در آستانه آغاز مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، در شرایطی که فیفا اعلام کرده است ایرانیان حق آوردن پرچم شیروخورشید را به داخل استادیومها ندارند، شاهزاده رضا پهلوی از مردم خواست «در ورزشگاهها و هرجا فوتبالدوستان گرد هم میآیند» پرچم ملی ایران برافراشته شود.
شاهزاده رضا پهلوی روز چهارشنبه ۱۰ ژوئن (۲۰ خرداد) در «ایکس» نوشت: «من عاشق فوتبالم. افسوس که رژیم، فوتبال را هم به سلاحی علیه مردم ایران تبدیل کرده است. پرچم ملی شیروخورشید را در ورزشگاهها و هرجا فوتبالدوستان گرد هم میآیند، برافرازید. یاد آنانی که باید کنار ما میبودند، زنده نگه داریم. تیم ملی واقعی ایران، مردم ایراناند.»
در هفتههای منتهی به آغاز رقابتها که به صورت مشترک در کانادا، آمریکا و مکزیک برگزار میشود، ایرانیان میهندوست در سراسر دنیا تلاش کردهاند اعتراض خود را در ارتباط با خبر ممنوعیت ورود پرچم شیروخورشید به استادیومها به گوش رئیس و هیات رئیسه این نهاد برسانند.
در همین ارتباط، ائتلافی متشکل از حداقل ۳۷ سازمان از مدافعان بینالمللی حقوق بشر، حامیان دموکراسی، اعضای جامعه ایرانیان خارج از کشور و سازمانهای متعهد به اصول ورزش و کرامت انسانی، در نامهای سرگشاده به جیانی اینفانتینو رئیس فیفا با ابراز نگرانی عمیق از تصمیم فیفا برای اجازه دادن به “تیم ملی” جمهوری اسلامی جهت شرکت در جام جهانی اعلام کردند که این تیم در شرایطی به جام جهانی فوتبال رفته که حکومت اقدام به نقض گسترده حقوق بشر، از جمله دستگیری و قتل و اعدام ورزشکاران، کرده است.
در این نامه اشاره شده «اساسنامه خود فیفا در این زمینه صریح است. ماده ۳ اعلام میکند که فیفا متعهد به احترام به تمامی حقوق بشر شناختهشده بینالمللی است و ماده ۴ هرگونه تبعیض را ممنوع میداند. این تعهدات باید به صورت منسجم، معتبر و بدون استثنا اجرا شوند.»
این ائتلاف تأکید کرده از زمان آغاز اعتراضات گسترده در اواخر سال ۲۰۲۵، گزارشهای معتبر سازمان ملل متحد، عفو بینالملل و منابع مستقل، بازداشتهای گسترده، شکنجه، محاکمات ناعادلانه و اعدامها را مستند کردهاند. چندین فوتبالیست ایرانی نیز در میان قربانیان بودهاند:
محمد رشید مظاهری، دروازهبان سابق تیم ملی، پس از انتقاد علنی از حکومت بازداشت شد.
امیرحسین قادرزاده، فوتبالیست ۱۹ ساله، به دلیل مشارکت ادعایی در اعتراضات با حکم اعدام مواجه است.
پرونده امیررضا نصرآزادانی که در موجهای پیشین سرکوب زندانی شد، همچنان نمادی از خطراتی است که ورزشکاران معترض و منتقد با آن روبهرو هستند.
این موارد استثنا نیستند؛ بلکه بخشی از الگویی هستند که مستقیماً با ارزشهای اعلامشده فیفا در تضاد قرار دارد.
این گروه اعلام کردند: «تیم ملی جمهوری اسلامی ایران باید تا زمان آزادی بیقید و شرط فوتبالیستهای بازداشتشده، از جمله محمد رشید مظاهری و امیرحسین قادرزاده، و همچنین تا زمان مشاهده بهبود واقعی، مستقل و قابل راستیآزمایی در وضعیت حقوق بشر مرتبط با ورزشکاران و معترضان مسالمتجو، از حضور در جام جهانی و سایر رقابتهای تحت نظارت فیفا تعلیق شود.»
همچنین شماری از ایرانیان در شهر سیاتل کمپین «دقیقه ۸ و۹» را راهاندازی کردند که یادآور هشتم و نهم ژانویه (۱۸ و ۱۹ دیماه) است که میهندوستان در داخل ایران با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در سراسر کشور به خیابانها آمدند و یک کارزار میلیونی به راه انداختند اما حکومت دست به قتلعام آنان زد.
شهر سیاتل میزبان مسابقه سوم تیم فوتبال جمهوری اسلامی در رقابتهای جام جهانی است.
از سوی دیگر «جبهه هفت آبان» نیز در نامهای به فیفا با شرح مختصری درباره سابقه تاریخی پرچم شیروخورشید به عنوان نمادی از هویت تاریخی و ملی ایرانیان تأکید کرد «مبارزات مردم ایران برای دموکراسی، کرامت انسانی و ارزشهایی که فیفا نیز مدعی آن است، در زیر همین پرچم شیروخورشید در جریان است.»
جبهه هفت آبان سه درخواست را با فیفا مطرح کرده است:
۱- به صورت روشن اعلام کنند که پرچم شیروخورشید در زمره نمادهای نفرتپراکنی، تبعیضآمیز، نژادپرستی و مبلّغ خشونت نیست.
۲- اجازه دهند که تماشاگران ایرانی، مشروط به رعایت مقررات عمومی ایمنی و نظم، حق داشتن و نمایش پرچم تاریخی- ملی خود را داشته باشند.
۳- از آنجا که مقامات فیفا موظف به پایبندی به اصول اعلامشده خود یعنی حقوق بشر، منع تبعیض و کرامت انسانی هستند، این التزام را در عمل و در مقابل چشمان میلیونها مردم تماشاگر مسابقات جام جهانی در سراسر جهان به منصه ظهور برسانند.
اعتراض ایرانیان به تصمیم فیفا با واکنش اینفانتینو نیز روبرو شد. او در یک مصاحبه مطبوعاتی که به وقت ایران بامداد پنجشنبه برگزار شد با اشاره به مسابقات تیم جمهوری اسلامی گفت: «وقتی ایران بازی کند، ورزشگاه مملو از تماشاگر خواهد شد و امیدوارم فضای مثبتی حاکم باشد، زیرا فوتبال یعنی مردم برای مدتی واقعیتهای زندگی خود را فراموش کنند و بر یک مسابقه و یک تیم تمرکز داشته باشند. بسیار خوشحالم که توانستیم شرایط حضور ایران در مسابقات را فراهم کنیم. به عملکرد تیم خود افتخار میکنم.»
بسیاری از ایرانیان در کانادا و آمریکا خود را آماده کردهاند تا به هر نحوی که شده پرچم شیروخورشید را به استادیومها ببرند. راههای مختلفی هم برای این منظور پیشنهاد شده؛ از طراحی پرچمهای دیجیتال تا ترفندهایی برای پوشیدن لباسهایی با نماد پرچم در زیر لباس اصلی.
اگرچه محدودیتهای فیفا در جریان مسابقات جام جهانی ۲۰۱۶ در قطر اثرگذار بود، اما از یکسو روابط دولت آن کشور با جمهوری اسلامی و همچنین حضور گسترده عوامل حکومت در استادیومها این امکان را برای جمهوری اسلامی فراهم کرد تا اجازه ندهند پرچم شیروخورشید به اهتزار درآید اما در آمریکا وضعیت متفاوت است و بعید است بتوانند مانع ایرانیان برای برافراشتن پرچم شیروخورشید شوند.
