موضوع واردات هزاران تُن ذرت آلوده به ایران از ماهها پیش خبرساز شده اما همچنان این خبر با تأیید و تکذیب مسئولان و مقامات مختلف روبروست.
با وجود آنکه برخی کارشناسان از احتمال گسترش آلودگی ذرتهای آلوده به دیگر مواد غذایی انبار شده در گمرک بندر «امام» (بندر شاهپور) خبر میدهند، مقامات با بیتفاوتی منتظر انتقال این ذرتها هستند.
اسفندماه ۱۳۹۶ بود که خبرگزاری تسنیم در خبری به نقل از یک مقام مسئول خبر واردات ۱۲۶ هزار تن ذرت آلوده به گمرک ایران را منتشر کرد.
امردادماه امسال نیز امیر خجسته نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی اعلام کرد کل ذرت آلوده وارد شده به کشور ۵۰۰ هزار تن است که ۳۵۰ هزار تن از آن وارد شده و مابقی در انبارها وجود دارد. امیر خجسته همچنین افزوده بود که ۱۴۵ هزار تن ذرت آلوده به قارچ آفلاتوکسین نیز از مالزی و توسط ۱۳ شرکت دولتی وارد شده است.
https://kayhan.london/1398/05/30/%d9%88%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%aa-%db%b5%db%b0%db%b0-%d9%87%d8%b2%d8%a7%d8%b1-%d8%aa%d9%8f%d9%86-%d8%b0%d8%b1%d9%91%d8%aa-%d8%a2%d9%84%d9%88%d8%af%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86
پرونده واردات ذرت آلوده که اکنون مشخص شده از سال ۱۳۹۵ و در چند مرحله وارد ایران شده، همچنان باز و خبرساز است بطوری که نیمه مهرماه سال جاری نیز خبر دیگری منتشر و اعلام شد این ذرتهای آلوده با ارز دولتی وارد کشور شده است. در این گزارش آمده بود: «ذرتهای وارد شده نه دارای گواهی تأیید بهداشت برزیل از سازمان بینالمللی SGS است و طبق مستندات این ذرتها آلوده به سم آلفاتوکسین هستند و برای ذرت آلوده هم پولی پرداخت نمیشود، پس باید شرکتهای واردکننده بگویند که این پول را در کجا هزینه کردهاند؟»
نکته قابل توجه اینکه نیره پیروزبخت رئیس سازمان استاندارد ایران ابتدای آبانماه سال جاری در گفتگویی با رسانههای داخلی با تأیید آلودگی ذرتهای وارد شده به سم آفلاتوکسین، گفته بود که وجود این آلودگی جای نگرانی ندارد!
نیره پیروزبخت گفته بود که با توجه به اینکه ذرت وارداتی به کشور حجم بالایی دارد اینکه بخشی از آن آلوده باشد عجیب نیست و افزوده بود: «وجود یک محموله ۱۲۰ هزار تنی ذرت آلوده در مقیاس ۵ میلیون تن عدد بزرگی به حساب نمیآید که نگرانی ایجاد کند.»
او گفته بود که این محموله همچنان در گمرک است و «به کشوری ارسال خواهد شد که به لحاظ استاندارهای وارداتی سم موجود در این محموله برای آنها قابل پذیرش باشد.»
روزنامه ایران نیز امروز، ۱۳ آبان، در گزارشی به موضوع ذرتهای آلوده پرداخته و نوشته است که این ذرتها که بیش از دو هزار بار از سوی آزمایشگاههای سازمان ملی استاندارد، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت مورد بررسی قرار گرفته به سم آفلاتوکسین (نوعی قارچ سمی) آلوده است. از آنجا که بندر «امام» یکی از مهمترین بنادر کشور در واردات کالاهای اساسی است بیم آن میرود که ذرتهای آلوده مشکلاتی را برای کالاهای اساسی ایجاد کند.
با اینهمه سازمان بنادر و دریانوردی در ۱۲ انبار بهصورت مجزا و البته قرنطینه ذرتهای آلوده را نگهداری میکند و آنگونه که عنوان شده این انبارها پلمپ است و هیچگونه خطری سایر کالاهای اساسی موجود انبارهای سازمان بنادر را تهدید نمیکند.
روزنامه ایران در ادامه با بیان اینکه ذرتهای آلوده با ارز دولتی وارد شده است نوشته است که «هر روزی که ذرتها در بندر است، ارزهای دولتی به هدر میرود.»
همچنین برخی منابع آگاه به روزنامه ایران گفتهاند که افراد بانفوذ در واردات ذرت نقش داشتهاند و از سوی یک نهاد عالی امنیتی که به موضوع امنیت غذایی و خرید ذرت آلوده از مبدأ(برزیل) حساس بوده، کشف شده است!
در ادامه این گزارش آمده است که گویا واردکننده اصلی ذرت آلوده بهدنبال این بوده است که از طریق لابی نسبت به واردات ذرت به کشور مجوز بگیرد چرا که اعتقاد دارد در ایران قوانین سختگیرانه است و در سایر کشورها این حجم از سم آفلاتوکسین (نوعی قارچ سمی) خطرناک نیست.
