معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران با صدور بخشنامهای استفاده از چهره سیاه برای «حاجیفیروز» و برنامهها و کارناوالهای شهری را تا اطلاعثانوی ممنوع اعلام کرده است. این معاونت دلیل تغییر ظاهری این شخصیت هنری و فرهنگی و تاریخی را «نژادپرستانه بودن» سیاه کردن صورت او عنوان کرده است.
![](https://kayhan.london/wp-content/uploads/2021/03/سیاه-بازی.jpg)
تصویری از بخشنامهی معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران در فضای مجازی منتشر شده که در ۱۹ اسفندماه ۱۳۹۹ به شهرداران مناطق، روسای سازمانها و شرکتها ابلاغ کرده تا از چهره سیاه «حاجی فیروز» در برنامهها و کارناوالها تا اطلاع ثانوی استفاده نکنند.
این معاونت دلیل دستکاری در ویژگیهای این شخصیت را «نژادپرستانه بودن» سیاه کردن صورت او عنوان کرده است. پیش از این نیز موادی از سفره هفتسین مانند ماهی و سبزه به بهانههایی مانند حمایت از حقوق حیوانات و طبیعت تقبیح و برای حذف آنها تلاش شده است.
#حاجی_فیروز ریشههای اساطیری هم دارد، اما سوءبرداشت نژادی از چهره سیاه او را نمیتوان انکار کرد. ضمن دعوت از اصحاب علم و هنر برای پژوهش و گفتگو برای روشنتر شدن ابعاد موضوع، #شهرداری_تهران ازین پس و تا آن زمان، در برنامههایش از حاجی فیروز با صورت سیاه استفاده نمیکند. pic.twitter.com/kPCADKLx2R
— Javadi Yeganeh جوادی یگانه (@javadimr) March 22, 2021
صدور دستور ممنوعیت حضور حاجیفیروز که پیام آور بهار و شادیست در تهران،با انتقادهای جدی افکار عمومی در شبکههای اجتماعی مواجه شده که به شهرداری تهران یادآور میشود مسئولان بجای رفتار فریبکارانه، بهتر است در احقاق حقوق کارگران شهرداری و برخورد با دستفروشان عدالت اجتماعی را رعایت کنند. کاربران با نژادپرستانه دانستن سیاهی صورت این شخصیت مخالفت کرده و ویدئویی از بهرام بیضایی درباره شخصیت سیاه در اسطورههای ایرانی را بازنشر میکنند که او نیز با ممنوعیت آن مخالفت کرده است.
سخنرانی بهرام بیضایی در خصوص ریشههای حاجی فیروز و سیاه نمایشهای تختحوضی/۱ https://t.co/ATNfeAqB6J pic.twitter.com/Sw5uL7jJfr
— ابراهـــــــیــــم (@EbrahiimTabaar) March 23, 2021
در پی واکنش منفی افکار عمومی به این حذف، محمدرضا جوادی یگانه معاون شهردار تهران در امور اجتماعی و فرهنگی در توییتی نوشت: «حاجی فیروز ریشههای اساطیری هم دارد، اما سوء برداشت نژادی از چهره سیاه او را نمیتوان انکار کرد.»
او از «اصحاب علم و هنر برای پژوهش و گفتگو برای روشنتر شدن ابعاد موضوع» دعوت و اضافه کرد: «شهرداری تهران ازین پس و تا آن زمان، در برنامههایش از حاجی فیروز با صورت سیاه استفاده نمیکند.»
طرف بدون هیچ تجربه و کارنامهای شده معاون فرهنگی و اجتماعی پایتخت. سطح سوادش اینه که حاجی فیروز رو نژادپرستی میدانه چون یکی یک مهمانی در فلان کشور نوشته. دهها فرهنگسرا زیر دستشه اما باز به یک گروه مورد تبعیض لگد میزنه!
