روزنامه «فایننشالتایمز» در گزارشی چنین ارزیابی کرده است که آمریکا نتوانسته از مسیر مذاکره به اهدافش در مورد ایران برسد و به همین دلیل گزینه «تغییر رژیم» در ایران دوباره به دستور کار کاخ سفید بازگشته است.
در این گزارش تحلیلی که دوشنبه ۲۹ تیرماه منتشر شد آمده، «میراث سیاست خارجی دونالد ترامپ احتمالا با ایران تعریف خواهد شد. قعلاً اوضاع خوب نیست. جنگ دوباره آغاز شده، اما آمریکا برنامه قابل ملاحظهای برای پیروزی ندارد و ممکن است ترامپ در باتلاق ایران فرو برود.»

ساختار امنیت ملی آمریکا از همین حالا در حال پایین آوردن سطح انتظارات از معنای موفقیت است.
مارک اسپر وزیر دفاع آمریکا در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، در نشست هفته گذشته «مجمع امنیتی آسپن» تشریح کرد که آمریکا میتواند به تحقق دو هدف اصلی رضایت دهد: “نخست، بازگشایی تنگه هرمز بدون دریافت عوارض. دوم، اعمال محدودیتهایی بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی در حد همان محدودیتهایی که دولت اوباما به دست آورده بود. به بیان دیگر هدف آمریکا باید صرفا بازگرداندن وضعیت به دوران پیش از جنگ باشد.»
حتی تحقق این اهداف محدود نیز ممکن است امکانپذیر نباشد. جمهوری اسلامی اصرار دارد از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند عوارض دریافت کند و دشوار است اگر تصور شود آمریکا در نهایت چگونه خواهد توانست مانع این کار شود. دریافت عوارض از عبور کشتیها در تنگه هرمز میتواند میلیاردها دلار درآمد ایجاد کند و به جمهوری اسلامی امکان دهد برای همیشه گلوگاه عرضه انرژی جهان را در اختیار داشته باشد.
آمریکا بارها گفته است که هرگز چنین وضعیتی را نخواهد پذیرفت. اما تشدید بمبارانها به احتمال زیاد نمیتواند تنگه هرمز را به زور باز کند و در حال حاضر نیز کاخ سفید تمایلی به اعزام نیروی زمینی ندارد.
بری مککفری ژنرال بازنشسته آمریکایی میگوید، عملیات زمینی بر سر تنگه هرمز به حدود ۶۰۰ هزار نیرو نیاز دارد و ممکن است یک سال طول بکشد. در همین حال، جمهوری اسلامی در پاسخ به افزایش درگیریها، برای نخستین بار در چند ماه گذشته عربستان سعودی را هدف حمله قرار داد. این حمله یادآوری میکند که کشورهای خلیج فارس در برابر حمله به زیرساختهای حیاتی، مانند تاسیسات آبشیرینکن و سکوهای نفتی، به شدت آسیبپذیرند.
در بخش دیگری از گزارش «فایننشالتایمز» آمده، دولت ترامپ میداند که تهدید موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در سالهای آینده بزرگتر و شدیدتر خواهد شد. حکومت ایران تا کنون نشان داده است که توان حمله به طیف گستردهای از اهداف را دارد، از جمله فرودگاه دبی، تاسیسات گاز مایع طبیعی قطر و پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه. روز جمعه نیز دو نظامی آمریکایی در اردن کشته شدند. اما کسانی که سیاستهای استراتژیک آمریکا را تدوین میکنند، نگراناند که پیشرفت سریع فناوری پهپادی و موشکی، همراه با کمک گسترده روسیه و چین، باعث شود حکومت ایران در چند سال آینده به تسلیحاتی دقیقتر و با برد بیشتر دست یابد.
به نوشته این روزنامه، از جمله اهدافی که در آن صورت ممکن است در برابر حمله حکومت ایران آسیبپذیر شوند، رآکتور هستهای دیمونای اسرائیل و پایگاه آمریکا در دیهگو گارسیا هستند؛ پایگاهی که برای نمایش قدرت نظامی آمریکا در منطقه هند و اقیانوس آرام اهمیتی حیاتی دارد. جمهوری اسلامی در مراحل ابتدایی جنگ با آمریکا موشکهایی را به نزدیکی هر دو هدف شلیک کرد، اما موفق نشد. این وضعیت ممکن است تغییر کند.
