده استادپژوهشکدهبیناﳌللیزلزلهشناسیافزوده«سازمانملل
ورودی آب به سدها از ابتدای سال آبی تا ۲۹شهریور ماه متحد «بحران آب» را ﴎانه کمﱰ از ۱۰۰۰مﱰمکعب تعریف
۲۴.۶۳میلیارد مﱰمکعب است که در مقایسه با رقم ۴۲.۳۱ و در این زمینه فعالیت داشت». میکند .تخمین زده میشود که ﴎانه آب ایران به حدود ۱۰۰۰
میلیارد مﱰمکعب سال گذشته ۴۲درصد کاهش یافته است در این میان دولتهای مختلف جمهوری اسﻼمی بیاعتنا مﱰمکعب به ازای هر نفر در سال کاهش یافته است .این
در این مدت ۳.۱۷میلیارد مﱰمکعب نیز از سدها آب خارج به وضعیت خشکسالی در کشور اقدام به توسعه صنایع رقم به طرز خطرناکی نزدیک به آستانه کمبود مطلق است».
شده که البته نسبت به سال گذشته ۲۳درصد کمﱰ بوده است. آببر در مناطق کمآب مانند اصفهان و یزد کرده و بر بحران مهدی زارع افزوده «ایران یکی از باﻻترین نرخهای تخلیه
مجموع حجم آب موجود در سدهای کشور با ۲۵درصد خشکسالی افزودهاند.در همین رابطه حامد یزدیان عضو آبهای زیرزمینی در جهان را دارد .حدود یک میلیون چاه
کاهش نسب به سال گذشته؛ ۱۸.۸۳میلیارد مﱰمکعب بوده هیئت رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسﻼمی در ایران در حال بهرهبرداری است که حدود نیمی از آن
با بیان اینکه ایران در زمره پرمﴫفترین کشورهای جهان غیرمجاز تخمین زده میشود .سفرهها ﴎیعتر از آنکه تغذیه
و ۳۶درصد پرشدگی دارند. است ،گفته «برخی صنایع کشور ،آببر هستند و مﴫف یا شوند ،استخراج میشوند و عمﻼً منبع تجدیدپذیر را به منبع
همچنین ارتفاع کل ریزشهای جوی کشور ۱۵۰میلیمﱰ تلفات آب باﻻیی دارند .توسعه این صنایع در ﴍایط کمآبی
است که نسبت به میانگین دورههای مشابه درازمدت (۲۴۷.۴ کشور آن هم بدون برنامهریزی دقیق ،منطقی نیست و نیاز تجدیدناپذیر تبدیل میکنند».
میلیمﱰ) ۳۹درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبی به اقدام جدی و ه هنگی میان دستگاههای مختلف دارد». او همچنین تأکید کرده از کل آب تجدیدپذیر که حدود
عضو هیئت رئیسه کمیسیون کشاورزی افزوده «در بخش ۸۰میلیارد مﱰمکعب در سال آبی جاری تخمین زده میشود
گذشته ( ۲۵۱.۵میلیمﱰ) ۴۰درصد کاهش را نشان میدهد. آب ﴍب ،در حال حاﴐ در برخی شهرهای کشور میزان و حدود ۹۴میلیون نفر ساکنان ایران در سال ( ۱۴۰۴حدود
عیسی بزرگزاده ،سخنگوی صنعت آب نیز روز گذشته تلفات شبکه انتقال آب حدود ۱۶تا ۱۷درصد است که در ۸۷میلیون جمعیت و حدود ۷میلیون نفر مهاجران مجاز و
اعﻼم کرد تا «پاییز امسال ،وارد ششمین سال خشکسالی برخی استانها این عدد به ۵۰تا ۶۰هم درصد میرسد .این غیرمجاز تخمینی مقیم ایران) ،ﴎانه حدود ۸۵۰مﱰمکعب
شدهایم که تهران ،اصفهان ،شیراز ،کرج ،تﱪیز ،کرمان، مسئله نشان میدهد که بخشی از آب تولید و تصفیهشده
یزد و بسیاری از نقاط جمعیتی کشور را در بر میگیرد؛ قبل از رسیدن به مﴫفکننده از بین میرود و جلوگیری از برای هر نفر ،ایران را در کمبود مطلق آب قرار میدهد.
درواقع بیش از ۸۰درصد کشور درحال تجربه ششمین سال مهدی زارع افزوده «مشکﻼت ساختاری مانند استخراج
این تلفات باید در اولویت قرار گیرد». بیش از حد آبهای زیرزمینی و استفاده ناکارآمد از کشاورزی
خشکسالی هستند». اینهمه در حالیست که دولت مسعود پزشکیان به تازگی همچنان پابرجا هستند .بدون تغییرات تحولآفرین در
عیسی بزرگزاده تأکید کرده «ما در طی نیم قرن اخیر، اعﻼم کرده که حتی احکام برنامه هفتم توسعه در رابطه با سیاستهای مدیریت آب و شیوههای کشاورزی ،ایران در
دوره های خشکسالی سه ساله ،پنج ساله و حتی هفتساله بحران آب نیز به علت کمبود منابع مالی اجرایی نخواهند شد! مسیر کمبود شدیدتر آب قرار دارد که پیامدهای عمیقی
در برخی از مناطق داشتیم ،اما برای اولین بار است که در آنسو اما آمارها درباره وضعیت ذخایر آبی کشور از
بهاین میزان خشکسالی متوالی با گسﱰدگی باﻻ و درگیری جمله مخازن سدها نشان از تشدید بحران خشکسالی در برای اقتصاد ،انرژی و امنیت غذایی خواهد داشت».
او همچنین توضیح داده که بحران آب در ایران بطور
این تعداد کانون جمعیتی را در کشور تجربه میکنیم». یکنواخت نیست و «مناطق بحرانی در فﻼت مرکزی تحت
شدیدترین فشار قرار دارند .دامنههای ش لی کوههای الﱪز و
برخی از مناطق ش ل غربی هنوز آب قابل اعت دتری دارند ،اما
همچنان ﴎانه آب در ه ن مناطق نیز در حال کاهش است».
آمارهای تکاندهنده مطرح شده از سوی مهدی زارع در
حالیست که بطور کلی برنامههای دولت برای مهار بحران
کمبود آب ناکارآمد و در مواردی زیانبار است.در یکی از
جدیدترین راهکارها مقامات وزارت نیرو بر «بارورسازی ابرها»
