زنگ خطر کمآبی و کاهش شدید بارندگی در استانهای مختلف ایران به صدا درآمده است. مدیرعامل شرکت آب منطقهای کرمان میزان بارندگی در این استان را طی مهرماه صفر میلیمتر اعلام کرده و مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان نیز بحران کمآبی را «تهدید جدی» برای این استان خوانده است.
حمید علیدادی سلیمانی مدیرعامل شرکت آب منطقهای کرمان اعلام کرده میزان بارندگی مهرماه در پاییز سال ۱۴۰۴ در سطح استان کرمان صفر میلیمتر گزارش شده است.
وی افزوده این میزان در زمان مشابه سال آبی گذشته ۱/۶ میلیمتر و در زمان بلندمدت ۱/۳ میلیمتر گزارش شده است که نمایشدهنده کاهش ۱۰۰ درصدی است.
حمید علیدادی سلیمانی همچنین از کاهش بیسابقه حجم ورودی سدهای این استان در سال آبی جاری خبر داد و گفت: اکنون تنها حدود ۱۷ درصد از ظرفیت مخازن سدهای کرمان آب دارند.
مدیرعامل شرکتت آب منطقهای کرمان همچنین گفته با گذشت نخستین ماه از سال آبی جدید، بارشها در ۲۱ استان به صفر رسیده و تنها ۳۴ درصد ظرفیت مخازن سدها پر است.
او همچنین با هشدار درباره تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی در استان اعلام کرد «کاهش چشمگیر بارندگیها و افزایش میانگین دما از عوامل اصلی افت ورودی و ذخیره سدهای استان کرمان به شمار میروند و در صورت تداوم این روند، تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت در بخشهایی از استان با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.»
در استان اصفهان هم منصور شیشهفروش مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان بحران کمآبی را در کنار بیماری دام به عنوان دو «تهدید جدی» این استان خوانده و گفته است: «بحران خشکسالی کاهش بارش و شیوع بیماریهای دامی میتواند هم کشور و هم بخش کشاورزی را با فشار مضاعف روبرو کند و تمامی فرمانداریها باید امروز و فردا ستادهای بحران خود را فعال کنند.»
منصور شیشهفروش با اشاره به وضعیت خشکسالی گفته که «پارسال فقط ۱۵۲ میلیمتر بارندگی در کشور ثبت شد که بنا به اعلام وزارت نیرو، دومین سال کمبارش در طول ۵۷ سال اخیر بوده است. سهم اصفهان از این میزان تنها ۹۲ میلیمتر بارندگی بوده، وضعیتی که آن را کمبارشترین استان مرکزی کشور معرفی کرده است.»
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان افزوده «جلسات ستاد مدیریت آب، سازگاری با کمآبی و بحران خشکسالی باید منظم ادامه یابد و تمام دستگاهها موظفاند گزارشهای خود را به استانداری ارائه بدهند.»
منصور شیشهفروش هشدار داده که «پیشبینی هواشناسی نشان میدهد تا پایان پاییز دوره خشکی ادامه دارد و احتمال کمبارش بودن زمستان نیز وجود دارد، بنابراین تمام دستگاهها باید سناریوهای بدبینانه را در برنامه خود لحاظ کنند.»
این مقام دولتی تأکید کرده «شرکت ملی آب و فاضلاب و دستگاههای خدماتی موظفاند برنامه صرفهجویی را اجرا کنند تا کشور در شرایط بحرانی قرار نگیرد.»
از ابتدای مهرماه تا کنون، میزان بارندگی در ۲۱ استان کشور از جمله تهران، مرکزی، کرمانشاه، خوزستان، فارس، کرمان، خراسان «رضوی»، اصفهان، سیستان و بلوچستان، کردستان، همدان، چهارمحال و بختیاری، لرستان، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، زنجان، یزد، هرمزگان، قم و خراسان جنوبی صفر بوده است.
این وضعیت در کنار پیشبینی تداوم بارشها تا اواخر آبانماه، نگرانیهای جدی را در خصوص تأمین آب کشاورزی و شرب در ماههای آینده ایجاد کرده است.
احد وظیفه رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی اعلام کرده که «تا نیمه آبان هیچگونه بارش فراگیر در کشور رخ نخواهد داد و دمای هوا بالاتر از میانگین است. با وجود پیشبینی رسیدن بارشها به حد نرمال در زمستان، مناطق شرقی کشور حتی در آن فصل نیز کمبارش خواهند ماند.»
وضعیت کمآبی استانهای مختلف ایران را درگیر کرده است. داوود نجفیان مدیرعامل شرکت آب منطقهای البرز اعلام کرده که سال آبی گذشته با حدود ۴۰ درصد کاهش بارش در حوزه جغرافیایی البرز و تهران به پایان رسید و در نخستین ماه از سال آبی جدید نیز هیچگونه بارندگی در استان ثبت نشده است.
وی افزوده وضعیت بحرانی بارندگی سبب کاهش شدید ذخایر آبی سدهای استان شده بطوری که ذخایر سدهای کرج و طالقان به پایینترین سطح در چند دهه اخیر رسیده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان البرز با اشاره به اینکه استان در پنجمین سال خشکسالی پیاپی قرار دارد، افزوده «این شرایط خشکسالی در طول ۵۷ سال گذشته بیسابقه بوده است. این وضعیت ناشی از تداوم خشکسالی، کاهش شدید بارندگی و افزایش میزان مصرف آب به دلیل افزایش جمعیت است.»
علی شریفی معاون پیشگیری و کاهش خطر سازمان مدیریت بحران شهر تهران با اشاره به ورود تهران به پنجمین سال خشکسالی پیاپی گفته «شهر تهران در شرایط ویژهای از نظر منابع آبی قرار دارد و عبور از این وضعیت نیازمند هماهنگی، همکاری و عزم جدی تمامی دستگاهها و ارگانهای مسئول است.»
محمد نوذری استاندار قزوین هم گفته «امسال نیز خشکسالی ادامه دارد و نشانهها حاکی از ششمین سال متوالی خشکسالی پس از بارشهای سال ۱۳۹۸ است. اولویت ما تأمین آب شرب است اما تلاش میکنیم بخش کشاورزی نیز تا حد امکان از منابع آبی بهرهمند شود.»
بهیه جعفری معاون دفتر برنامهریزی کلان منابع آب و تلفیق بودجه شرکت مدیریت منابع آب ایران با تاکید بر کسری تجمعی بیش از ۱۵۰ میلیارد مترمکعبی در منابع آب زیرزمینی کشور گفته «میانگین بارشها در استانهای کشور از منفی ۵ درصد تا منفی ۷۰ درصد است.»
او تأکید کرده «دامهدار بودن کمبارشیها فرصت تجدیدشوندگی را از منابع زیرزمینی گرفته و به دلیل ادامه برداشت از این منابع شاهد بحران در منابع آب زیرزمینی و فرونشستهای عمیق در برخی از مناطق کشور هستیم.»
طبق گزارشهای سازمان هواشناسی در منطقه زاگرس باوجود خشکی انباشته، خشکسالی در این منطقه افزایش مییابد آنهم در حالی که زاگرس یکی از مناطق پراهمیت در تامین نیاز آبی کشور است. پس از آن استانهای شرق کشور، هرمزگان و تهران به نسبت با خشکسالیهای شدیدتری مواجه هستند.
فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت نیز با اشاره به کاهش شدید بارشها در هفتههای گذشته گفته «کشور در سالهای اخیر با کمبود بارش و خشکسالی مواجه بوده و اکنون وارد هفتمین سال خشکسالی شدهایم.»
