Page 4 - (کیهان لندن - سال چهل و دوم ـ شماره ۵۷۴ (دوره جديد
P. 4

‫تیترهفآتتهشبس موقت؛ فرصت طلایی حکومت‬                                                                                                                    ‫صفحه ‪ 4‬شماره ‪۲۰۴۰‬‬
   ‫برای گسترش اعدام و سرکوب‬                                                                                                                  ‫جمعه ‪ ۱۶‬تا پنجشنبه ‪ ۲۲‬امرداد ‪14۰۵‬‬

‫=توافـق احتمالـی بـر سر تنگـه هرمـز نهتنها مسـئلهای میان تهران و واشـنگتن از جمله مشـکل برنامه هسـتهای را‬       ‫امید به تغییر هسمریمقشالههزنده و پویاست‬
‫حـل نمیکنـد‪ ،‬بلکـه بخشـی از یک نبرد بـزرگتر بر سر آینده جمهوری اسلامی اسـت؛ نبردی که همزمان در سـه عرصه‬
                                                                                                                ‫با گذشت پنج ماه از آغاز دوبارهی جنگ آمریکا و اسرائیل‬
                                              ‫نظامـی‪ ،‬دیپلماتیـک و خیابانهای ایـران جریان دارد‪.‬‬                 ‫علیه جمهوری اسلامی‪ ،‬و با وجود امضای «یادداشت تفاهم‬
                                                                                                                ‫اسلامآباد» که ناکام و ناپایدار بود‪ ،‬شرایط توأمان حمله و‬
‫اسلامی و عمان به تهران اجازه خواهد داد بر کشتیهایی‬       ‫جمهوری اسلامی ایران و دولت عمان ادعا میکنند در‬         ‫مذاکره میان طرفین همچنان پابرجاست‪ .‬در این میان مردم‬
‫که از طریق تنگه هرمز وارد خلیج فارس میشوند‪ ،‬کنترل‬        ‫آستانه رسیدن به یک توافق موقت بر سر «تنگه هرمز»‬        ‫ایران بیش از پیش زیر بار فشار ناشی از هزینههای جنگ و‬
‫داشته باشد؛ امتیازی که یکی از بزرگترین امتیازات به رژیم‬  ‫هستند‪ .‬محتوای دقیق این توافق مشخص نیست اما برخی‬        ‫بحرانهای اقتصادی و سرکوبهای تشدیدشده حکومت قرار‬
‫ایران محسوب میشود اما مشخص نیست آیا آمریکا و سایر‬        ‫منابع گزارش دادهاند که با این توافق‪ ،‬کنترل بخشی از‬     ‫گرفتهاند‪ .‬با اینهمه «امید به تغییر» همچنان در مردم ایران‬
‫کشورهای منطقه دادن چنین امتیازی را به جمهوری اسلامی‬      ‫تنگه هرمز در اختیار جمهوری اسلامی قرار میگیرد‪ .‬این‬
                                                         ‫توافق ‪ ۶۰‬روزه به منزله تمدید آتشبس میان آمریکا و رژیم‬                                        ‫زنده است‪.‬‬
                                  ‫بپذیرند یا نه‪.‬‬         ‫ایران خواهد بود اما آمریکا اعلام کرده است که «محاصره‬   ‫جامعهشناسان تأکید دارند «امید به تغییر» در کنار ظرفیت‬
‫«شبکه ‪ »۱۲‬اسرائیل گزارش داده است که بر اساس این‬                                                                 ‫سازماندهی و اقدام آگاهانه جمعی یکی از مهمترین عوامل‬
‫توافق‪ ،‬تنگه هرمز برای ‪ ۶۰‬روز باز خواهد شد‪ .‬کشتیهایی‬                     ‫دریایی» همچنان ادامه خواهد داشت‪.‬‬        ‫پیشبرد جنبشهای سیاسی‪ -‬اجتماعی است‪ .‬در این میان‬
‫که وارد خلیج فارس میشوند از بخش ایرانی تنگه عبور‬         ‫در ایران منابع نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی‬    ‫مفهومی تحت عنوان «امید پایدار» مطرح م ‌یشود که امیدواری‬
‫خواهند کرد و کشتیهایی که به سمت دریای عمان‬               ‫اعلام کردند‪ ،‬بازگشایی تنگه هرمز منوط به اجرای‬          ‫جامعه را وارد مرحلهی کنش عملی با تکیه بر عاملیت جامعه‬
‫و دریای عرب خارج میشوند‪ ،‬از مسیر جنوبی در عمان‬           ‫تعهدات آمریکا است‪ ،‬از جمله آزادسازی پولهای بلوکه‬       ‫میکند‪ .‬عاملیت (‪ )Agency‬در برابر انفعال (‪ )Passivity‬دو‬
‫استفاده خواهند کرد‪ .‬در این دوره ‪ ۶۰‬روزه هیچیک از‬                                                                ‫واژه مهم در تحلیل جنب ‪‎‬شهای اجتماعی و سیاسی‪ ،‬به ویژه در‬
                                                                                            ‫شده ایران‪.‬‬          ‫جوامِعِ تحت کنترل حکومتهای تمامیتخواه هستند؛ نمونههای‬
       ‫طرفین عوارضی از کشتیها دریافت نخواهد کرد‪.‬‬         ‫منابع بینالمللی عنوان میکنند یکی از موانع احتمالی‬      ‫تاریخی نشان میدهند چگونه ملتها با تکیه بر ظرفیتها و‬
‫طبق مفاد این توافق که هنوز نهایی نشده‪ ،‬در ‪ ۳۰‬روز‬         ‫توافق‪ ،‬وضعیت نامشخص مجتبی خامنهای «رهبر جمهوری‬         ‫توان و همبستگی خودشان‪ ،‬توانستهاند سرنوشت خویش را‬
‫نخست‪ ،‬طرفین تلاش خواهند کرد مینهای دریایی موجود‬          ‫اسلامی» است‪ .‬مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی در‬       ‫تغییر دهند‪ .‬در ایران معاصر نیز بار تحولات سیاسی همواره‬
