Page 13 - (کیهان لندن - سال چهل و یکم ـ شماره ۵۳۵ (دوره جديد

‫صفحه ‪ 1۳‬شماره ‪۲001‬‬
‫جمعه ‪ ۲4‬تا پنجشنبه ‪ ۳۰‬اکتبر ‪۲۰۲۵‬‬

‫چگونه گذشت‪.‬‬ ‫و پس از ساعاتی بازگشت و گفت که گروه ما رفته اند و‬ ‫حرکت تانکها به گوش رسید‪ .‬در همین موقع از ستاد‬
‫صبح روز ‪ ۲۲‬بهمن ‪ ۱۳۵۷‬از واحدهای زیر امر فرمانداری‬ ‫اطﻼع میدهند آن مرکز به قدری محکم است و در چند رده‬ ‫بزرگ ارتشتاران تلفنی ابﻼغ شد که این ستون حرکت نکند‬
‫نظامی تهران که قسمت عمده آن از گارد شاهنشاهی و‬ ‫بوسیله افراد مسلححفاظت می شود که نفوذ به آنها مطلقا‬ ‫پاسخ داده شد که حرکت کرده اند و ما با آنها ارتباط نداریم‬
‫بقیه از واحدهای نیروی زمینی احضار شده از پادگانهای‬ ‫پس از رسیدن به محل مراتب ابﻼغ خواهد شد‪ .‬که برگردند‪.‬‬
‫ممکن نگردید‪.‬‬ ‫تا صبح روز بعد (‪ )۲۲‬بهمن) از رسیدن ستون به محل‬
‫خارج از مرکز بودند خﱪی در دست نبود و به هیچ وجه‬ ‫جالب این که از دستگاه مرکزی به وسیله رادیو شنیده‬ ‫خﱪی نرسید و اصوﻻ هیچ ارتباطی برقرار نشد‪ .‬صبح ‪۲۲‬‬
‫معلوم نشد و مطرح نشد که چه تعدادی از آنها با چه حد‬ ‫شد که به واحد کرج خود ماموریت می داد که بروید جلو‬ ‫بهمن جسته و گریخته اطﻼع رسید که افراد مسلح و غیر‬
‫میه نانی را که از همدان می آیند بگیرید و مانع حرکت‬ ‫مسلح در مسیر حرکت ستون ازدحام کرده با اقدام به‬
‫آمادگی رزمی در کجا بودند و چه وضعیتی داشتند‪.‬‬ ‫آنها شوید‪ .‬معلوم شد گردانی از همدان عازم تهران بوده‬ ‫عملیات چریکی جلو حرکت تانکها را گرفته و به آنها آسیب‬
‫کلیه پرسنل ستاد نیروی زمینی از فرمانده نیرو تا بقیه‬ ‫است و با اجرای فرامین رادیویی ‪ ،‬به طوری که گفته میشد‬ ‫رسانده اند‪ .‬در نتیجه تعدادی از افراد ستون متواری و‬
‫همگی در حالت بهت و ﴎدرگمی و پریشان خاطری یا‬ ‫از طریق خالی کردن چند کامیون خاک رس در جاده و‬ ‫تعدادی نیز از جمله ﴎلشکر ریاحی و ﴎتیپ وفائی‪،‬شهید‬
‫وحشت در انتظار وقایع تازه به ﴎ میﱪدند‪ .‬وضعیت‬ ‫یا بسختی مجروح شده اند‪ .‬ضمنا در آن شب به ستاد نیروی‬
‫موجود در آن فضا و آن محیط قابل توصیف نیست‪ .‬باﻻخره‬ ‫گ ردن افراد مسلح گردان را متوقف کردهاند‪.‬‬ ‫زمینی از طریق ﴎتیپ ناظمی فرمانده تیپ گارد مستقر‬
‫ساعت هفت صبح سپهبد بدره ای فرمانده نیرو تلفن رئیس‬ ‫در پادگان فرح آباد گزارش رسید که هنگام ﴍوع اغتشاش‬
‫ستاد بزرگ ارتشتاران ستاد ارتشتاران را گرفته اوضاع و احوال‬ ‫سقوط کﻼنﱰیها‬ ‫در مرکز آموزش نیروی هوایی که نزدیک آن پادگان بود به‬
‫متاسفانه از اوایل شب مرتبا گزارش می رسید که کﻼنﱰیهای‬ ‫یک دسته از واحد عملیات مخصوص که از درجه داران‬
‫موجود را به ایشان گزارش ود‪.‬‬ ‫تهران یکی پس از دیگری به وسیله افراد مسلح تﴫف شده‬ ‫قدر ند و دوره دیده برای عملیات رزم سخت بوده و زیر‬
