همزمان با افزایش احتمال درگیری مجدد میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل، به نظر میرسد احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه رژیم نیکلاس مادورو در ونزوئلا نیز افزایش پیدا کرده است. پال ایدون روزنامهنگار و تحلیلگر مسائل نظامی طی مقالهای که ۲۲ دسامبر (اول دیماه) در «فوربز» منتشر شد مینویسد اگر واشنگتن درگیر جنگی پرهزینه با ونزوئلا شود، ممکن است توان کمتری برای حمایت از اسرائیل در درگیری احتمالی با جمهوری اسلامی ایران داشته باشد.
دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که احتمال وقوع جنگ میان آمریکا و ونزوئلا را رد نمیکند. این اظهارات در حالی مطرح شد که قرار است بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل، ۲۹ دسامبر (۸ دیماه) با ترامپ دیدار کند؛ دیداری که انتظار میرود در آن نتانیاهو بخواهد ترامپ را درباره حمله مجدد علیه جمهوری اسلامی ایران توجیه کند.
فوربس در مقدمه مینویسد: «ایالات متحده در پایان جنگ ۱۲روزه، با بمباران تأسیسات هستهای زیرزمینی ایران و همچنین رهگیری موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی شلیکشده بهسوی اسرائیل، بهطور قاطع در کنار اسرائیل ایستاد. با این حال، اگر واشنگتن در سال ۲۰۲۶ درگیر یک جنگ پرهزینه با ونزوئلا شود، این امر میتواند منابع نظامی آمریکا را تحت فشار قرار دهد و توانایی آن برای کمک به دفاع از اسرائیل در صورت آغاز جنگی دیگر با ایران -که احتمال آن در ماههای آینده زیاد است- را محدود کند.»
مقامهای اسرائیلی در پی رزمایش موشکی سپاه پاسداران، به دولت ترامپ هشدار دادند و ابراز نگرانی کردند که این رزمایش ممکن است پوششی برای یک حمله گسترده موشکی علیه اسرائیل باشد. به گزارش «آکسیوس»، خطر بالایی وجود دارد که به دلیل سوءتفاهم یا خطای محاسباتی جمهوری اسلامی دست به حمله پیشدستانه بزند و این چنین جنگ دیگری میان این دو دشمن آغاز شود.
از زمان جنگ ۱۲روزه، که در آن نیروی هوایی اسرائیل اهدافی را در سراسر ایران بمباران کرد و آمریکا نیز با بمبافکنهای پنهانکار راهبردی B-2 Spirit به تأسیسات اصلی هستهای ایران حمله کرد، تهران برای بازسازی و گسترش برنامه موشکی خود دست به کار شده است. در نتیجه، اسرائیل امروز برنامه موشکی ایران را در کوتاهمدت و میانمدت تهدیدی بسیار بزرگتر و فوریتر از برنامه هستهای میداند.
مقامهای ایرانی بهصراحت گفتهاند که در صورت وقوع جنگی دیگر، توانایی آن را خواهند داشت که در یک حمله واحد تا ۲ هزار موشک به سوی اسرائیل شلیک کنند؛ رقمی که تقریباً چهار برابر تعداد موشکهایی است که ایران در طول کل جنگ ۱۲روزه به سمت اسرائیل شلیک کرد.
نتانیاهو ممکن است حمایت ترامپ را برای یک کارزار پیشدستانه دیگر اسرائیل علیه برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران، پیش از آنکه تهران به اهداف اعلامشده خود دست یابد، جلب کند. اما اگر در این میان تنشها پیرامون ونزوئلا به یک جنگ تمامعیار تبدیل شود، آمریکا ممکن است نتواند به همان اندازهای که در جنگ ۱۲ روزه از اسرائیل حمایت و دفاع کرد، چنین کاری انجام دهد. هرگونه جنگ آمریکا در ونزوئلا با هدف سرنگونی نیکلاس مادورو رئیسجمهور این کشور، میتواند بهسرعت به باتلاقی تبدیل شود که شباهتهایی با جنگ پرهزینه و جنجالی عراق در سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ دارد.
در حالیکه تحلیلگران انتظار دارند آمریکا در نبردهای متعارف بر ونزوئلا پیروز شود، ممکن است در نهایت برای سالها درگیر جنگهای طولانی ضدشورش علیه شبهنظامیان پراکنده ونزوئلایی شود. شایان ذکر است که ونزوئلا دو برابر عراق وسعت دارد.
حتی مرحله آغازین و متعارف هر جنگی با ونزوئلا نیز میتواند شاهد مصرف تعداد قابلتوجهی از موشکهای کروز تاماهاوک نیروی دریایی آمریکا و برخی موشکهای رهگیر پدافند هوایی از سری «استاندارد» ـ شامل SM-2، SM-3 و SM-6 که از ناوشکنهای آمریکایی شلیک میشوند ـ برای فلجکردن ارتش ونزوئلا و واداشتن مادورو به عقبنشینی باشد.
ایالات متحده پیش از این نیز در درگیریهای متعدد خاورمیانه پس از اکتبر ۲۰۲۳، مقادیر سرسامآوری از این موشکهای چندمیلیوندلاری را مصرف کرده است.
تنها در ژانویه ۲۰۲۴، آمریکا در پاسخ به هدفگیری اسرائیل و کشتیرانی تجاری در دریای سرخ توسط حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران در یمن، ۸۰ موشک تاماهاوک شلیک کرد. تولید سالانه موشکهای تاماهاوک در سالهای اخیر بین ۵۵ تا ۹۰ فروند بوده است. افزون بر این، تا ژانویه ۲۰۲۵، نیروی دریایی آمریکا دستکم ۱۲۰ موشک SM-2، ۸۰ موشک SM-6 و ۲۰ موشک SM-3 و «ایوُلد سی اسپارو» برای مقابله با پهپادها و موشکهای حوثیها -چه بالستیک و چه کروز- طی ۱۵ ماه گذشته شلیک کرده است.
در پایان این نوشتار آمده، اگر در نهایت در آنجا [ونزوئلا] جنگی دربگیرد، این موضوع میتواند توان ارتش ایالات متحده را برای اعزام سریع و گسترده نیروهای هوایی و دریایی به خاورمیانه در صورت وقوع جنگی دیگر میان اسرائیل و [حکومت] ایران تضعیف کند. چنین وضعیتی میتواند به نفع جمهوری اسلامی ایران تمام شود، اگر به این معنا باشد که سامانههای پدافند هوایی آمریکا -بهویژه موشکهای «استاندارد» نیروی دریایی- به میزان کمتری در منطقه در دسترس باشند تا یک لایه دفاعی بیرونی اضافی برای پدافند هوایی اسرائیل فراهم کنند. این شرایط همچنین میتواند به یک محاسبه اشتباه مرگبار منجر شود، اگر یکی یا هر دو طرف به این نتیجه برسند که برای جلوگیری از درگیری پرهزینهتر در آینده، باید دست به اقدام پیشدستانه بزنند.
در هر صورت، نمیتوان بهسادگی خطر وقوع همزمان جنگهایی در خاورمیانه و آمریکای جنوبی در سال ۲۰۲۶ را نادیده گرفت؛ جنگهایی که پیامدهای هر دوی آنها میتواند ابعاد و تأثیرات جهانی داشته باشد.
