نهادهای امنیتی در عراق در حال ردیابی شبکه‌ای از هسته‌های کوچک شبه‌نظامیان مورد حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند که مستقیم از سوی جمهوری اسلامی هدایت می‌شوند. این هسته‌ها حملات پهپادی به اربیل و همچنین کشورهای همسایه، از جمله عربستان سعودی، اردن و کویت انجام داده‌اند.
پایگاه خبری «الحرّه» ۱۶ امرداد ۱۴۰۵ گزارش داد که این شبکه طی چند ماه گذشته و همزمان با آغاز بحث گروه‌های مسلح عراق درباره تحویل سلاح‌های خود، تحت فشار بغداد و واشنگتن، شکل گرفته و بجای اتکا به تشکیلات بزرگ که شناسایی آنها آسان‌تر است، اعضای منتخب از گروه‌های مسلح اصلی جدا شده و در قالب گروه‌های کوچک و جداگانه، متشکل از پنج تا ۱۰ نفر، سازماندهی شده‌اند.
منابع می‌گویند، این هسته‌ها نشان‌دهنده تغییر در شیوه فعالیت گروه‌های همسو با جمهوری اسلامی در داخل عراق هستند. آنها با سطحی پایین‌تر از دیده‌شدن فعالیت می‌کنند و عملیاتشان بدون عبور از سلسله‌مراتب فرماندهی گروه‌های مسلح شناخته‌شده انجام می‌شود. تمرکز اصلی آنها انجام عملیات‌های محدود، به ویژه حملات پهپادی است.
استفاده از نام‌های پوششی و ساختارهای سازمانی غیرمستقیم به دوره پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل بازمی‌گردد؛ زمانی که گروه موسوم به «مقاومت اسلامی در عراق» به عنوان یک چتر برای گروه‌های مورد حمایت رژیم ایران شکل گرفت. این ائتلاف حمایت خود را از غزه اعلام کرد و صدها حمله علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در عراق و سوریه انجام داد و بعدها دامنه عملیات خود را به حمله به اسرائیل نیز گسترش داد.
در آن دوره، گروه‌هایی مانند «اصحاب الکهف» و «اولیاء الدم» مسئولیت حملات را بر عهده می‌گرفتند و به این ترتیب، گروه‌های اصلی می‌توانستند از نسبت داده شدن مستقیم حملات به آنها جلوگیری کنند، اما با تشدید درگیری‌ها، این روند نیز در حال تغییر است.
در شرایطی که فشار بر گروه‌های مسلح عراق تشدید می‌شود تا فعالیت خود را به سمت فعالیت‌های سیاسی متعارف و داخلی سوق دهند و از ورود به رویارویی گسترده خودداری کنند، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی- که ایالات متحده آن را در فهرست «سازمان‌های تروریستی خارجی» قرار داده است- بیش از گذشته امکان اتکا به تشکیلات بزرگ و شناخته‌شده عمومی را از دست داده است.
منابع آگاه می‌گویند، سپاه بطور فزاینده‌ای به هسته‌های کوچکتر و مخفی‌تر روی آورده است؛ گروه‌هایی که شناسایی و هدف قرار دادن آنها دشوارتر است.
به گفته منابع، برخی از اعضای این هسته‌ها پیشتر عضو گروه‌هایی بوده‌اند که در اصل با تحویل سلاح‌های خود موافقت کرده بودند، در حالی که برخی دیگر طی ماه‌های اخیر دوره‌های آموزشی فشرده‌ای را در ایران گذرانده‌اند.
منابع می‌گویند این هسته‌ها بطور مستقیم از طریق «حاج حامد»، رئیس مأموریت مستشاری سپاه پاسداران در عراق، به آن گزارش می‌دهند.
حامد پس از آنکه داعش در سال ۲۰۱۴ بخش‌های وسیعی از عراق را به تصرف خود درآورد، وارد عراق شد. او یکی از مستشاران ایرانی بود که برای کمک به نیروهای حشد الشعبی در کارزار علیه این گروه شبه‌نظامی اعزام شد و از آن زمان تا کنون یکی از افسران اصلی رابط سپاه با گروه‌های مسلح عراقی بوده است.
مقام‌های آشنا با پرونده امنیتی عراق که همزمان با سفر هیئت عراقی به واشنگتن با الحره گفتگو کرده‌اند، می‌گویند ویژگی تعیین‌کننده ساختار جدید، زنجیره فرماندهی مستقیم آن به سپاه پاسداران است؛ زنجیره‌ای که رهبری گروه‌های مسلح رسمی را دور می‌زند.
اعضای این هسته‌ها با ماشین‌های غیرنظامی رفت و آمد می‌کنند، یونیفرم نظامی یا نشان سازمانی بر تن ندارند و پهپادها را از مکانی به مکان دیگر منتقل می‌کنند. این اقدامات، ردیابی جابجایی آنها یا شناسایی محل‌های پرتاب پهپاد پیش از انجام حملات را برای نهادهای امنیتی عراق دشوارتر می‌کند.
منابع اطلاعاتی عراق به الحره گفته‌اند که این گروه‌ها می‌توانند به نگرانی‌های رو به افزایش دولت تبدیل شوند، زیرا خارج از هرگونه ساختار رسمی سازمانی با رهبران مشخص فعالیت می‌کنند؛ رهبرانی که بتوان با آنها وارد همکاری یا مذاکره شد. به گفته منابع، مشکل تنها به ساختار مخفی این شبکه محدود نمی‌شود.
مقام‌های اطلاعاتی می‌گویند بسیاری از اعضای این هسته‌ها بیش از آنکه با انگیزه‌های مالی فعالیت کنند، تحت تأثیر تعهد ایدئولوژیک «نظام انقلابی» در ایران قرار دارند. همین مسئله باعث می‌شود در برابر تلاش برای جذب آنها یا پیشنهادهای مالی برای تغییر موضع، مقاومت بیشتری داشته باشند.
حمله‌ای که پنجم امرداد در استان دیاله انجام شد، بخشی از ساختار این شبکه را آشکار کرد.
به گفته منابع، این حمله اردوگاه «ابومنتظر الحمیداوی» را در این استان، که در مرز ایران قرار دارد، هدف گرفت و چند سپاهی را کشت.
افراد مطلع از این موضوع گفتند، حضور چندین مستشار جمهوری اسلامی در این محل، شواهد بیشتری درباره ارتباط مستقیم این هسته‌ها با سپاه پاسداران ارائه می‌کند.
یکی از منابع گفت این شبکه به گونه‌ای طراحی شده که هر هسته بدون اطلاع از هویت یا فعالیت هسته‌های دیگر عمل کند و مأمور جمهوری اسلامی تنها حلقه ارتباطی میان آنها باشد.
به گفته منابع، مدل جدید همچنین این پرسش را مطرح می‌کند که اگر گروه‌های مسلح بزرگتر طبق برنامه پیش بروند و سلاح‌های خود را تحویل دهند، چه میزان از زیرساخت مسلحانه تهران در عراق باقی خواهد ماند. بجای آنکه این سلاح‌ها در سازمان‌های شناخته‌شده، با رهبران مشخص و پایگاه‌های معلوم باقی بمانند، بخشی از آنها ممکن است به گروه‌های کوچکتر و دشوارتر برای شناسایی منتقل شوند.
منابع به الحره گفته‌اند که فعالیت این هسته‌ها ممکن است با نزدیک شدن به مهلت هشتم مهرماه ۱۴۰۵ که دولت عراق برای تحویل سلاح گروه‌های مسلح تعیین کرده است، افزایش پیدا کند.
