در شرایطی که اقلام دارویی با کمبود و گرانی روبرو هستند، دولت از حذف ارز ترجیحی برخی اقلام دارو بهعلت کمبود منابع ارزی خبر داده است. این اقدام در شرایطی سبب افزایش قیمت اقلام دارویی خواهد شد که هماکنون نیز بسیاری از خانوادههای کمدرآمد توان پرداخت هزینه دارو و درمان را ندارند.
اکبر عبداللهی اصل مدیر کل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو از حذف ارز ترجیحی یا همان ارز با نرخ دولتی برای واردات برخی اقلام دارویی خبر داده است.
این مقام دولتی توضیح داده ارز ترجیحی از مواد مؤثره و پیشسازهای مربوط به داروهای بدون نسخه، داروهای غیرمزمن ارزانقیمت و داروهای تحت لیسانس حذف میشود.
اکبر عبدالهی همچنین گفته مواد پیشساز مورد مصرف در تولید مواد مؤثره مربوط به داروهای حیاتی و ضروری که قبلاً مشمول دریافت ارز ترجیحی بودند، کماکان این نوع ارز را دریافت خواهند کرد.
ابلاغیه مرتبط با حذف ارز ترجیحی دارو که در ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ از سوی وزارت بهداشت صادر، و تصویر آن در رسانهها منتشر شده، نشان میدهد مواد موثره و پیشسازهای داروهای بدون نسخه، داروهای غیر مزمن ارزانقیمت و داروهای تحت لیسانس. این داروها شامل اقلامی مانند استامینوفن، داروهای سرماخوردگی، آنتیهیستامینها و شربتهای ضدسرفه هستند که به طور گسترده توسط مردم استفاده میشوند.
همچنین مواد مؤثره و پیشسازهایی که در تولید داروهای داخلی به کار میروند و پیشتر با ارز ترجیحی وارد میشدند، از این پس با نرخ بالاتری تامین خواهند شد.
داروهای غیر مزمن ارزانقیمت نیز که برای بیماریهای کوتاهمدت مانند عفونتهای خفیف، مشکلات گوارشی و دردهای معمولی استفاده میشوند، در این فهرست قرار دارند.
از سوی دیگر داروهای تحت لیسانس که توسط شرکتهای داخلی اما با فرمول یا برند خارجی تولید میشوند، نیز با حذف ارز ترجیحی روبرو میشود.
این ابلاغیه نشان میدهد بسیاری از اقلام دارویی از جمله اقلام پرمصرف مانند مسکنها و داروهای سرماخوردگی که نرخ مصرف بسیار بالایی از سوی شهروندان دارد با حذف ارز ترجیحی روبرو خواهند شد. به بیان دیگر مواد اولیه تولید این داروها از این پس با ارز نرخ بازار ارز تجاری -که نزدیک به نرخ ارز در بازار آزاد است- به ایران وارد خواهند شد و هزینه تولید این اقلام دارویی چند برابر بیشتر خواهد شد و در نتیجه این داروها با افزایش قیمت بالایی روبرو میشوند.
حذف ارز ترجیحی اقلام گسترده و پرمصرف دارویی و افزایش قیمت این اقلام در حالیست که نرخ تورم بالا در بخش دارو و درمان طی سالهای گذشته، فشار هزینهای بسیار زیادی را به خانوادهها وارد کرده است. بسیاری از خانوادههای کمدرآمد ناچار به حذف درمان از سبد مصرفی خود شدهاند.
در روزهای گذشته نیز گزارشهایی درباره موج افزایش قیمت و نایاب شدن داروهای مختلف در ایران منتشر شد؛ کمبود و گرانیهایی که از جمله پیامدهای جنگ نظامی جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا بهشمار میرود.
روزنامه «شرق» چاپ تهران در گزارشی موضوع کمبود و گرانی دارو را بررسی کرده و نوشته است بیماران سرطانی پیشتر با چالش تأمین دارو روبهرو بودند و در شرایط جنگی نیز با مشکلات شدیدتری مواجه شدهاند. افزایش چندبرابری قیمت برخی داروها، تأخیر در پرداخت هزینهها از سوی بیمهها و محدودیت در دسترسی به داروهای مورد نیاز، روند درمان را با اختلال روبهرو کرده است.
بر اساس این گزارش در برخی موارد داروخانهها با وجود موجود بودن دارو از فروش آن خودداری میکنند. همزمان، بیماران تالاسمی با اضطراب تأمین خون و دریافت خدمات درمانی دستوپنجه نرم میکنند و در مواردی ناچار به طی مسافتهای طولانی برای دریافت خدمات شدهاند. بیماران هموفیلی نیز از کمبود برخی داروهای حیاتی خبر میدهند.
طی روزهای گذشته فعالان در انجمنهای بیماریهای خاص نیز بر کمبود اقلام دارویی تأکید کردند. هفته گذشته حمیدرضا هاشمی گلپایگانی، رئیس هیئتمدیره خانه ایبی (بیماران پروانهای) با هشدار درباره کمبود اقلام حیاتی بهویژه پانسمانهای تخصصی بیماران ایبی گفته بود «موجودی این پانسمانها محدود است و اگر روند تأمین آن بهصورت پایدار انجام نشود، ممکن است در هفتهها و ماههای آینده بیماران با مشکلات جدی مواجه شوند.»
او تأکید کرده بود «بیماران پروانهای بهصورت روزانه به پانسمان نیاز دارند و کوچکترین وقفه در دسترسی به آن میتواند موجب افزایش زخمها، درد شدید، عفونت و حتی بستری شدن در بیمارستان شود. »
رئیس هیئت مدیره خانه ایبی همچنین گفته بود «بیماران پروانهای به دلیل آسیبپذیری جسمی، نیازمند آرامش، مراقبت مداوم و دسترسی پایدار به خدمات حمایتی هستند.»
احمد قویدل، عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی ایران، اعلام کرده است که سه داروی «هیومیت»، «فیبرینوژن» و «فاکتور ۱۳» با کمبود جدی مواجه هستند؛ موضوعی که میتواند سلامت این بیماران را با خطرات جدی روبهرو کند.