— میرزا بن یوسف الجیلانی (@SEKoohzad) March 23, 2021
محمدجواد حق شناس رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران نیز با انتقاد از این سخنان در صفحه اینستاگرام شخصی خود نوشت: «این سخن یک مغالطه آشکار است و نشان از عدم دقت و مطالعه کافی دارد.»
علی اعطا سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران هم در واکنشی در توئیتر نوشته، «برای دکتر جوادی به عنوان یک جامعهشناس بادانش، احترام فراوان قائلم اما به عنوان یک فرد علاقمند با مختصر مطالعاتی در حوزه فرهنگ و ادبیات، منطق اقدام ایشان را درک نمی کنم.»
او افزود: «فارغ از ریشهها، در کجای فرهنگ ایرانی دوگانه نژاد سیاه، نژاد سفید دارای موضوعیت بوده است.»
اعطا نوشت: «این نامه، از یک مرجع رسمی در حوزه مدیریت فرهنگی، چیزی جز پذیرش و رسمیت دادن به یک دوگانه ناموجود یا حداقل بسیار کمرنگ نیست.»
حاجی فیروز یا خواجه پیروز، یک شخصیت افسانهای در فولکلورِ ایرانیان است که پیش از نخستین روزهای هر سال، در کنار عمو نوروز، به شهرها میآید تا با رقص و شادی از آمدنِ نوروز به مردم خبر دهد. او مردی لاغراندام و سیاه چهره، با کُلاهِ دوکی، گیوه های نوکتیز و جامه سُرخ است که با دایرهزنگی و تنبک، به خیابان ها میآید و به رقص، شیرینکاری و خواندنِ آواز میپردازد و مردم به وی انعام می دهند.
یک کمنت نویس خیالاتی میخواهد ازحاجی فیروز یک «پاپا نوئل»» اسلامی بسازد که به کودکان ایرانی هدیه میدهد، ایشان گویا یادش رفته که «پاپا نوئل» اسلامی پیشین بنام روح اله خمینی هم وعدهٔ آب و برق مجانی داده بود که بالاخره ضحاک ماردوش از آب در آمد.
حاجی فیروز قر کمرش، خوندنش، دلقکبازیش… همه خوبه. تنها اصلاحی که حاجی فیروز احتیاج داره اینه که در عوض عیدی گرفتن، به بچهها هدیه بده. در فردای ایران آباد و آزاد بعد از جمهوری اسلامی، با اقتصادی بهتر، این نیز براورده خواهد شد.
هدف جمهوری اسلامی مبارزه با فرهنگ ملی ایران است.
آخوندها باقیمانده لشکر اعراب هستند!
آخوندها باقیمانده لشکر اعراب هستند و دشمن فرهنگ ایرانی!
به بهانه کرونا،نژادپرستی و…دارند با فرهنگ ملی ایران مبارزه و مخالفت میکنن همچون اجداد عربشان در ۱۴۰۰ سال پیش
نمایش کمدی حاج فیروز که درروزهای نوروزی در ایران مرسوم شده در حقیقت هیچ رابطه ای با جشن باستانی نوروز که آیین هایش ریشه در روزگارکهنی ازتاریخ اساطیری اقوام آریائی دارد نمیتواند داشته باشد. باحتمال زیاد این نمایش کُمدی، بعد از تسلط تازیان برایران بوجود آمده که یک نوع «کُمدی » برای تمسخرافراد ایرانی است که خودشان را به «عرب بودن» میزده ودر مقابل عربها دریوزگی میکرده اند (افرادی که به مکه رفته ولقب حاجی روی خود گذاشته ، نام ایرانی پیروز خودش را به فیروزتغیر داده ، جامهٔ عربی پوشیده وچهرهٔ خود را برای شباهت با عربها سیاه کرده بودند)
سلام باهمه موضوعات کار دارن خوش رقصی وماله کشی برای برخی از مسیولین نان دانی شده خدا آخر وعاقبت ایران و ایرانی را بخیر گرداند