بحران کمبود و گرانی دارو و تجهیزات پزشکی ادامه دارد و افزایش تعرفه خدمات درمانی و قیمت دارو سبب شده بسیاری از شهروندان درمان را از سبد مصرفی خود کاملا حذف کنند. قیمت دارو اواخر امرداد امسال با موج دیگری از گرانی روبرو شد بطوری که بر اساس گزارشها، تنها در یک شرکت داروسازی ۵۰ قلم از محصولات تولیدی با افزایش قیمت روبرو شدند و قیمت برخی داروها بیش از ۵۰۰ درصد و در یک مورد تا ۷۰۸ درصد افزایش یافته است.
وبسایت «تجارت نیوز» در توضیح بحران دارو نوشته «اینکه بسیاری از بیماران سرطانی به دلیل افزایش بیرویه قیمت دارو مجبور به ترک درمان شدهاند و بسیاری از داروها به دلایل گوناگون از شمول بیمه خارج شده واقعیتی است که کسی نمیتواند آن را انکار کند. از سوی دیگر کمبود داروهای اعصاب و روان و برخی بیماریهای خاص نیز معضل دیگری است که بیماران با آن دست و پنجه نرم میکنند.»
روزنامه «جوان» نیز نوشته «در یک سوی جامعه، شهروند برای تهیه دارو یا تأمین هزینههای ضروری زندگی گرفتار است و در سوی دیگر، خبر از منابع میلیارددلاری، پروندههای کلان ارزی و شبکههای سازمانیافته اقتصادی منتشر میشود.»
در این مطلب آمده «مشکل جامعه فقط «مفسد» نیست، ساختاری است که گاهی به مفسد فرصت میدهد برای مدت طولانی مفسده کند؛ و شاید مهمترین اصلاح از همینجا آغاز شود: به جای آنکه دائماً منتظر افشای فسادهای بزرگ بمانیم، ساختار حکمرانی را چنان اصلاح کنیم که فساد بزرگ اساساً نتواند در تاریکی رشد کند.»
روزنامه «هممیهن» گزارش داده بررسی فهرست جدید قیمت ۵۰ قلم از محصولات شرکت داروسازی «لقمان» نشان میدهد قیمت برخی داروها بیش از ۵۰۰ درصد و در یک مورد تا ۷۰۸ درصد افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، «تادالافیل» ۲۰ میلیگرمی با افزایش ۷۰۸ درصدی بیشترین رشد قیمت را در این فهرست داشته است. «دنیزیل» ۱۰ میلیگرمی، از داروهای مورد استفاده برای کنترل علائم آلزایمر، ۵۴۳ درصد و دوز پنج میلیگرمی آن ۴۲۷ درصد گران شده است.
گزارش روزنامه «هممیهن» افزوده در رتبههای بعدی، آنتیبیوتیک پرکاربرد «کلاریترومایسین» که برای مهار عفونتهای باکتریایی و تنفسی استفاده میشود، جهش ۳۰۸ درصدی را ثبت کرده است. کپسول «اورسوداکسی کولیک اسید» برای درمان سنگ کیسه صفرا و بیماریهای کبدی، و همچنین «مبرین» که دارویی کلیدی در کنترل سندرم روده تحریکپذیر است، به ترتیب با رشدهای ۱۸۴ و ۱۸۰ درصدی مواجه شدهاند.
از سوی دیگر این موج افزایشی به داروهای عمومیتر نیز رسیده است. شربت سرماخوردگی ترکیبی، کپسول «امپرازول» برای مشکلات معده و قرص «کافو کلد»، همگی افزایش قیمت بالای ۱۲۷ تا ۱۳۵ درصدی داشتهاند. قرص «کوآموکسی کلاو» با ۱۱۵ درصد و کپسول ضدالتهاب «ایندومتاسین» با ۱۰۰ درصد رشد در همین کانال قرار دارند. در سطوح پایینتر نیز، از «آموکسی سیلین» با رشد ۸۷ درصدی تا «سفالکسین» با ۶۸ درصد تغییر قیمت دیده میشود. این دادهها فراتر از گزارشهای مالی، نشان میدهند که چگونه افزایش هزینه تمامشده در کارخانهها، دسترسی به برخی نیازهای پایه درمانی را بازتعریف کرده است.
این گزارش تأکید کرده اهمیت شرکت «لقمان» در بازار سلامت به دلیل سهم بالای آن در تولید داروهای عمومی و پرمصرفی است که مستقیماً در سبد روزانه اقشار مختلف قرار دارند.
