خصوصیسازی در آموزشگاههای فنی و حرفهای طی سالهای گذشته موجب شکل گرفتن مافیایی در حوزه مهارتآموزی شده و جوانان جویای کار زیادی با وعدههای بیعمل این آموزشگاهها روبرو شدهاند. اکنون رئیس سازمان فنی و حرفهای گفته قرار است همه فعالیتهای آموزشی این سازمان تا پایان سال آینده به بخش غیردولتی واگذار شود.
علی اوسط هاشمی رئیس سازمان فنی و حرفهای در آخرین روزهای دیماه گفت قرار است فعالیتهای آموزشی این سازمان با وجود برخی مقاومتها تا پایان سال ۱۳۹۹ به بخش غیردولتی واگذار شود.
علی اوسط هاشمی که در جمع فعالان بخش دولتی و غیردولتی مرتبط با سازمان فنی و حرفهای استان البرز سخن میگفت، افزود که بازار اشتغال جویای نیروی کار ماهر است و سالانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار داوطلب مهارتآموز به مراکز آموزش فنی و حرفهای سراسر کشور وارد میشوند.
رئیس سازمان فنی و حرفهای مدعی شد که بطور میانگین حدود ۴۵ تا ۶۰ درصد از مهارتآموزان شرکتکننده در آموزشهای سازمان فنی و حرفهای به بازار کار راه پیدا میکنند و این مهارتآموزی برای این افراد مزیت ایجاد میکند. این در حالیست که برخی گزارشهای دیگر این ادعا را رد میکنند.
موضوع خصوصیسازی در آموزشگاههای فنی حرفهای از چند سال پیش آغاز شده و درواقع اکنون این سازمان قصد دارد که همه آموزشگاههای باقیمانده در دست این سازمان را به بخش خصوصی واگذار کند.
اکنون گزارشها بیانگر اینست که خصوصیسازی در این آموزشگاهها نیز مانند واگذاری واحدهای تولیدی و صنعتی و خدماتی، نتیجه معکوس داده و نارضایتیهایی را در میان متقاضیان مهارتآموزی ایجاد کرده است.
کاظم فرجاللهی کارشناس روابط کار و فعال کارگری درباره خصوصیسازی آموزشگاههای فنی و حرفهای به خبرگزاری ایلنا گفته است که نه تنها افراد جویای کار، بلکه افراد شاغل نیز به افزایش مهارتها و مهارتآموزی نیازمند هستند اما خصوصیسازی این آموزشگاهها مشکلات کنونی در بخش مهارتآموزی را افزایش میدهد.
به عقیده کاظم فرجاللهی خصوصیسازی معادل پولیسازی آموزش است: «واقعیت این است که آن فرد حقیقی یا حقوقی که انجام بخشی از فعالیتهای سازمان فنی و حرفهای را برعهده میگیرد دنبال کسب سود و درآمد است. ما شاهد هستیم که از افراد در قبال آموزش پول دریافت میشود و این هزینه ممکن است برای بسیاری از افراد زیاد باشد.»
این فعال کارگری همچنین به وظایف سازمان فنی و حرفهای در قبال نیروی شاغل اشاره میکند و میگوید: «در نظر بگیرید که قرار باشد در قبال آموزش به افراد شاغل نیز پول دریافت شود، یعنی اینکه به شاغلان بگویند حتما باید فلان مهارت را یاد بگیرید تا سر کار بمانید و این افراد مجبور به پول خرج کردن شوند، مسلم است که چنین اتفاقی منجر به تضییع حقوق کارگران میشود.»
نکته دیگری که این کارشناس روابط کار مطرح کرده اینست که «بخشنامهها و دستورالعملهایی (بود) که بر اساس آنها هزینه آموزش فنی و حرفهای برای نیروهای شاغل، بر عهده کارفرمایان بود. حالا هم باید همان رویه دنبال شود و خصوصیسازی آموزشهای فنی و حرفهای منجر به افزایش هزینههای نیروی کار نشود.»
یکی دیگر از مواردی که از سوی منتقدان خصوصیسازی آموزش فنی و حرفهای مطرح میشود اینست که بسیاری از این آموزشگاهها وعده آموزش به شرط استخدام میدهند تا متقاضیان بیشتری جذب و سود بیشتری کنند اما این وعده عملی نمیشود.
کاظم فرجالهی در اینباره گفته که «عملکرد این آموزشگاهها نشان میدهد که اغلب اوقات این حرف چیزی جز تبلیغ تو خالی نیست. با ادامه روندهای موجود در زمینه خصوصیسازی بیش از پیش این اتفاقات میافتد.»
او حتی به مدرکفروشی در این آموزشگاهها اشاره کرده و گفته است که «وقتی پای پول و انتفاع وسط باشد دیگر مهارتآموزی مهم نیست. ما به این صورت شاهد مدرک فروشی و تبلیغات تو خالی هستیم و مشکل نیروی کار ما که نداشتن مهارت است به قوت خود باقی خواهد ماند.»
مبنای وجود سازمانی برای مهارتآموزی به افراد جویای کار در «آییننامه کارآموزی و افزایش مهارت» مصوب ۲۷ دی ماه ۱۳۳۹ شورای عالی کار دوران پهلوی بر میگردد. پس از انقلاب سال ۵۷ سازمان فنی و حرفهای سال ۱۳۵۹ از ادغام سه نهاد آموزشی که پیش از انقلاب در حوزه آموزش نیروی کار و مهارتآموزی فعال بودند تشکیل شد.
مشارکت در برنامهریزی آموزش عمومی فنی و حرفهای کشور در بخشهای صنعت، کشاورزی و خدمات، برنامهریزی و نظارت بر اجرای برنامههای آموزشی مصوب و مشارکت در تنظیم برنامههای آموزشی فنی و حرفهای کشور با هماهنگی سازمانهای محلی در راستای سیاستهای اشتغال و بازار کار منطقهای بخشی از وظایف این سازمان است. این سازمان همچنین وظیفه دارد آموزشهایی را به روستاییان ارائه دهد و در قبال شاغلان نیز وظایفی بر عهده دارد.
سازمان فنی حرفهای دارای ۱۱ هزار و ۶۵۳ آموزشگاه است که تعدادی از آنها طی سالهای گذشته و به عنوان خصوصیسازی به افراد حقیقی واگذار شدند.
آیا این واگذاری ها شامل هنرستان های فنی و حرفه ای هم می شود ؟ اگر دستگاه های برشکاری جوشکاری قالب ریزی و ریخته گری ،نجاری و .. در این آموزشگاه ها باشد شامل واگذاری است ؟ خرید و فروش مدرک مهارت فنی مطلب بسیار مهمی است که با توجه به گسترش فساد در بدنه جامعه نتایج فاجعه باری از متخصصان و تکنسین های آینده تا کارگران غیر ماهر با مدرک به بار خواهد آورد و حوادث حین کار از ساختمانی تا کار با دستگاه ها بیشتر خواهد شد .