دو هفته پس از فعال شدن «مکانیسم ماشه» و اجرای تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی که در عمل مُهر پایان به توافق اتمی (برجام) زد، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه و محمدجواد ظریف وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی وارد یک جدال لفظی شدند.
پس از یک دهه، حالا سرگئی لاوروف در یک مصاحبه لو داده که «مکانیسم ماشه» ابتکار محمدجواد ظریف بود بطوری که روسیه وقتی جمهوری اسلامی آن را که آشکارا یک «دام حقوقی» بود پذیرفت، «شگفتزده» شد! جواد ظریف هم بلافاصله مدعی شد که لاوروف دروغ میگوید!
وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی عصر پنجشنبه ۲۴ مهرماه ۱۴۰۴ در گردهمایی «یاران و دانش آموختگان دانشگاه تبریز و علوم پزشکی درباره مردم و امنیت ملی» گفت که تا حالا «ملاحظه» کرده و چیزی نگفته اما به ادعای ظریف «به لاوروف در شب امضای برجام دستور داده بودند که نگذارد توافق نهایی شود.» او همچنین گفت که «روسها هم سفر حاج قاسم به مسکو را خبری کردند و هم ارسال پهپادهای ایرانی به روسیه در جنگ اوکراین را فاش کردند.» ظریف سپس گفت در حالی که «من و «حاج قاسم» هم در عراق و هم ترکیه مذاکره کردیم، اما جایی درز نکرد!»
لاوروف گفت: «ظریف و جان کری، وزیر خارجه وقت آمریکا در این زمینه توافق کردند و روسیه هم شگفتزده شد اما چون تهران پذیرفته بود، حرفی نزد». اما ظریف مدعی شده که «مکانیسم ماشه مربوط به روزهای آخر مذاکرات نبود و به گفتگوهای او و جان کری هم اختصاص نداشت.»
ظریف ادعا میکند «لاوروف و فرانسویها پیشنهادی در مورد وضعیت قطعنامههای گذشته داشتند که خیلی بود بود و تلاش زیادی کردیم تا آنها را کنار بگذاریم.»
وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی همچنین گفت: «روابط عادی جمهوری اسلامی با جهان، خط قرمز روسهاست.» او حتا گفت: «به محض اینکه مذاکرات جامع [با آمریکا بر سر برجام] را شروع کردیم بازی روسها هم شروع شد.»
به نظر میرسد در حالی که پشت صحنه تنشهای جمهوری اسلامی و روسیه رو به افزایش است، حکومت نگران است که پوتین و ترامپ بر سر خلاص شدن از شرّ حکومت ایران توافق کنند؛ درست همانطور که در مورد سقوط بشار اسد در سوریه عمل شد. مسکو پس از آنکه الجولانی رئیس جمهور موقت سوریه در مصاحبهای گفت که برای سرنگونی رژیم سوریه با روسیه توافق شده بود، میزبان وی شد و پوتین با او در کاخ کرملین دیدار و گفتگو کرد.
در همین ارتباط اصغر کیوان حسینی استاد روابط بینالملل دانشگاه «علامه طباطبایی» تهران با اشاره به مخالفت پکن و مسکو با بهبود روابط جمهوری اسلامی با غرب و آمریکا گفت که با وجود این، «کماکان امکان معامله در رفتار هر دو بر سر ایران وجود دارد.»
