کتایون حلاجان – گمان مبر که به پایان رسید کار مغان، هزار باده ناخورده در رگ تاک است.
موبد کوروش نیکنام نویسنده و پژوهشگر فرهنگ ایران باستان سال گذشته به علت بیماری در فرانسه چشم از جهان فروبست. مراسم گرامیداشت او در روز ۱۷ ماه مه ۲۰۲۵ یکسال پس از درگذشت او در پاریس برگزار شد.
کوروش نیکنام در تیرماه سال ١٣٣٣ خورشیدی در یزد دیده به جهان گشود. کودکی و نوجوانی خود را در همان شهر سپری کرد و در سال ۱۳۵۴ در رشته علوم تجربی از دانش سرای یزد فارغالتحصیل شد. در سال ۱۳۵۷ در وزارت آموزش و پرورش استخدام شد. کوروش نیکنام در سال ١٣۶٠ به مدت ١٠ ماه در جبهههای جنگ ایران و عراق شرکت کرد. او بر این باور بود «چو ایران نباشد تن من مباد».
کوروش نیکنام از سال ۱۳۶۱ دوره آموزش موبدی را با استاد موبدان زنده یاد فیروزآذرگشسب، مهربان فروهر وبهمن اهورایی گذرانده و گواهینامه آن را از انجمن موبدان ایران دریافت کرد. کوروش نیکنام همچنین در سال ۱۳۸۰ دکترای فلسفه زرتشت را از دانشگاه زرتشتیان هندوستان دریافت کرد.
در مراسم گرامیداشت کوروش نیکنام شاگردان، دوستان و نزدیکان، استادان دانشگاه و پژوهشگران از خدمات او به فرهنگ و هنر ایران و جامعه زرتشتیان سخن گفتند. سخنرانان این مراسم شهین بخردنیا، داریوش مهرشاهی، رامین شهرزادی، آزیتا گیلانی، سالومه غلامی، مسعود میرشاهی و نیلوفر نیکنام بودند.
این برنامه در هفت بخش به شرح زندگی و میراث نیکنام برای فرهنگ و هنر ایران اختصاص داشت.
موبد کوروش نیکنام دورههای نمایشنامهنویسی، عکاسی و فیلمبرداری را نزد داریوش عیاری در کانون سینمای آزاد اهواز گذراند. او از سال ۱۳۵۷ به استخدام آموزش و پرورش درآمد و در مدارس یزد، تفت، تهران و اصفهان به تدریس پرداخت. ایشان در برگزاری جشنهای زرتشتی در اهواز، فعالیتهای فرهنگی با انجمنها و نیز انتشار خبرنامه برای اردوی عمران ملی استانداری یزد نقش داشت. در سال ۱۳۵۸ کوروش نیکنام به ثبت تصویری آیینها و نیایشگاههای زرتشتی پرداخت.
کوروش نیکنام آموزش گاتها را از موبدان برجسته همچون فیروز آذرگشسب، مهربان فروهر و بهمن اهورایی فرا گرفت و با گواهی رسمیاز انجمن موبدان به جرگه موبدان پیوست.
از سال ۱۳۷۹، برگزاری واژیشت گاهنبار، سخنرانی در جشنها، اجرای سدرهپوشی، گواه گیری، و پرسه درگذشتگان را بطور رایگان برگزار میکرد. در سال ۱۳۷۴ به همراه خداداد خنجری، ویرایش و تصحیح ترجمه خرده اوستای رشید شهمردان را از روی دین دبیره انجام داد. این اثر یکی از مهمترین منابع آموزشی برای زرتشتیان به شمار میرود. او همچنین جلسات هفتگی گاتاشناسی، کلاسهای زبان پهلوی، شاهنامهخوانی، شب شعر و موسیقی سنتی را در یزد پایه گذاری کرد. ایشان همچنین سرپرست نخستین دوره آموزش هیربدی با هزینه موبد مهربان زرتشتی و نظارت انجمن موبدان در تهران بود.
موبد کوروش نیکنام در هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی (۱۳۸۳–۱۳۸۷)، به عنوان نماینده زرتشتیان وارد مجلس شد. او مجلس را تریبونی برای سیاست نمیدانست بلکه آن را جایگاهی برای دفاع از هویت ایرانی و فرهنگ زرتشتی میدید. در همان زمان بیش از ۵۰ تذکر رسمیبه رئیس جمهور اسلامی و وزرای وقت در دفاع از نام خلیج فارس تا پاسداری از میراث شوش و پاسارگاد داد.
در زمان نمایندگی وی، بودجهی رسمی برای نهادهای زرتشتی ثبت کرد و آییننامه احوال شخصیه را بازنگری کرد و حق برابر ارث برای دختران و پسران را تثبیت کرد. همچنین نخستین همایش موبدان و مربیان دینی، نشستهای کنکاش یگانگی و تریبون آزاد را پایهگذاری کرد. او همواره تاکید میکرد «من نه در جایگاه سیاسی، که در جایگاه نگهبان فرهنگ ایران ایستادهام.»
کوروش نیکنام بنیانگذار یکی از نخستین بایگانیهای دیجیتال دینی و فرهنگی برای زرتشتیان ایران است. ایشان با هزینه و تلاش شخصی خود بیش از ۷۰ فیلم صوتی و تصویری از کهنسالان و بزرگان زرتشتی را ثبت و حفظ کرد که در وبسایت شخصی و یوتیوب ایشان در دسترس عموم است.
کتابهای کوروش نیکنام با عنوان «از نوروز تا نوروز»، «آیین اختیار»، «یادگار دیرین»، «اندرزنامه زرتشت»، و «گاتها نغمههای ایران باستان» »، سندی ماندگار از آیینهای زرتشتی است که وی برای آیندگان به یادگار گذاشته است. آخرین کتاب او «گُلبانو» نام دارد که آخرین سطرهایش را در روزهایی که در بستر بیماری بود به پایان رساند. کوروش نیکنام در روزهایی که در بستر بیماری بود به نزدیکان خود گفته بود «حتی در رنج، میتوان راستی را شناخت. من درد را هم با مهر به تماشا نشستم ».
