آمریکا، مصر، ترکیه و قطر در حضور رهبران جهان در شرم‌الشیخ توافقنامه «صلح غزه» را امضاء کردند

شماری از رهبران جهان روز دوشنبه، ۱۳ اکتبر (۲۱ مهرماه)، به دعوت رئیس‌جمهوری آمریکا در بندر شرم‌الشیخ مصر گرد آمدند تا آتش‌بس در غزه را تثبیت و روند بازسازی این منطقه را آغاز کنند.

همزمان با برگزاری این نشست، روند تبادل گروگان‌ها و زندانیان میان اسرائیل و حماس با نظارت نیروهای ویژه آمریکایی و صلیب سرخ ادامه یافت و گروگان‌های اسرائیلی و صدها زندانی فلسطینی با میانجیگری ایالات متحده آزاد شدند.

نشست بین‌المللی شرم‌الشیخ مصر بدون حضور بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، برگزار شد. بسیاری از رهبران جهان از جمله امانوئل مکرون رئیس‌ جمهوری فرانسه، عبدالله دوم پادشاه اردن، کی‌یر استارمر نخست‌وزیر بریتانیا و جورجیا ملونی نخست‌وزیر ایتالیا در آن حضور داشتند.

دونالد ترامپ بلافاصله پس از سخنرانی خود در کنست (پارلمان اسرائیل) به شرم‌الشیخ رفت و آن را «روزی بزرگ برای خاورمیانه» خواند. او سپس به همراه رهبران کشورهای میانجی، یعنی عبدالفتاح السیسی رئیس‌جمهور مصر، تمیم بن‌حمد آل‌‌ثانی، امیر قطر و رجب طیب اردوغان رئیس‌ جمهور ترکیه توافقنامه آتش‌بس را امضا کرد.

پیش از امضا، ترامپ برخلاف آنچه قبلا اعلام شده بود که تشکیلات خودگردان فلسطین در این نشست تاریخی حضور نخواهد داشت، دیداری کوتاه با محمود عباس رئیس این تشکیلات داشت که می‌بایست در اجرای طرح صلح نقش مهمی بازی کند. این دیدار  پس از آن صورت گرفت که واشنگتن از صدور ویزا برای عباس جهت شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل در ماه گذشته خودداری کرده بود. آنها در این دیدار با یکدیگر دست دادند و چند جمله  رد و بدل کردند.

ترامپ در گفتگو با السیسی، میزبان این نشست، اظهار داشت که مذاکرات درباره مرحله دوم طرح صلح غزه آغاز شده است؛ مرحله‌ای پیچیده‌تر که انتظار می‌رود به موضوع خلع سلاح غزه و ایجاد نهادی حکومتی جدید که تحت رهبری حماس نباشد، بپردازد.

ترامپ در بیانیه‌های مشترک با مصر، السیسی را «رهبری قدرتمند» توصیف کرد و از کنترل شدید او بر جرم و جنایت تمجید نمود. او پیشتر نیز بارها از السیسی با عنوان «ژنرال» یاد کرده بود که اشاره‌ به سابقه نظامی او دارد.

در نشست شرم‌الشیخ، السیسی ترامپ را تنها کسی دانست که می‌تواند صلح را به منطقه بیاورد. وی همچنین توافق غزه را «دستاوردی بزرگ» خواند. او افزود که اولویت بعدی، رساندن کمک‌های انسانی به غزه و بازگرداندن بقایای گروگان‌های اسرائیلی به خانواده‌هایشان است.

پس از مراسم امضای توافق، السیسی اعلام کرد که مصر میزبان نشست دیگری برای بررسی بازسازی غزه خواهد بود. او بار دیگر بر حمایت خود از راه‌ حل دوکشوری به‌ عنوان تنها مسیر دستیابی به صلح پایدار تأکید کرد و گفت که فلسطینیان حق دارند در کشوری مستقل در کنار اسرائیل زندگی کنند.

ترامپ نیز گفت که تلاش‌ها برای بازسازی فوراً آغاز خواهد شد. وی تأکید کرد که غزه باید غیرنظامی بماند و توسط نیروهای انتظامی و پلیس غیرنظامی جدید اداره شود.

به گفته منابع دیپلماتیک، دعوت از نتانیاهو نیز برای حضور در این نشست به درخواست ترامپ صورت گرفته بود. اما او اعلام کرد که به دلیل تعطیلات مذهبی در شرم الشیخ حضور نخواهد یافت.

یکی از مقامات ترکیه به خبرگزاری رویترز گفت که اردوغان با حضور نتانیاهو مخالفت کرده و فشار دیپلماتیک وارد آورده تا او در این رویداد شرکت نکند. در طول نشست، ترامپ با رجب‌ طیب اردوغان نیز دیدار کرد و در حالی که با او دست می‌داد، گفت: «او مرد محکمی است» و با لبخند افزود: «من دوستش دارم.»

جمهوری اسلامی برخلاف شایعه‌ای که قبلا از سوی منابع خارجی از جمله «اسکای نیوز» مطرح شده بود، به این نشست دعوت نشده بود که نشانه‌ی دیگری از حذف رژیم ایران در معادلات منطقه‌ای است.

دونالد ترامپ پیش از سفر به مصر به اسرائیل رفته بود که با استقبال گرم رهبران و ملت این کشور روبرو شد و در پارلمان اسرائیل نیز سخنرانی کرد. این دو سفر حاشیه‌هایی نیز داشت که ویدئوها و خبرهای آن همچنان در رسانه‌های اجتماعی در حال گردش است. از اخلال دو نماینده مخالف دولت نتانیاهو در پارلمان اسرائیل هنگام سخنرانی ترامپ تا برخوردها و کنایه‌های وی در ارتباط با کی‌یر استارمر نخست وزیر انگلیس و امانوئل ماکرون رئیس جمهوری فرانسه و شوخی با پول‌های زیاد امیرنشین‌های خلیج فارس و زیبا خواندن جورجیا ملونی نخست وزیر ایتالیا که تنها مقام زن ارشد در میان رهبران کشورهایی بود که در این نشست تاریخی حضور داشتند.