به گفته چند منبع آگاه، مقامات نظامی آمریکا در حال تدوین طرحهای جدیدی برای هدف قرار دادن توانمندیهای جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز هستند، تا در صورتیکه آتشبس فعلی با جمهوری اسلامی ایران فرو بپاشد، از آن استفاده کنند.
سیانان ۲۴ آوریل (۴ اردیبهشت) به نقل از این منابع گزارش داد که این گزینهها شامل حملاتی با تمرکز ویژه بر «هدفگیری پویا» علیه توانمندیهای جمهوری اسلامی در اطراف تنگه هرمز، جنوب خلیج فارس و دریای عمان است. این حملات میتواند قایقهای تندرو، شناورهای مینگذار و سایر تجهیزات نامتقارن را هدف قرار دهد که تهران از آنها برای بستن این آبراههای حیاتی و اعمال فشار بر آمریکا استفاده کرده است.
بسته شدن این مسیرها تأثیرات گستردهای بر اقتصاد جهانی گذاشته و تلاشهای دونالد ترامپ برای کاهش تورم در آمریکا را تهدید میکند.
در حالیکه ارتش آمریکا نیروی دریایی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده، بخش زیادی از بمبارانهای ماه اول بر اهدافی دور از تنگه متمرکز بود تا امکان حمله به عمق خاک ایران فراهم شود. اما طرحهای جدید بر یک کارزار بمباران متمرکزتر در اطراف آبراههای راهبردی تأکید دارد.
پیشتر گزارش شده بود که بخش بزرگی از موشکهای دفاع ساحلی جمهوری اسلامی همچنان سالم باقی ماندهاند. سپاه پاسداران همچنین تعداد زیادی قایق کوچک در اختیار دارد که میتوانند به عنوان سکوی حمله به کشتیها استفاده شوند و تلاش آمریکا برای بازگشایی تنگه را پیچیدهتر کنند.
به گفته منابع مختلف، حملات نظامی در اطراف تنگه بهتنهایی بعید است بتواند بلافاصله این آبراه را بازگشایی کند.
یکی از منابع آگاه از برنامهریزی نظامی گفت: «مگر اینکه بتوانید بهطور قطعی ثابت کنید که ۱۰۰ درصد توان نظامی ایران نابود شده یا تقریباً مطمئن باشید که آمریکا میتواند خطر را مهار کند؛ در غیر این صورت، تصمیم به این بستگی دارد که ترامپ تا چه حد حاضر است ریسک کند و کشتیها را از تنگه عبور دهد.»
منابع همچنین گفتند که ارتش آمریکا ممکن است تهدید قبلی ترامپ برای حمله به اهداف زیرساختی و دوگانه، از جمله تأسیسات انرژی، را عملی کند تا جمهوری اسلامی ایران را به میز مذاکره بکشاند. ترامپ اعلام کرده در صورت نبود راهحل دیپلماتیک، عملیات نظامی از سر گرفته خواهد شد.
برخی مقامات فعلی و سابق آمریکا هشدار دادهاند که حمله به زیرساختها میتواند بهعنوان تشدیدی جنجالی در درگیری تلقی شود.
یکی دیگر از گزینهها، هدف قرار دادن فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی و افرادی است که «مانع پیشرفت مذاکرات» میشوند. یکی از منابع به احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران، اشاره کرد.
یک مقام وزارت دفاع آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره این برنامهها گفت: «به دلیل ملاحظات امنیت عملیاتی، درباره اقدامات آینده یا فرضی صحبت نمیکنیم. ارتش آمریکا همچنان گزینههایی را در اختیار رئیسجمهور قرار میدهد و همه گزینهها روی میز است.»
ترامپ بارها ادعا کرده که پس از عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل که منجر به کشته شدن چند مقام بلندپایه از جمله رهبر عالی ایران شد، حکومت ایران دچار شکاف شده است. او در شبکههای اجتماعی به اختلاف میان سپاه پاسداران و برخی اعضای دولت که در حال مذاکره با آمریکا بودند اشاره کرد.
ترامپ همچنین نوشت: «ایران بهشدت در تعیین رهبر خود دچار مشکل شده! آنها نمیدانند چه کسی رهبر است! درگیری داخلی میان تندروها که در میدان نبرد بهشدت شکست خوردهاند و میانهروها که چندان هم میانهرو نیستند (اما در حال کسب احتراماند)، دیوانهکننده است!»
به گفته منابع، حملات احتمالی آمریکا همچنین میتواند توانمندیهای باقیمانده نظامی ایران از جمله موشکها، پرتابگرها و تأسیسات تولیدی را هدف قرار دهد که در حملات اولیه نابود نشدهاند یا پس از آغاز آتشبس به مکانهای جدید منتقل شدهاند.
بر اساس ارزیابی اطلاعاتی آمریکا، حدود نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران و هزاران پهپاد انتحاری از حملات اولیه جان سالم به در بردهاند.
هفته گذشته پیت هگست وزیر دفاع آمریکا، ، اعلام کرد که ایران در طول آتشبس بخشی از تجهیزات نظامی خود را جابهجا کرده و در صورت عدم توافق، این اهداف مورد حمله قرار خواهند گرفت.
گزارشها حاکی از آن است که ترامپ تمایل دارد از آغاز مجدد جنگ اجتناب کند و راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد، اما منابع تأکید کردند که تمدید آتشبس نامحدود نیست و ارتش آمریکا آماده ازسرگیری حملات در صورت دستور است.
ترامپ همچنین از خودداری ایران برای بازگشایی تنگه هرمز ابراز نارضایتی کرده است؛ تنگهای که ایران در واکنش به حملات اولیه آمریکا و اسرائیل عملاً آن را به روی کشتیرانی بینالمللی بسته است.
دو منبع آگاه گفتند دولت ترامپ پیش از آغاز جنگ، میزان آمادگی ایران برای بستن تنگه را دستکم گرفته بود؛ اقدامی که میتوانست با استقرار زودهنگام نیروهای نظامی آمریکا برای بازدارندگی، جلوگیری شود.
ناتوانی در جلوگیری از بسته شدن تنگه در روزهای نخست جنگ، به بنبست کنونی میان دو کشور انجامیده است، زیرا نفتکشها به دلیل ترس از حمله، تمایلی به عبور از این مسیر ندارند.
در حال حاضر، نیروی دریایی آمریکا ۱۹ کشتی در خاورمیانه، از جمله دو ناو هواپیمابر، و ۷ کشتی در اقیانوس هند مستقر کرده است.
نیروهای آمریکایی همچنین دستکم سه کشتی را توقیف کردهاند، از جمله دو کشتی در اقیانوس هند، در فاصله حدود ۳۲۰۰ کیلومتری از خلیج فارس. آخرین مورد در شب چهارشنبه رخ داد، زمانی که نیروهای آمریکا یک «کشتی بدون تابعیت تحت تحریم» حامل نفت ایران را توقیف کردند.
