مقامهای آمریکایی میگویند، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، روز شنبه ۱۰ امرداد ۱۴۰۵، در گفتگویی تلفنی با دونالد ترامپ از برنامه او برای انجام حملات گسترده جدید علیه جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرد.
به گزارش آکسیوس ترامپ بطور جدی در حال بررسی حمله به تأسیسات و اهداف مرتبط با بخش انرژی ایران در روزهای آینده است. این اقدام در پاسخ به حمله موشکی جمهوری اسلامی به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن و همچنین ادامه اخلال ایران در کشتیرانی از طریق تنگه هرمز مطرح شده است. با این حال، او هنوز دستور نهایی برای انجام این حملات را صادر نکرده است.
چنین حملهای میتواند به تشدید تنش بیسابقه در جنگ پنج ماهه منجر شود؛ جنگی که چندین بار با تلاش ترامپ برای گشودن مسیر مذاکرات متوقف گشت، اما پس از شکست این تلاشهای دیپلماتیک، دوباره از سر گرفته شد.
در همین ارتباط، جمهوری اسلامی ایران تهدید کرده است که در صورت وقوع چنین حملاتی، با هدف قرار دادن تأسیسات انرژی و زیرساختی در اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس تلافی خواهد کرد.
ترامپ شنبه شب در «تروثسوشال» نوشت: «ایالات متحده آمریکا با سطحی از آمادگی، قدرت و توان نظامی که از زمان جنگ جهانی دوم تا کنون دیده نشده، آماده اقدام علیه جمهوری اسلامی ایران است. با این حال، [رژیم] ایران و همچنین دیگر کشورهای خاورمیانه از ما خواستهاند که هرگونه حمله را متوقف کنیم، زیرا چارچوبهای یک توافق حاصل شده است.»
ترامپ گفت: «این توافق شامل بازگشایی فوری، کامل و بدون قید و شرط تنگه هرمز و پایان دادن به تهدید هستهای [رژیم] ایران خواهد بود.»
او همچنین افزود: «بر اساس این درخواست، به خاطر منافع آینده جهان و همچنین بقای ایرانی موفق و شکوفا، با لغو این حمله موافقت کردهام، مشروط بر اینکه بتوانیم به سرعت به یک توافق برسیم.»
او گفت: «کشور اسرائیل نیز در این تعهد با من همراه است. همه دست به کار شوید و این کار را به سرانجام برسانید.»
محمد مرندی مشاور پیشین تیم مذاکرهکننده هستهای رژیم جمهوری اسلامی در واکنش به اظهارات اخیر ترامپ مدعی شد: «همه میدانند این خبرسازی بود، ترامپ عقبنشینی کرد.»
یکی از مقامهای آمریکایی به آکسیوس میگوید: «سعودیها نگرانی خود را ابراز کردند و خواستار شفافسازی درباره برنامه عملیاتی شدند.»
یک منبع دیگر که از محتوای این تماس آگاه است، گفت محمد بن سلمان از ترامپ خواست تنشها را کاهش دهد و از اجرای این حملات خودداری کند.
کاخ سفید و سفارت عربستان در واشنگتن از اظهار نظر درباره این تماس خودداری کردند.
ترامپ روز چهارشنبه با شاهزاده خالد بن سلمان وزیر دفاع عربستان سعودی دیدار کرد.
به گفته یک منبع آگاه، این دیدار پس از آن به برنامه سفر وزیر دفاع عربستان اضافه شد که او با جیدی ونس معاون رئیس جمهور آمریکا ملاقات کرد و به او گفت عربستان خواهان کاهش تنش با جمهوری اسلامی ایران است.
این پیام در حالی منتقل شد که آمریکا و عربستان در همین هفته حملات مشترکی علیه شبهنظامیان مورد حمایت ایران در عراق انجام داده بودند.
این منبع افزود که هدف از این دیدارها انتقال دیدگاههای محمد بن سلمان درباره جنگ با رژیم ایران و همچنین وضعیت کلی منطقه بوده است.
عربستان سعودی یکی از مهمترین متحدان آمریکا در منطقه به شمار میرود. با وجود دورههایی از اختلاف طی پنج ماه گذشته، ریاض از آغاز جنگ تا کنون در چندین مقطع حساس بر سیاست ترامپ در قبال ایران تأثیرگذار بوده است.
دیگر قدرتهای منطقهای از جمله قطر، امارات متحده عربی، ترکیه و پاکستان نیز در تلاش هستند زمامداران آمریکا و ایران را به کاهش تنش ترغیب کنند.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز شنبه با فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان که نقش میانجی میان واشنگتن و تهران ایفا کرده، گفتگو کرد.
عراقچی همچنین با وزیران خارجه ترکیه و عربستان درباره احتمال حملات آمریکا صحبت کرد.
بر اساس بیانیه منتشرشده در کانال تلگرام عباس عراقچی، او به همتای سعودی خود گفت: «هرگونه اقدام خصمانه از سوی آمریکا یا اسرائیل- یا مشارکت و همکاری کشورهای منطقه در چنین اقداماتی- با پاسخی قاطع و متناسب از سوی نیروهای مسلح قدرتمند ایران روبرو خواهد شد.»
میانجیهای قطری روز شنبه بطور جداگانه با عباس عراقچی، استیو ویتکاف فرستاده ویژه کاخ سفید، و مقامهای عمانی گفتگو کردند تا به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز دست یابند.
به گفته یک منبع آگاه از این مذاکرات، گفتگوها پیشرفتهایی داشته، اما هنوز مشخص نیست که این پیشرفتها برای مهار بحران و جلوگیری از تشدید درگیریها کافی باشد. اینهمه در حالیست که وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده تنگه هرمز برخلاف ادعای مقامات جمهوری اسلامی باز است. این وزارتخانه ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ نوشت: «دولت ایران بار دیگر مدعی شده است که تنگه هرمز را بسته است. این ادعا نادرست است. واقعیت: تنگه هرمز همچنان برای عبور و مرور کشتیهای تجاری باز است. ایران کنترل این آبراه را در اختیار ندارد. طی چهار ماه گذشته، هزاران کشتی از این آبراه بینالمللی عبور کردهاند.»
