ایران در حالی با مشکلات انباشته مربوط به خشکسالی پایدار روبروست که در روزهای گذشته بارشهای سیلآسا در چند استان، از هرمزگان تا گیلان، سبب آبگرفتگی معابر و خانهها شده و چند کشته و زخمی بر جای گذاشته است.
بارش باران طی روزهای گذشته در چند استان کشور سبب آبگرفتگی معابر و خانهها شده است. در حالیکه ایران به علت خشکسالی، تشنه بارش باران بود اما نخستین بارندگی به علت ناتوانی مسئولان در کنترل شرایط و ضعف در مدیریت بحران، سبب سیل و آبگرفتگی در چند استان ایران و بروز خسارتهای گسترده شد.
طی سه روز گذشته دو کودک ۹ ساله در استانهای فارس و هرمزگان بر اثر سیل جان خود را از دست دادند و یک شهروند ۴۰ ساله نیز در مسجد سلیمان استان خوزستان مفقود شده است. صدها شهروند به علت آبگرفتگی خانههایشان ناچار به نقل مکان به محل دیگری شدند و یک روستا در قشم بهطور اضطراری کاملا تخلیه شده است.
استان هرمزگان یکی از اصلیترین کانونهای سیلاب روزهای اخیر بوده است. منطقه «هدیش» در بندرعباس از جمله مناطقی است که از شامگاه دوشنبه دچار آبگرفتگی شد و در نهایت روز گذشته زیر آب رفت.
منطقه هدیش بندرعباس، روز چهارشنبه ۲۶ آذر ماه، پس از بارشهای سنگین در مناطق جنوبی کشور زیر آب رفت.
خبرگزاری «تسنیم» با انتشار ویدیویی از استفاده از قایق برای نجات کودکان و خانوادهها از سیلاب نوشت: «نبود سیستم دفع آب مناسب سبب گرفتاری برای شهروندان به ویژه در منطقه هدیش بندرعباس شده است.»
پیشتر سازمان هواشناسی از روز دوشنبه ۲۴ آذر ماه برای چهار استان کرمان، هرمزگان، فارس و بوشهر هشدار سطح قرمز شرایط جوی صادر کرد و حتی مرخصی نیروهای نیز لغو شد اما باز هم مدیران و مسئولان در این استانها از مدیریت شرایط عاجز بودند!
روزنامه «هممیهن» گزارش داده در بندرعباس به دلیل اختلاف ارتفاعی که با زمینهای بالادست خود دارد، حتی سیلابها روی تپههای شمالی بندرعباس به آبشار تبدیل شدند.
تصاویر زیادی از شهرهای و روستاها در استانهای هرمزگان، کرمان و بوشهر منتشر شده که نشان میدهد چند ساعت بارش باران چگونه زندگی مردم را مختل کرده و خانههایشان را زیر آب برده است.
قابل توجه آنکه به علت آبگرفتگی شش کیلومتر از مسیر منتهی به بندر تجاری «رجایی»، دسترسی به این بندر قطع شده است. بندر «رجایی» بزرگترین و مهمترین بندر تجاری ایران است و بخش عمدهای از تجارت بینالمللی ایران از طریق این بندر صورت میگیرد.
بر اساس دادههای سازمان بنادر و دریانوردی کشور، در سال ۱۴۰۲ از دو میلیون و ۵۹۳ هزار تخلیه و بارگیری کانتینری در کشور، ۸۲ درصد از آن مربوط به «بندر رجایی» بوده است. اختلال در رفتوآمد کانتینرها ممکن است تأمین برخی کالاها را با چالش روبرو کند.
بر اساس گزارشها روز گذشته پس از آبگرفتگی معابر در محدوده «بندر رجایی» یک دستگاه مینیبوس در مسیر زیرگذر دچار حادثه شد و سرنشینان که کارگران «بندر رجایی» بودند در آن گرفتار شدند. زمانی که مینیبوس قادر به ادامه حرکت نبود و خطر غرقشدگی سرنشینان آن را تهدید میکرد، راننده چند اتومبیل عبوری و چند تن از کارگران بندر «رجایی» با سرعت توانستند سرنشینان را از مینیبوس بیرون بکشند و جان آنها را نجات دهند.
در دو جزیره کیش و قشم نیز بارش باران سیلاب به راه انداخته است. ویدئوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد نیروهای پلیس راهور در کیش با شکستن لبه جادهها یا ایجاد خاکریز در تلاشند مسیر سیل را در راهها پس از بارندگیهای اخیر منحرف کنند.
