با تصمیم تازهای از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی محدودیتهایی برای سقف خرید اسکناس دلار یا ارزهای دیگر برای هر فرد در طی یک سال، معادل ۲۲۰۰ دلار تعیین شده است. این تصمیم از یکسو متقاضیان زیادی را به سوی بازار آزاد ارز و دلالان روانه میکند و از سوی دیگر سبب میشود که دولت منابع ارزی بیشتری را در اختیار خود داشته باشد.
تصمیمهای پی در پی عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی برای اینکه بتواند با هر ترفندی قیمت ارز و به ویژه دلار را در بازار کنترل کند، موجب بروز مشکلاتی برای متقاضیان میشود.
بانک مرکزی سال گذشته در اطلاعیهای دستوری اعلام کرد که سقف فروش اسکناس دلار یا ارزهای دیگر به هر فرد متقاضی، معادل ۲۲۰۰ دلار است.
بر اساس تصمیم عبدالناصر همتی، هر شخص حقیقی میتوانست در این سقف طی یک سال اقدام به خریداری ارز کند.
با وجود این، جدیدترین خبرها نشان میدهد که بانک مرکزی اینبار محدودیتی بیسر و صدا ایجاد کرده و هر فرد تنها یکبار میتواند از این سقف استفاده کند. بدین معنا که کد ملی هر فرد حقیقی تنها یک بار در سامانه «سنا» که سامانه نظارت ارز بانک مرکزی است، قابل ثبت است و در نتیجه افراد نمیتوانند با چند نوبت خرید از سهمیه ۲۲۰۰ دلار استفاده کنند.
محدودیتی که بانک مرکزی برای صرافیها و خریداران ارز ایجاد کرده موجب میشود افراد حقیقی که به هر دلیل متقاضی خرید ارز هستند مجبور شوند یکجا معادل ۲۲۰۰ دلار ارز خود که سهمیه یک سال آنهاست خریداری کنند!
خبرگزاری مهر در یک گزارش میدانی مینویسد: «خریداران بسیاری با مراجعه به صرافیها، به دلیل عدم اطلاع از دستورالعمل بانک مرکزی مبنی بر در نظر گرفتن محدودیت یکبار معامله ارز حتی کمتر از سقف تعیین شده بانک مرکزی، با سرگردانی مواجه هستند؛ به این معنا که تصورشان بر این بوده که میتوانند به دفعات در سقف تعیین شده بانک مرکزی، اقدام به خرید ارز برای سفرهای متعدد خود داشته باشند؛ اما دستورالعملهای بانک مرکزی، این اجازه را به آنها نداده است.»
بر اساس این گزارش اگر متقاضی حتی ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلار از سهمیه خود را دریافت کرده باشد، دیگر اجازه نخواهد داشت ظرف یک سال خریدی به میزان ارز باقیمانده از سهمیه خود داشته باشد و همین مشکلات زیادی ایجاد کرده است.
تصمیمهای ناگهانی و صدور بخشنامههای پی در پی تیم اقتصادی دولت به ویژه عبدالناصر همتی رئیس بانک مرکزی مشکلات زیادی برای فعالان اقتصادی و حتی مردم عادی ایجاد کرده است. تصمیم اخیر بانک مرکزی برای ایجاد محدودیت نیز در سکوت و بیخبری مردم و حتی برخی صرافان گرفته و اجرایی شده است.
اجرای این تصمیم در شرایطی است که قیمت ارزهای رایج طی روزهای گذشته با افزایش روبرو شده بطوری که قیمت دلار آمریکا امروز دوشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۸ در صرافیهای بانکی با عبور از مرز ۱۳ هزار تومان، به ۱۳۵۵۰ تومان و قیمت هر یورو به ۱۴۸۵۰ تومان رسیده است.
قابل توجه آنکه با شرایطی که بانک مرکزی ایجاد کرده است، متقاضیانی که در قالب افراد حقیقی اقدام به خرید ارز میکردند و حالا بخشی از سهمیه ۲۲۰۰ دلار دولتی خود را از دست دادهاند، مجبورند برای تهیه ارز مورد نظر به بازار آزاد مراجعه کنند.
بانک مرکزی برخلاف شعارهایی که میدهد با هدایت متقاضیان به بازار آزاد ارز درواقع به تقویت دلالان در این بازار کمک کرده است. با اینهمه، به نظر میرسد کمبود منابع ارزی دولت موجب شده تا با این تصمیم بسیاری از خریداران را از سهمیه ۲۲۰۰ دلار با نرخ دولتی محروم کند و در عمل منابع ارزی بیشتری را در اختیار خود نگه دارد.