دادههای مرکز آمار ایران نیز نشان میدهد تورم نقطه به نقطه تولیدکننده در بخش ساخت محصولات دارویی، مواد شیمیایی و گیاهی از تورم عمومی اقتصاد بیشتر شده و به ۱۱۴ درصد رسیده است.
در کنار افزایش قیمت دارو، کمبود اقلام دارویی نیز برای بیماران از جمله مبتلایان به بیماریهای خاص به بحران تبدیل شده است. گزارشهای میدانی حاکی از آنست که گاهی بیماران برای یافتن دارو روزهای متوالی در داروخانهها سرگردان هستند.
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، روز چهارشنبه چهارم شهریورماه اعلام کرده کمبود دارو نتیجه یک عامل واحد نیست و از اختلال همزمان در چند بخش زنجیره تأمین ناشی میشود. به گفته او این مشکلات «از تأمین مواد اولیه و تخصیص و انتقال ارز گرفته تا نقدینگی، قیمتگذاری، تولید و توزیع» را شامل میشود.
به گفته محمد هاشمی، تحریمها و محدودیتهای حملونقل فشار ایجاد کردهاند، اما مشکلات داخلی مانند تأخیر در اصلاح قیمت و کمبود نقدینگی نیز نقش مهمی در کاهش صرفه اقتصادی تولید برخی اقلام دارند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو همچنین از تقویت ذخایر راهبردی دارو با اختصاص ۷۰۰ میلیون دلار و هزینه حدود ۲۱ هزار میلیارد تومان خبر داده و تأکید کرده است برای جلوگیری از تکرار کمبودها، تخصیص ارز، تأمین نقدینگی، اصلاح قیمت، پوشش بیمهای و ذخایر راهبردی باید همزمان مدیریت شوند. به گفته او، هدف باید عبور از «رفع کمبود» به «پیشگیری از کمبود» و مدیریت زنجیره تأمین ماهها پیش از خالی شدن قفسههای داروخانه باشد.
بحران در بخش درمان ایران فقط مربوط به هزینه بالای دارو نیست و دیگر هزینههای درمان از خدمات ویزیت تا انجام امور آزمایشگاهی و دندانپزشکی نیز با افزایش سرسامآور تعرفه روبرو شده است. افزایش هزینهها سبب رها کردن درمان از سوی شهروندان شده است؛ موضوعی که کارشناسان نسبت به پیامدهای آن هشدار میدهند.
سلمان اسحاقی سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز تشکیل کمیته ویژه با حضور نهادهای نظارتی برای بررسی افزایش هزینههای آزمایشگاهی خبر داده است.
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به نشست اعضای این کمیسیون با مدیرکل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو با حضور نهادهای امنیتی، ضمن تأکید بر اعلام هشدار تعطیلی از سوی جامعه علوم آزمایشگاهی به دلیل افزایش هزینهها و ناتوانی در تأمین تجهیزات و تجهیزات مصرفی آزمایشگاهی، گفت: «نکته مهمتر بحث عدم توانایی بیماران برای انجام آزمایشات تشخیصی به دلیل هزینه بالا است؛ که بعضاً مراجعه میکنند و وقتی میبینند هزینهها بالا است، از ادامه درمان صرف نظر میکنند و یا درمان خودخواسته را جایگزین یکنند یا با تصمیم خود درمانهایی را انجام میدهند که این باعث خطر جدی برای نظام سلامت است.»
سلمان اسحاقی گفته مقامات سازمان غذا و دارو حذف ارز ترجیحی از تجهیزات آزمایشگاهی را انکار کردند و «سوال ما از مدیر کل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو این بود که اگر حذف ارز دولتی انجام نشده، چرا افزایش هزینهها را شاهد هستیم!؟ که متأسفانه شاهد عدم پاسخگویی و عدم اطلاع مدیر کل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو بودیم، که مقرر شد حسب دستور رئیس جلسه، رضا جباری از اعضای کمیسیون و مهدی فلاح، رئیس کمیته تجهیزات پزشکی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، در کمیتهای ویژه با همراهی نهادهای وزارت اطلاعات، اطلاعات سپاه و سازمان بازرسی کل کشور، ظرف مدت ۱۰ روز کاری، تحقیق و بررسیهای لازم را انجام دهند و درصورتی که این بررسیها نشاندهنده سوء مدیریت، ترک فعل و تصمیمات نادرست باشد، قطعاً با اقدامات سلبی، حقوقی و قضایی برخورد جدی خواهد شد.»
