مراسم چهلم جانباختگان اعتراضات دی۴۰۴ از روزهای گذشته در شهرهای مختلف ایران و با وجود فشارهای شدید امنیتی برگزار شد. شهروندان زیادی در مراسم جاویدنامان شرکت کردند تا یاد آنها را زنده نگه داشته و با بازماندگان احساس همدردی کنند. همچنین مراسم چهلم جانباختگان در شهرهای مختلف با شعارهای ضدحکومتی و همخوانی سرود «ای ایران» برگزار شد.
روزهای سهشنبه و چهارشنبه ۲۸ و ۲۹ بهمنماه مصادف با چهلمین روز درگذشت شهروندانی است که در سرکوب مسلحانه اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه جان خود را از دست دادند. مراسم چهلم جانباختگان در حالی فرا رسید که جمهوری اسلامی تلاش داشت با فشارهای شدید امنیتی مانع از برگزاری هر گونه مراسمی شود. پایداری خانوادهها و همراهی شهروندان اما طرح حکومت را شکست داد.
در بسیاری از شهرها از جمله سنندج، شاهی (قائم شهر) و چمستان حکومت تلاش کرد با راه انداختن کارناوال خودروهای نظامی، موتورسواران یگان ویژه به صورت گروهی، جو امنیتی را تشدید و هراسآفرینی کند.
در شهرهای آبدانان در استان ایلام و مشهد در استان خراسان «رضوی» از شامگاه دوشنبه تجمعاتی از سوی شهروندان برگزار شد. در برخی شهرها نیز شهروندان شامگاه دوشنبه و همزمان با چهلم جانباختگان شعارهای شبانه سر دادند.
مراسم چهلم جانباختگان با حضور و همراهی مردم و سر دادن شعارهای ضدحکومتی همراه بود. در شهر مشهد حاضران در مراسم جاویدنام حمید مهدوی شعار «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان»، «مرگ بر خامنهای» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» سر دادند.
حمید مهدوی آتشنشان ساکن مشهد بود که صحنه کمکش به یک معترض زخمی در حالیکه او را کول کرده بود تا به محل امن برساند از صحنههای ماندگار اعتراضات دی۴۰۴ شد و بازتاب گستردهای پیدا کرد. او ساعاتی پس از ثبت آن ویدئو مورد اصابت گلوله مأموران حکومتی قرار گرفت و جان باخت.
در شهر تهران نیز شهروندان زیادی به صورت خودجوش در مراسم سپهر شکری جوان ۲۵ ساله جانباخته در «بهشت زهرا» شرکت کردند.
پدر سپهر در این مراسم به حضار میگوید «از مرگ هیچ چیز نگویید، فقط از زندگی و شادی بگویید». او در بخش دیگری از سخنانش گفت فرزندش ۴۰ روز است داماد شده و نام عروس «ایران» است.
پس از کشتار شهروندان معترض توسط جمهوری اسلامی در اعتراضات دی۴۰۴، ویدئویی از پدر سپهر منتشر شد که در میان انبوه پیکرهای جانباختگان در کهریزک مستأصل به دنبال پیکر فرزندش است و با جستجو میان پیکرها از سیلویی به سیلوی دیگر میرود و مدام با بغض و گریه میگوید «سپهر بابا کجایی؟»
این ویدئوی تکاندهندهی ۱۲ دقیقهای به یکی از مستندات جنایت جمهوری اسلامی علیه شهروندان غیرمسلح تبدیل شد.
«سپهر بابا کجایی؟» نیز نمادی از رنج خانوادههای جانباختگان و یادآور کشتار دهها هزار شهروند غیرمسلح در جریان اعتراضات روزهای ۱۸ و ۱۹ دی۴۰۴ توسط جمهوری اسلامی شد.
شهروندان زیادی بر مزار دیگر جانباختگان در «بهشت زهرا» تهران حاضر شدند و نام و یاد آنها را در چهلمین روز درگذشت زنده نگه داشتند. این در حالی بود که از روز دوشنبه خودروهای نیروی انتظامی در «بهشت زهرا» مستقر و جو این آرامستان به شدت امنیتی گزارش شده بود.
ویدئوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی همچنین نشان میدهد حاضران در مراسم چهلم محمدمهدی گنجدانش در زنجان، او را تشویق کردند. محمدمهدی گنجدانش، دانشآموز ۱۷ سالهای بود که ۱۸ دی بر اثر اصابت گلوله جنگی به سرش در زنجان جان باخت.
همچنین گزارشها و ویدئوها حکایت از حمله مأموران مسلح حکومتی با خودروهای زرهی به مراسم چهلم جاویدنامان در آرامستان شهرستان آبدانان استان ایلام دارد. بر اساس این گزارش مأموران به سوی مردم سوگوار تیراندازی کرده و به سوی جمعیت گاز اشکآور شلیک کردند.
شهروندان در حالیکه فرار میکردند شعارهای «مرگ بر خامنهای، لعنت بر خمینی» سردادند.
منابع حقوق بشری همچنین گزارش دادهاند طی روزهای گذشته شماری از اعضای خانواده جانباختگان در شهرهای مختلف کشور از سوی نهادهای امنیتی احضار و تهدید شده بودند که در صورت برگزاری مراسم چهلم با آنها برخورد و برایشان پرونده قضایی تشکیل میشود.
همچنین در برخی شهرها از جمله آبدانان و مشهد و اهواز همزمان با فرارسیدن چهلم جانباختگان اینترنت و خطوط موبایل قطع شد. در روزهای گذشته نیز گزارشهایی درباره کاهش سرعت اینترنت در ایران گزارش شده بود.
همزمان با فرارسیدن چهلم جاویدنامان اعتراضات دی۴۰۴ شاهزاده رضا پهلوی، رهبر انقلاب شیروخورشید ایران، روز سهشنبه ۲۸ بهمنماه ۱۴۰۴ در پیامی به مناسبت چهلم جانباختگان اعتراضات دی۴۰۴ نوشت: «جمهوری اسلامی و رهبر جنایتکار آن در جریان انقلاب بزرگ ملی، بهویژه در شبهای ۱۸ و ۱۹ دی، دهها هزار فرزند برومند این آبوخاک را به خاک و خون کشیدند و خانوادههای بیشماری را داغدار کردند. ضحاک زمان، آنگاه که رژیم ننگین و ضدایرانیاش را در خطر دید، حتی به مجروحان و اسیران در بند نیز رحم نکرد و جنایات ناتمام رژیم بعثی صدام علیه مردم ایران را تمام کرد.»
در ادامه این پیام آمده «اکنون، همزمان با چهلمین روز جاودانه شدن شجاعترین فرزندان ایران، از همه شما هممیهنان شریف و آگاه میخواهم در آیینهای یادبود و گرامیداشت آن جاویدنامان شرکت کنید. با ادای احترام به لالههای در خون خفته ایران، قدردان رشادت و فداکاری جانفدایان میهن باشید. با دیدار و تماس با خانوادههای دادخواه و حمایت از آنها، بر تداوم مسیری که کاوهها و گردآفریدهای در خاکخفته ایران به ما نشان دادند تاکید کنید.»
شاهزاده رضا پهلوی همچنین تأکید کرده «همه ما، در کنار یکدیگر، با قلبهایی فشرده و سینههایی سرشار از یقین به پیروزی، پیش خواهیم رفت و بهزودی ایران را از لوث وجود خامنهای و رژیم اشغالگر و جهنمیاش پاک خواهیم کرد.»
