شبهنظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران در یمن روز سهشنبه ۸ سپتامبر (۱۷ شهریور) موجی از حملات را علیه عربستان سعودی آغاز کردند که در جریان آن دهها نفر کشته و زخمی شدند. همزمان تأسیسات انرژی عربستان نیز هدف حمله قرار گرفت. عربستان نیز با همکاری نیروهای ارتش قانونی یمن مواضع حوثیها را هدف قرار داد.
به گزارش سیانان، نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی اعلام کردند که در واکنش به موج حملات حوثیها، پاسخی قاطع خواهند داد. این حملات دهها غیرنظامی را زخمی کرده و موجب آتشسوزی در تأسیسات انرژی این کشور شده است.
گزارشها حاکی است، حملات حوثیها چندین هدف را در جنوبغربی عربستان سعودی مورد اصابت قرار داده است؛ اقدامی که نشاندهنده تشدید چشمگیر درگیریهاست. این درگیریها در ماه ژوئیه و همزمان با حملات موشکی به تأسیسات نفتی و کشتیهای عربستان بار دیگر شدت گرفت و دامنه جنگ خاورمیانه را گسترش داد.
وزارت انرژی عربستان سعودی اعلام کرد که این حملات باعث وقوع آتشسوزی در چندین نقطه در منطقه جنوبی کشور شده و برای مدتی فعالیت برخی تأسیسات را متوقف کرده است.
پس از این حملات، قیمت نفت در بازارهای جهانی حدود یک درصد افزایش یافت. نفت برنت، شاخص جهانی بازار نفت، نزدیک به ۹۹ دلار در هر بشکه معامله شد.
سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان، اعلام کرد که دستکم ۷۳ نفر، از جمله زنان و کودکان، زخمی شدهاند. او این حملات را «خطرناک» و «بیمعنا» توصیف کرد.
به گفته المالکی، نیروهای حوثی «مراکز غیرنظامی و اقتصادی» را در شهرهای ابها، خمیس مشیط، جیزان و نجران هدف قرار دادهاند.
در بیانیهای که ارتش حوثیها روز سهشنبه منتشر کرد، این حملات در واکنش به بیش از ۱۰۰ حمله هوایی عربستان به یمن طی سه روز گذشته انجام شده است؛ حملاتی که حوثیها مدعیاند در جریان آنها افراد زیادی کشته شدهاند.
حوثیها اعلام کردند که در این عملیات «دهها فروند موشک بالستیک و پهپاد» شلیک کردهاند.
المالکی، سخنگوی نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان، گفت فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف که طی سالهای جنگ داخلی یمن با حوثیها میجنگد، در برابر «رویکرد خصمانه» این گروه «قاطعانه مقابله خواهد کرد».
وزارت خارجه عربستان سعودی نیز در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «پادشاهی عربستان سعودی بر حق مشروع خود برای اتخاذ تمامی اقدامات لازم جهت دفاع از حاکمیت خود تأکید میکند.»
حملات حوثیها با واکنش سریع متحدان منطقهای عربستان روبرو شد. مصر این حملات را «تشدید خطرناک تنشها» توصیف کرد و اردن گفت این حملات «نقض آشکار حاکمیت عربستان سعودی» است.
وزارت خارجه قطر نیز اعلام کرد، این حملات نشاندهنده «بیاعتنایی غیرقابل قبول به جان غیرنظامیان و امنیت کشورهای منطقه» است. کویت نیز به جمع کشورهای منطقهای پیوست که این حملات را محکوم کردند.
پایان آتشبس شکننده
با وجود تلاش عربستان برای دور ماندن از جنگ آمریکا با جمهوری اسلامی ایران، این کشور طی جنگ ۴۰ روزه بارها هدف حملات موشکی حوثیها قرار گرفت؛ حملاتی که به آتشبس شکننده چهار ساله میان این گروه شورشی و عربستان پایان داد.
حوثیها همچنین اعلام کردند که در دریای سرخ، محاصره کشتیرانی عربستان را آغاز کردهاند؛ دریای سرخ یکی از مسیرهای مهم صادرات نفت خام عربستان محسوب میشود به ویژه در شرایطی که رژیم ایران تلاش کرده است تنگه هرمز را مسدود کند.
حوثیها همچنین پالایشگاههایی را در سواحل دریای سرخ هدف قرار دادهاند که توسط شرکت نفتی بزرگ عربستان، آرامکو، اداره میشوند.
علاوه بر حملات پهپادی و موشکی حوثیها علیه عربستان، در هفتههای اخیر درگیریهای زمینی میان حوثیها و نیروهای مورد حمایت عربستان در یمن نیز شدت گرفته است. نیروهای دولت یمن روز دوشنبه اعلام کردند که در چندین جبهه پیشروی کردهاند.
حوثیها پیشتر از موشکهای بالستیک و پهپادها برای حمله به بندر المخا، که تحت کنترل نیروهای دولت یمن قرار دارد، استفاده کردهاند.
اختلافات حلنشده در یمن
درگیری هفتساله میان عربستان سعودی و حوثیها در سال ۲۰۲۲ با برقراری آتشبس پایان یافت، اما حوثیها از آن زمان خواستار پایان تلاشهای عربستان برای منزوی کردن مناطق وسیعی از شمال یمن هستند که تحت کنترل این گروه قرار دارد.
حوثیها همچنین خواستار پایان محاصره اقتصادی و محدودیتهای رفت و آمد در مناطق تحت کنترل خود هستند.
احتمال گسترش جنگ
حملات اخیر حوثیها نشان میدهد که این گروه شورشی آماده گسترش دامنه درگیریهاست؛ آنهم در شرایطی که عربستان سعودی نیروهای قابلتوجهی را در نزدیکی مرز با مناطق تحت کنترل حوثیها مستقر کرده است.
عامر، عضو دفتر سیاسی حوثیها، روز سهشنبه در تلگرام ادعا کرد که «پاسخ گسترده و عمیق در حال انجام» بسیار فراتر از آن چیزی است که در شبکههای اجتماعی منتشر میشود و «دامنه بسیار گستردهتری» دارد.
در بیانیه نظامی حوثیها نیز آمده است که نیروهای این گروه تا زمانی که حملات متوقف و محاصره لغو نشود، «معادله محاصره در برابر محاصره» را حفظ خواهند کرد.
علی واعظ از گروه بینالمللی بحران میگوید، حوثیها تلاش دارند «قلمرو بیشتری را در نزدیکی بابالمندب، این گلوگاه حیاتی که دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل میکند، به دست آورند.»
به گفته او، این وضعیت برای جمهوری اسلامی ایران نیز سودمند خواهد بود؛ زیرا در اینصورت میتواند علاوه بر تنگه هرمز به عنوان یک گلوگاه حیاتی، بر بابالمندب، تنگه باریکی در جنوبیترین بخش دریای سرخ، نیز فشار وارد کند.
واعظ به سیانان گفت، خطر بزرگتر این است که «درگیریای که به نظر میرسد بار دیگر در یمن شعلهور شده، ممکن است از کنترل خارج شود و حتی پس از پایان درگیریهای میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا نیز ادامه پیدا کند.»
در چنین شرایطی، حملات اخیر حوثیها میتواند نشاندهنده ورود جنگ به مرحلهای تازه باشد؛ مرحلهای که در آن مناقشه جمهوری اسلامی و آمریکا، جنگ یمن و امنیت مسیرهای انرژی و کشتیرانی در دریای سرخ و خلیج فارس بیش از گذشته به یکدیگر گره خوردهاند.