فایننشالتایمز در ادامه در پاسخ به این پرسش که «پس آمریکا چگونه میتواند به این چشمانداز تیره پاسخ دهد؟» مینویسد: «این درک فزاینده که آمریکا شاید هرگز نتواند از طریق مذاکره [حکومت] ایران را مهار کند، باعث شده ایده تغییر حکومت در ایران بار دیگر در واشنگتن مطرح شود. سرنگونی جمهوری اسلامی هدف اولیه ترامپ و بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل، هنگام آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ بود. اما امید آنها به اینکه اقدام نظامی بتواند به خیزش مردمی موفقی علیه رهبران جمهوری اسلامی منجر شود، تحقق نیافت.»
ایده تغییر حکومت برای چند ماه کنار گذاشته شد و آمریکا تلاش کرد از طریق دیپلماسی به جنگ پایان دهد. اما اکنون که به نظر میرسد دیپلماسی شکست خورده، بخشهایی از دولت ترامپ بار دیگر به طرح اولیه نزدیک میشوند؛ طرحی که هدفش سرنگونی حکومت ایران است.
آشکارترین بخش این استراتژی، افزایش فشار اقتصادی بر رژیم ایران است. محاصره صادرات نفت ایران از سر گرفته شده و آمریکاییها معتقدند میتوانند طی چند ماه بیشتر درآمد نفتی جمهوری اسلامی را قطع کنند و بحرانی عمیق در اقتصاد این کشور به وجود آورند.
این روزنامه همچنین مدعی شد، «همزمان جستجو برای یافتن افراد درون حاکمیت که حاضر به همکاری با آمریکا و اسرائیل باشند نیز ادامه دارد. در اقدامی شگفتآور، این تلاش حتی به کوشش ناموفق اسرائیل برای نزدیک شدن به محمود احمدینژاد انجامید؛ فردی که سالها به خاطر تهدیدهای شدید و هولناک خود علیه کشور یهود شهرت داشت.»
فایننشالتایمز در ادامه گزارش خود میافزاید: «ایده تلاش برای برانگیختن شورش داخلی در ایران نیز به تدریج دوباره به دستور کار بازمیگردد. در آغاز درگیری، اسرائیل خواستار تلاش برای مسلح کردن گروههای کُرد شد. در آن زمان واشنگتن با این پیشنهاد مخالفت کرد، اما اکنون ممکن است در نبود گزینههای بهتر، این طرح دوباره احیا شود.»
بیمیلی آمریکا به پذیرش این احتمال که تهران ممکن است پس از این جنگ در موقعیتی قدرتمندتر ظاهر شود، قابلدرک است. اما مشکل اینجاست که تلاش برای معکوس کردن این وضعیت نیز خطرهای خاص خود را دارد.
در پایان این گزارش آمده، «هر دور حمله و اقدام تلافیجویانه با ایران تلفات تازهای برجای میگذارد و خطر فرو رفتن بیشتر آمریکا در یک باتلاق دیگر در خاورمیانه را افزایش میدهد. در همین حال، جنگ ایران ذخایر تسلیحاتی آمریکا را نیز به سرعت کاهش داده است. بطور گسترده گزارش شده که آمریکا در چند هفته نخست درگیری با ایران، ۳۰ درصد ذخیره موشکهای کروز تاماهاوک و ۵۰ درصد موشکهای رهگیر پاتریوت خود را مصرف کرده است.»
به نوشته فایننشالتایمز، بسیاری از این مهمات برای یک درگیری احتمالی بر سر تایوان کنار گذاشته شده بودند. تکمیل دوباره زرادخانه آمریکا ممکن است سالها طول بکشد. در نتیجه، احتمالا پنجرهای از فرصت برای چین در حال باز شدن است تا دست به اقدام نظامی بزند. جنگ ایران اکنون بزرگترین بحران بینالمللی پیش روی دولت آمریکاست، اما ممکن است همزمان مقدمهای برای بحرانی حتی بزرگتر در سالهای آینده باشد.