امیر خجسته رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی که برای نخستین بار موضوع ذرتهای آلوده را بطور رسمی اطلاعرسانی کرد در روزهای گذشته با حضور در برنامه «سلام صبح به خیر» شبکه سوم تلویزیون دولتی درباره آخرین وضعیت ذرتهای آلوده گفته است: «۵۰۰ هزار تن ذرت توسط ۹ شرکت وارد کشور شده است. در این میان حدود ۳۶۰ هزار تن ذرت خوراک دام و طیور که سالم و عاری از بیماری بود وارد کشور شده است ولی ۱۴۰ هزار تن ذرت به جهت آنکه بیماری آفلاتوکسین (یک نوع سم خطرناک) داشته در بندر امام مانده است.»
وی با بیان اینکه ارزش ذرتهای وارد شده با ارز دولتی ۳۵ میلیون دلار (از آنجا که ذرت خوراک دام و طیور در زمره کالاهای اساسی است به آن ارز دولتی اختصاص یافته است) بوده است، میگوید: «قرار بود طی مدت یکماه وضعیت ذرتهای آلوده تعیین تکلیف شود اما بیش از سه ماه طول کشیده است و هنوز نتوانستیم این موضوع را مشخص کنیم.»
رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی ادامه میدهد: «سازمان ملی استاندارد برای آنکه وضعیت ذرتهای مانده در انبار بندر امام را بررسی کند، حداقل دو هزار بار آزمایش انجام داده است و این امر مورد تأیید وزارت بهداشت هم هست. وی میگوید: از نزدیک انبار ذرتهای آلوده را دیده و از آنجا که این محموله به سم خطرناک آلوده است باید سریعتر نسبت به بازگشت آن به کشور دیگر اقدامات لازم صورت گیرد.»
با اینهمه گویا مقامات دولتی قادر نیستند واردکننده ذرتها را مجاب به نابودی یا جابجایی هرچه سریعتر این ذرتها کنند. عادل دریس مدیرکل بنادر و دریانوردی خوزستان با هشدار نسبت به تعیین تکلیف سریع ذرتهای آلوده گفته است که دو راهکار وجود دارد، «آنکه ذرت آلوده به کشور دیگری صادر یا کل محموله منهدم شود. در حال حاضر زمان قانونی برای فرآیند انهدام طی شده (حتی محموله در زمره کالاهای متروکه قرار گرفته) است. لذا امیداریم اگر صاحب کالا نتوانست مشتری برای محموله خود پیدا کند، این ذرتها منهدم شود.»
محمد راستاد مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی نیز گفته است که «صاحب کالا به صورت مستمر و مجدانه دنبال مشتری خارجی است تا بتواند محموله ذرت را به کشور دیگری صادر کند، اما هنوز موفق نشده است، امیدوار هستیم گیرنده کالا با سرعت بیشتری مشخص شود تا بتوان این ذرتها را از بندر امام خارج کرد.»
پیشتر خبرگزاری تسنیم در گزارشی شرکتهای «ر-خ» و «ف» از جمله ۱۳ شرکت واردکننده ذرت آلوده بودند. همان زمان یک مقام مسئول در خوزستان در گفتگو با خبرنگار تسنیم تاکید کرده بود که «با توجه به حجم بالای محصول آلوده و همچنین قوانین بینالمللی امکان مرجوع کردن کالا در حال حاضر فراهم نیست و برای خارج کردن ذرتهای آلوده باید تصمیمات دیگری اتخاذ شود. در حال حاضر رئیس جمهور به بحث واردات ۱۲۰ هزار تن واردات ذرت آلوده به کشور، ورود کرده و دستور داده که این محمولهها مرجوع یا امحاء شوند. آن طور که رئیس سازمان ملی استاندارد ایران اعلام کرده در صورتی که این ذرتها توسط دام استفاده شود اثرات سمی آنها در گوشت و شیر، دامها وجود خواهد داشت و برای سلامتی انسان بسیار مضر است.»
جالب توجه آنکه خیلی پیش از آنکه مسئولان از تلاش واردکننده ذرتهای آلوده برای پیدا کردن خریدار خبر دهند، خبرگزاری تسنیم در گزارش دیگری گفته بود: «پیشنهاد ارجاع این محموله در سال ۹۷ مطرح شده بود اما استعلام صورت گرفته از دفتر صادرات گمرک ایران نشان میدهد، در آن برهه صادرات ذرت ممنوع بوده و با توجه به اعتبار اسنادی بودن شرایط خرید کالا وارده تبعات سیاسی ناشی از صادرات کالای آلوده و لزوم اخذ نظر سازمانهای مجوز دهنده برای صادرات، مانع از مرجوع کردن کالا شده است.»
اکنون با گذشت دو سال از واردات این ذرتها همچنان برخی مقامات به دنبال توجیه آلودگی ذرتها و برخی مسئولان نیز به دنبال توجیه ماندن دو ساله این حجم بزرگ از ذرت آلوده در انبارهایی هستند که در کنار آنها مواد غذایی دیگری نگهداری میشود.