‫من و تعدادی از معاونان همچنان در دفﱰ ایشان بودیم و‬ ‫امر فرمانداری نظامی قرار داشته اند دستور عزیمت به محل‬
‫شنیدیم که ریاست ستاد بزرگ به ایشان دستور داد که بیائید‬ ‫و پاسبانان محل ماموریت خود را ترک میکنند‪.‬‬ ‫و جلوگیری از اغتشاش داده شده ولی جملگی از اجرای‬
‫سپهبد رحیمی دستور داد که افراد شهربانی خود را به‬
‫به اینجا تا ببینیم چه می توان کرد‪.‬‬ ‫نزدیکﱰین پادگان نظامی معرفی کند و در پی این دستور‬ ‫دستور خودداری کردهاند‪.‬‬
‫در پایان این مکاﳌه تلفنی من از سپهبد بدرهای خواستم‬
‫که گوشی را بدهد تا با ارتشبد قره باغی صحبت کنم به‬ ‫مشاهده شد که تعدادی از آنها به پادگان لویزان آمدهاند‪.‬‬ ‫استفاده از ارتش برضد ارتش‬
‫ایشان گفتم «صبح به خیر» با حالت بسیار ناراحت جواب‬ ‫آن شب تا صبح به همین ترتیب گذشت‪ .‬از دیگر یگانهای‬ ‫قضیه دیگری هم آن شب پیش آمد و آن این بود که‬
‫دادند «چه صبحی؟چه خیری؟!» وقتی به من اجازه اظهار‬ ‫زیر امر فرمانداری نظامی اطﻼع صحیح و کاملی در دست‬ ‫آجودان فرماندهی نیرو گزارش داد شخصی بنام مهندس رزم‬
‫نظر داده شد گفتم تیمسار به نظر من با آنچه از روز گذشته‬ ‫آرا در دفﱰ ایشان حضور دارد و رادیویی در دست اوست‬
‫تا این لحظه در ستاد نیروی زمینی دیده ایم دیگر روی این‬ ‫نبود‪.‬‬ ‫که خﱪهای عجیبی پخش میکند‪ .‬دستور داده شد که در‬
‫باز هم یک دستور کلی ابﻼغ گردید که هر یک در هر کجا‬ ‫جلسه حضور پیدا کنند‪ .‬آمدند و اخبار فرستنده رادیویی را‬
‫ستاد و این پرسنل حساب نکنید‪.‬‬
‫این را هم به جناب آقای نخست وزیر اعﻼم کنید اجازه‬ ‫هستند خود را به نزدیکﱰین پادگان نظامی معرفی کنند‪.‬‬ ‫به ترتیب زیر شنیدیم‪:‬‬
‫صحبت بیشﱰی داده نشد تا بگویم پس چه باید کرد‪.‬‬ ‫تنها واحدی که گزارش داد خود را به دانشکده افﴪی‬ ‫یک مرکز عملیاتی مجهز به فرستنده رادیویی مرتبا فرامین‬
‫معرفی کرده است که یک گردان پیاده اعزامی از لشکر‬ ‫نظامی برای برخورد با واحدهای نظامی مستقر در نقاط‬
‫خودشان هم چنین سئوالی نکردند‪)۱( .‬‬ ‫رضائیه بود که آنهم معلوم نبود چه مقدار آمادگی رزمی‬ ‫مختلف تهران خطاب به واحدهای عملیاتی مجهز به رادیو‬
‫با این مکاﳌه کوتاه فقط دریافتیم وضع درستاد بزرگ‬ ‫با ه ن طول موج صادر میکرد که با اجرای این فرامین‬
‫ارتشتاران نیز ه نگونه است که در ستاد نیروی زمینی و‬ ‫داشته است‪.‬‬ ‫تعدادی از یگانهای تحت امر فرمانداری نظامی به طور‬
‫حوالی صبح مسلم شد که واحدهای نظامی و انتظامی‬ ‫منظم و ﴎیع منهدم شده یا ارزش رزمی خود را از دست‬
‫آنها هم ی دانند چه باید بکنند‪.‬‬ ‫در شهر تهران متفرق گشته یا توان رزمی خود را از دست‬
‫بدیهی است که من هم حالتی مثل دیگران داشتم و در آن‬ ‫داده اند و به بیان دیگر شهر تهران بکلی از کنﱰل خارج‬ ‫می دادند‪.‬‬
‫از باب مثال شنیدیم که فرمان داده شد خودرو ش ره‬