همچنین با شدت سیلاب در جزیره قشم طی روز چهارشنبه فرماندار قشم دستور تخلیه اضطراری روستای «طولا» را صادر کرد.
وضعیت سیل در استان فارس نیز مشکلاتی را برای شهروندان ایجاد کرده است. معاون فرماندار فسا در استان فارس اعلام کرده که «باران راه ارتباطی ۱۱ روستا و بیش از ۶۲۰ خانوار در فسا را مسدود کرد. این روستاها شامل روستاهای حسینآباد، ولیآباد، جلالآباد، فتحآباد، قلعه قرمز، حیدرآباد، له قربانی علیا و سفلی، علیآباد، خیرآباد و پنج منطقه عشایری است.»
غلامرضا غلامی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس، نیز از مسدود شدن راه مواصلاتی لامِرد به لارستان در نزدیکی چاهورز بهدلیل عبور آب از آبنما و احتمال خطر برای خودروها خبر داد.
از سوی دیگر یعقوب میرزایی قیری، فرماندار گراش در استان فارس نیز با اشاره به سرریز شدن ۹۵ درصد سدها و بندهای خاکی این شهرستان از آبگرفتگی برخی منازل و معابر شهری و روستایی خبر داده و گفت: «از مجموع ۹ سد و بند خاکی در روستاهای بخش مرکزی و ارد شامل فداغ، آغضه، زینلآباد، خلیلی، تنگ آب، کنگ و ریشه، حدود سه میلیون و ۷۵۰ هزار متر مکعب آبگیری صورت گرفته و ۹۵ درصد این بندها سرریز شدهاند.»
او افزود: «چند دستگاه خودرو دچار آببردگی شده و بیش از ۲۰ منزل مسکونی که دچار آبگرفتگی شده بودند، با تلاش نیروهای جمعیت هلال احمر، آتشنشانی و گروههای جهادی مورد خدماترسانی قرار گرفت و عملیات تخلیه آب و کمک به ساکنان همچنان ادامه دارد.»
علی علیزاده، فرماندار لامرد، یکی دیگر از شهرهای استان فارس، هم از تعطیلی برخی مدارس خبر داده و گفت: «تقریباً ۱۳۰ منزل قدیمی و کاهگلی آسیب دیدهاند که هلالاحمر به آنان خدمات رسانده است. دو محور این شهرستان به دلیل شدت بارشها مسدود است؛ مسیر سهراه فاریاب شمال بخش چاهورز که به بیرم وصل میشود به دلیل آبگرفتگی مسدود شده و تنها ماشینهای سنگین تردد دارند. همچنین مسیر لارستان-لامرد به دلیل آبنمای بیرم مسدود شده و مسیر جایگزین از سمت خنج، محمله و علامرودشت است. به دلیل حجم زیاد آب، تردد خودروهای سبک خطرناک است.»
در استانهای کرمان و بوشهر نیز بارش باران و وقوع سیل در روزهای گذشته باعث آبگرفتگی خانهها در چند روستا شد و خسارتهایی به بخشهای مختلف از جمله راه و ابنیه فنی جادهها، تأسیسات و شبکه برق، بخش کشاورزی و … وارد شد.
همچنین اعلام شده بارشها و خطر آبگرفتگی معابر و خانهها تا فردا جمعه ۲۸ آذرماه ادامه دارد. پلیس راهور نیز از شهروندان خواسته از سفرهای غیرضروری در مناطق جنوب و جنوب غرب کشور خودداری کنند.
مهدی زارع، کارشناس ارشد زمینشناسی و استاد دانشگاه با هشدار نسبت به گستردگی خطر سیلاب در ایران گفته بیش از ۱۲۰۰ شهر و روستا در معرض این تهدید قرار دارند.
به گفته این زمینشناس، مناطق شمالی کشور بهدلیل شیب تند ارتفاعات و تخریب پوشش گیاهی، و مناطق جنوبی مانند هرمزگان، سیستان و بلوچستان و بخشهایی از فارس و بوشهر بهسبب بارشهای رگباری، بیشترین آسیبپذیری را دارند. او افزوده توسعه شهرنشینی و عوامل انسانی، خطر سیلاب را در کلانشهرهایی مانند تهران، مشهد، تبریز و شیراز بهطور چشمگیری افزایش داده است.
