در جدیدترین رتبهبندی کشورها بر اساس «آزادی مطبوعات» ایران در کنار کشورهایی مانند چین و کره شمالی در قعر این رتبهبندی قرار دارد و کشوری «خطرناک» برای روزنامهنگاران به شمار میرود.
سازمان گزارشگران بدون مرز در تازهترین گزارش خود درباره آزادی مطبوعات در جهان اعلام کرده که ایران از میان ۱۸۰ کشور، در رتبه ۱۷۷ «آزادی مطبوعات» قرار دارد. تنها کشورهای چین، کره شمالی و اریتره هستند که وضعیتی بدتر از ایران دارند.
ایران در سالهای گذشته همواره در میان کشورهایی رتبهبندی شده که آزادی مطبوعات در آنها وضعیتی بحرانی دارد و روزنامهنگاران با خطرات جدی برای فعالیت در این کشور روبرو هستند.
در رتبهبندی سال ۲۰۲۵ ایران در رتبه ۱۷۶ از ۱۸۰ کشور قرار گرفته بود. در گزارش سال ۲۰۲۴ هم ایران همچنان در میان چند کشور انتهای جدول قرار داشت و بهعنوان یکی از بدترین کشورها برای روزنامهنگاران شناخته شده بود. در سال ۲۰۲۴ ایران بیشترین شمار روزنامهنگاران زندانی در میان کشورهای جهان را داشت و لقب «زندان روزنامهنگاران» را گرفته بود.
بر اساس گزارش جدید سازمان گزارشگران بدون مرز از سال ۲۰۲۲ تاکنون بیش از ۱۰۰ روزنامهنگار در ایران بازداشت شدهاند و شمار قابل توجهی از آنها زن بودهاند. فشار بر فعالان رسانهای فقط به داخل ایران محدود نمانده و برخی روزنامهنگاران خارج از کشور نیز با تهدید، آزار آنلاین و خطرهای امنیتی روبهرو شدهاند.
سازمان گزارشگران بدون مرز همچنین جمهوری اسلامی را یکی از سرکوبگرترین حکومتهای جهان در زمینه «آزادی مطبوعات» معرفی کرده است.
در این گزارش تأکید شده از سال ۲۰۲۲ و همزمان با اعتراضات سراسری، فشار بر روزنامهنگاران، رسانهها و جریان آزاد اطلاعات شدیدتر شده و پس از جنگ ۲۰۲۶ نیز این روند ادامه پیدا کرده است.
این گزارش افزوده که نگاه امنیتی جمهوری اسلامی به رسانهها دلیل اصلی خفقان حوزه رسانه در ایران است. سازمان گزارشگران بدون مرز توضیح داده که رسانه مستقل در ساختار جمهوری اسلامی نه بهعنوان بخشی از حق مردم برای دانستن، بلکه اغلب بهعنوان تهدید امنیتی دیده میشود. همین نگاه، راه را برای برخورد با خبرنگاران، بستن رسانهها و صدور احکام سنگین باز کرده است.
بر اساس گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز برخی روزنامهنگاران در ایران ناچار شدهاند برای حفظ جان خود از شهر محل زندگیشان فرار کنند. حتی گفتوگو با رسانههای خارجی، گاهی بهصورت ناشناس، میتواند با تهدید، بازداشت یا خطر جانی همراه شود.
تداوم و تثبیت جایگاه ایران در قعر جدول رتبهبندی «آزادی مطبوعات» نشان میدهد سرکوب روزنامهنگاران در جمهوری اسلامی بر اساس سلیقه یا رویکرد جریانات سیاسی و دولتهای مختلف نیست بلکه موضوعی ریشهای در نگاه حکومت و ساختار حاکم است.
در رتبهبندی جدید «آزادی مطبوعات» نروژ برای دهمین سال پیاپی آزادترین کشور جهان برای مطبوعات باقی مانده و در صدر جدول قرار گرفته است. همچنین اریتره واقع در شرق آفریقا برای سومین سال پیاپی در آخرین رتبه این جدول قرار گرفته است.
بر اساس گزارش تازه گزارشگران بدون مرز، در سطح جهانی، برای نخستین بار در ۲۵ سال گذشته، بیش از ۵۲ درصد کشورهای جهان در وضعیت «دشوار» یا «بسیار وخیم» برای آزادی مطبوعات قرار گرفتهاند.
همچنین امسال میانگین جهانی آزادی رسانهها به پایینترین میزان ثبتشده رسیده و کمتر از یک درصد جمعیت جهان اکنون در کشورهایی با وضعیت «خوب» رسانهای زندگی میکنند.
در منطقه خاورمیانه پس از ایران، عربستان سعودی با سقوط ۱۴ پلهای به رتبه ۱۷۶ رسید و بحرین نیز افت شدیدی را تجربه کرد. در مقابل، سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد با صعودی چشمگیر ۳۶ پلهای به رتبه ۱۴۱ رسیده اما همچنان در محدوده «وضعیت بحرانی» قرار دارد.