‫در تنگه را پاکسازی کنند؛ اقدامی که ممکن است زمان‬         ‫مصاحبهای گفت که ارتباط با مجتبی خامنهای در شرایط‬       ‫بر دوش مردم بوده است‪ .‬در جنبشهای موفق ضدحکومتی‬
‫بیشتری ببرد‪ ،‬زیرا بر اساس این گزارش حدود ‪ ۷۰‬تا ‪ ۱۰۰‬مین‬                                                          ‫در دیگر کشورها‪ -‬از جمله در «جنبش همبستگی» لهستان‬
                                                                               ‫کنونی «بسیار دشوار» است‪.‬‬         ‫و جنبش ضد آپارتاید آفریقای جنوبی‪ -‬در نهایت مبارزات‬
            ‫در آبهای منطقه کار گذاشته شده است‪.‬‬           ‫در این میان‪ ،‬دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا ادعا‬      ‫مستمر و آگاهانه ملت با تکیه بر توان و ارادهی خودشان آنها‬
‫پس از پاکسازی مسیر اصلی‪ ،‬این مسیر برای رف ‌ت و آمد‬       ‫میکند مذاکرات خوب پیش رفته است اما همزمان هشدار‬        ‫را به پیروزی رساند؛ اگرچه عوامل بیرونی در آنها نیز نقش‬
‫کشتیها در هر دو جهت مورد استفاده قرار خواهد گرفت‪.‬‬        ‫داد اگر توافقی حاصل نشود‪ ،‬جمهوری اسلامی را «به شدت»‬    ‫تضعیفکنندهی حاکمان و حمایت از آزادی جامعه را داشتهاند‬
‫بر اساس این گزارش‪ ،‬زمامداران ایران و عمان در طول این‬
‫دوره ‪ ۶۰‬روزه درباره یک توافق دائمی برای تردد کشتیها در‬                          ‫مورد حمله قرار خواهد داد‪.‬‬                ‫اما تعیین سرنوشت در نهایت به دست مردم بود‪.‬‬
                                                         ‫یک مقام ارشد جمهوری اسلامی و دو مقام منطقهای به‬        ‫در کنار «امید پایدار» اما مفهوم «درماندگی آموختهشده»‬
                    ‫تنگه هرمز مذاکره خواهند کرد‪.‬‬         ‫خبرگزاری رویترز گفتهاند‪ ،‬توافق پیشنهادی میان جمهوری‬    ‫(‪ )Learned Helplessness‬در روانشناسی اجتماعی نیز‬
                                                                                                                ‫خودنمایی میکند؛ یعنی زمانی که به دلیل فشار و عدم توازن‬
                                                                                                                ‫قوا‪ ،‬شهروندان احساس کنند که توان تغییر یا اثرگذاری بر‬
                                                                                                                ‫رویدادها را ندارند‪ ،‬و در نتیجه توان کنشگری آنها کاهش یافته‬
                                                                                                                ‫و به سمت انفعال بروند‪ .‬از همین رو‪ ،‬پیوند زدن سرنوشت‬
                                                                                                                ‫مبارزات مردم ایران که پس از بهمن ‪ ۵۷‬همواره در جریان‬
                                                                                                                ‫بوده‪ ،‬به «جنگ» یا «مذاکره» بین طرفین داخلی و خارجی‬
                                                                                                                ‫که هر کدام منافع خود را دنبال میکنند‪ ،‬میتواند این فرصت‬
                                                                                                                ‫را به دستگاه تبلیغاتی رژیم بدهد که «امید پایدار» در مردم‬
                                                                                                                ‫ایران را به سوی احساس «درماندگی» سوق دهد‪ .‬به همین‬
                                                                                                                ‫دلیل نیز جمهوری اسلامی بلافاصله پس از آغاز جنگ اخیر‬
                                                                                                                ‫که تنها چند هفته پس از سرکوب خونبار اعتراضات دی ‪۴۰۴‬‬
                                                                                                                ‫آغاز شد‪ ،‬فضای سرکو ‌ب را تشدید کرده است‪ .‬هدف حکومت‬
                                                                                                                ‫تعمیق احساس «درماندگی آموختهشده» در جامعه با تزریق‬
                                                                                                                ‫زهِ ِر دوگانهی «ناامیدی و هراس» است‪ .‬در این میان فشارهای‬
                                                                                                                ‫اقتصادی‪ ،‬تورم و بیکاری و تحمیل هدفمند احساس «فلاکت»‬

