عملیات ضدحملهی نیروهای ارتش رسمی یمن برای پس گرفتن بندر استراتژیک مُخا و آزاد ساختن آبراه بین‌المللی باب‌المندب در حالی آغاز شده که با پشتیبانی هوایی گسترده‌ی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی همراه است.
نیروهای وابسته به دولت و ارتش رسمی یمن با پشتیبانی هوایی گسترده‌ی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی روز دوشنبه ۵ اکتبر ۲۰۲۶ عملیات ضدحملهی خود را برای پس گرفتن بندر استراتژیک مُخا و آزاد ساختن آبراه بین‌المللی باب‌المندب از کنترل تروریست‌های حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی آغاز کردند.
به گزارش «وال‌استریت ژورنال»، این عملیات زمینی با هدف پس گرفتن بندر مُخا طراحی شده است؛ بندری که تروریست‌های حوثی از آن برای مختل کردن تردد نفتکش‌ها استفاده کرده‌اند. سرلشکر ترکی المالکی سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی در یمن گفت: حدود صد جت جنگنده پوشش هوایی نیروهای زمینی یمن را تأمین می‌کنند.
این نیروها در عملیاتی که از بامداد دوشنبه ۵ اکتبر آغاز شد، در امتداد ساحل به سمت شمال پیشروی کرده و مانور جناحی به سوی مُخا را اجرا می‌کنند. تقویت‌های نظامی یمن نیز در جاده‌ی ساحلی میان عدن و مُخا در حال حرکت‌اند. هدف اعلام‌شده، کاهش تهدید علیه صادرات انرژی از مسیر آبراه باریک باب‌المندب است.
گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که نیروهای دولتی یمن، پس از درگیری‌های شدید و با پشتیبانی هوایی عربستان، روز دوشنبه کنترل بندر دریای سرخ مُخا را از حوثی‌ها پس گرفتند.
تروریست‌های حوثی‌ها مورد حمایت جمهوری اسلامی این بندر را در سپتامبر تصرف کرده بودند و سپس کنترل بخش‌هایی از باب‌المندب، یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارت دریایی جهان، را به دست آورده بودند. اکنون پیشروی اخیر ارتش یمن یک روز پس از آن صورت گرفته که رشاد العلیمی رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن، آغاز عملیات نظامی برای پس گرفتن باقیمانده سرزمین‌های تحت اشغال حوثی‌ها را اعلام کرد.
منابع نظامی یمنی و گزارش‌های خبری همزمان می‌گویند نیروهای دولت، از جمله نیروهای «سپر ملت»، «تیپ‌های غول‌پیکر» و «تیپ‌های تهامه»، علاوه بر مُخا، مواضع کلیدی در منطقه‌ی «ذباب» مشرف بر تنگه، فرودگاه ذباب و جاده‌ی ارتباطی ذباب به مُخا را نیز پس گرفته‌اند. المالکی اعلام کرده نیروی ائتلاف حفاظت هوایی باب‌المندب را تأمین کرده و صدها هدف حوثی را منهدم کرده است؛ برخی روایت‌ها از انهدام ۳۲۴ هدف باارزش در آغاز عملیاتی با عنوان «طلوع یمن» سخن می‌گویند.
تروریست‌های حوثی بخشی از این ادعاها را رد کرده‌اند. وزارت بهداشت حوثی‌ها نیز از کشته و زخمی شدن غیرنظامیان حوثی در حملات به استان صنعا خبر داده است!
اهمیت استراتژیک این نبرد از موقعیت جغرافیایی مُخا و باب‌المندب ناشی می‌شود. آبراه باب‌المندب دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند و مسیر اصلی صادرات نفت سعودی به بازارهای آسیا است؛ به ویژه در شرایطی که تنش‌ها در تنگه هرمز گزینه‌های جایگزین را محدود کرده است.
تصرف مُخا توسط حوثی‌ها در ماه گذشته، شوک به بازار انرژی وارد کرد و تهدید حملات موشکی و پهپادی علیه خاک سعودی و کشتیرانی بین‌المللی را تشدید نمود. بازگشت نیروهای دولتی یمن به ساحل غربی، اگر پایدار بماند، می‌تواند خطوط تدارکاتی حوثی‌ها را قطع و فشار بر صنعا را افزایش دهد.
پس گرفتن مخا و ایمن ساختن باب‌المندب برای ریاض اهمیتی دوگانه دارد: هم باعث کاهش تهدید مستقیم علیه زیرساخت‌ها و صادرات این کشور می‌شود، و هم از تثبیت کنترل یک گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی بر یکی از حیاتی‌ترین آبراهه‌های جهان جلوگیری می‌کند.
در همین حال، پاکستان، عربستان و ترکیه بر استقرار «نیروهای واکنش سریع» در عربستان توافق کرده‌اند. این توافق در بیانیه‌ی مشترک وزارت خارجه پاکستان پس از نشست اضطراری سه کشور در ریاض، ذیل پیمان «دفاع مشترک مکه» اعلام شد.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، پس از نشست اضطراری کمیته‌ی پیمان دفاعی مکه در ریاض گفت که سه کشور راه‌های حمایت از دفاع عربستان در برابر تحولات یمن را بررسی کرده‌اند. او افزود: «همچنین درباره‌ی آنچه می‌توان برای حل مسالمت‌آمیز مسئله از طریق گفتگو انجام داد بحث کردیم. عربستان رویکرد بسیار سازنده‌ای برای حل مسئله اتخاذ کرده است».
توافق مکه در اوت ۲۰۲۶ میان محمد بن سلمان، رجب طیب اردوغان و شهباز شریف امضا شد و حمله‌ی مسلحانه به هر یک از سه کشور را حمله به هر سه تلقی می‌کند. این بیانیه‌ی مشترک، بدون نام بردن صریح از حوثی‌ها، حملات اخیر به عربستان، از جمله مناطقی نزدیک شهرهای مکه و مدینه، را محکوم و بر رد قاطع هرگونه تهدید علیه امنیت و تمامیت ارضی پادشاهی سعودی تأکید کرده است.
اکنون پاکستان و ترکیه نیز تصمیم گرفته‌اند به اجرای عملی تعهدات دفاع جمعی بپردازند و نیروهای توافق‌شده را به سرعت مستقر کنند؛ تعهدی که با وجود «پیمان دفاعی مکه» و پس از حملات متعدد به عربستان سعودی هنوز به اجرا در نیامده بود.
در این میان، بازارهای جهانی انرژی نیز در هفته‌های اخیر نسبت به اخبار یمن حساس بوده‌اند و در حال حاضر موفقیت یا شکست این ضدحمله می‌تواند بر قیمت نفت در کوتاه‌مدت اثر بگذارد. ائتلاف سعودی همچنین از متحدان خود درخواست کمک‌های تدارکاتی کرده تا فشار بر حوثی‌ها را افزایش دهد و تردد آزاد کشتی‌‌ها در دریای سرخ را بازگرداند.
به این ترتیب، موفقیت یا ناکامی آزاد ساختن باب‌المندب نه‌تنها معادلات داخلی یمن، بلکه امنیت مسیرهای انرژی و ثبات خلیج فارس را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. تا این لحظه اطلاع دقیقی از میزان پیشروی‌های بیشتر نیروهای ائتلاف و تلفات تروریست‌های حوثی بطور رسمی اعلام نشده و میدان نبرد همچنان متغیّر است.