                                                                                                                        ‫به مردم نیز در تثبیت احساس «درماندگی» مؤثرند‪.‬‬
                                                                                                                ‫جمهوری اسلامی که مدتهاست در ذهن مردم فرو پاشیده‪،‬‬
                                                                                                                ‫میداند که یکی از مهمترین میدانهای نبرد همین «ذهن‬
                                                                                                                ‫جامعه» است‪ .‬پس‪ ،‬با ایجاد چشماندازی از فلاکت و سرکوب‬
                                                                                                                ‫و ناتوانی به عنوان «سهم مردم»‪ ،‬و مذاکره و توافق و گشایش‬
                                                                                                                ‫و بقاء به عنوان «سهم نظام» تلاش دارد ذهن مردم را مأیوس‬

                                                                                                                                                    ‫و تسلیم کند!‬
                                                                                                                ‫در چنین شرایطی‪ ،‬تأکید بر واقعیات و «امید پایدار» به‬
                                                                                                                ‫عنوان یک حقیقِ ِت انکارناپذیر‪ ،‬بدون آنکه در دام خیالپروریها‬
                                                                                                                ‫افتاد‪ ،‬میتواند بهترین کمک برای جامعهای باشد که با وجود‬
                                                                                                                ‫زخمهای عمیق‪ ،‬حاضر به کوتاه آمدن از مسیر خود به سوی‬
                                                                                                                ‫آزادی و رهایی از ّر ّش جمهوری اسلامی نیست‪ .‬این را به روشنی‬
                                                                                                                ‫میتوان در تداوم مقاوم ‌ت و اعتراضات مدنی‪ ،‬پویایی جنبش‬
                                                                                                                ‫دادخواهی‪ ،‬افشای روایتسازیهای رژیم‪ ،‬تسلیم نشدن در‬
                                                                                                                ‫برابر سرکوبها و مقابله با جنگ روانی حکومت دید‪ ،‬که‬
                                                                                                                ‫همگی بیانگر پویایی جنبش آزادیخواهی ایرانیان علیه جمهوری‬

                                                                                                                                 ‫اسلامی و امید پایدار به تغییر هستند‪.‬‬
   1   2   3   4   5   6   7   8   9