‫حالت چیزی بهﱰ یا بیشﱰ نه می دانستم و نه میفهمیدم‪.‬‬ ‫شده است‪.‬‬ ‫‪ ....‬برود به دیوار ﴍقی دانشگاه تهران دسته نظامی را که‬
‫تنها چیزی که به ذهنم می رسید این بود که در صورت‬ ‫تا با مداد روز یکشنبه ‪ ۲۲‬بهمن ام شب را ما در آن اتاق‬ ‫در آنجا مستقر است از بین برده نتیجه را گزارش دهد‪.‬‬
‫امکان از دیگر واحدهای نیروی زمینی در خارج از مرکز برای‬ ‫ماندیم حرف زدیم بحث کردیم و به چاره اندیشی پرداختیم‬ ‫سپس ابﻼغ میکرد حاﻻ حرکت کرده بروید در نقطه و ه ن‬
‫استخﻼص تهران استفاده شود‪ .‬انهم یک فکرخام و بررسی‬ ‫اخبار خرد کنده شنیدیم و زجر کشیدیم و تأسف خوردیم‬ ‫ماموریت را اجرا کنید‪ .‬این فرامین به صورت متوالی با‬
‫و در نهایت تیره بختی شاهد از هم پاشیدگی و نابودی‬ ‫خونﴪدی ولی قدرت کامل از آن مرکز به واحدهای زیر‬
‫نشده بود و ﻻغیر !‬
‫دیگر کاری و حرفی انده بود جز آنکه فرمانده نیروی‬ ‫واحدهای با ارزش ارتش نازنین و عزیزمان بودیم‬ ‫فرمان صادر و اجرا میگردید‪.‬‬
‫زمینی به اتفاق ﴎلشکر خﴪوداد با یک هلیکوپﱰ عازم‬ ‫در برابر کدام دشمن قویﱰ از خودمان؟‬ ‫معلوم شد دو مرکز رادیویی و خودروهای مربوط به‬
‫ستاد بزرگ شدند و به ما گفتند خودتان جمع شوید و ببینید‬ ‫در اثر کدام رزم و درگیری؟‬ ‫وزارت نیرو که با هدف رسیدگی و ترمیم شبکه های برق‬
‫رسانی تهران در مواقع ﴐوری مورد استفاده قرار می گرفت‬
‫چه باید کرد‪.‬‬ ‫من برای این سئواﻻت پاسخی ی یابم به ﴍحی که‬ ‫به تﴫف گروهی که از هویتشان اطﻼع نداشتیم درآمده‬
‫مختﴫا نوشته شد فقط میتوانم در پیشگاه تاریخ شهادت‬ ‫و با آموزشهایی که داشتهاند و برنامهریزیهای قبلی در آن‬
‫ادامه دارد‬ ‫در ش ره آینده اعﻼم بیطرفی‬ ‫بدهم که آن بیست و چهار ساعت منحوس و اعصاب فرسا‬ ‫شب با واحدهای نظامی فرمانداران نظامی درگیر شده اند‪.‬‬
‫به چاره جویی پرداختیم که با این دو مرکز چه میتوان کرد‬
‫‪ - ۱‬ﴍح واقعه شورش در مرکز آموزش نیروی هوایی و برخورد فرماندهی و ستاد نیروی زمینی با آن را به طوری که از‬ ‫از ﴎلشکر خﴪوداد سئوال شد آیا میتواند با هلیکوپﱰ این‬
‫ابتدا تا انتها ناظر بودم نوشتم آیا نظر کارشناسانه نظامی در آن وضعیت چه بوده باشد؟ واقعا چه کار دیگری از آن گروه‬ ‫دو مرکز را که یکی در خیابان ژاله و دیگری در سه راه‬
‫ساخته بوده است؟ من عین حقیقت را نقل کردم بر اساس روش و اصول نظامی این فرمانده است که می بایستی تصمیم‬ ‫ونک واقع بود از میان بﱪد‪ .‬پاسخ داد چنین کاری میﴪ‬
‫بگیرد و افﴪان و افراد زیر دست فقط میتوانند نظر خود را بدهند تیمسار ارتشبد قره باغی در ام نوشته ها و گفته های‬ ‫نیست زیرا محل آنها در قلب مناطق مسکونی است و‬
‫خود تصمی ت و اقدامات بعدی خود را مستند به این اظهار نظر من کرده اند در حالی که رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران در‬ ‫اگر چنین عملیاتی صورت گیرد تلفات زیاد به بار می آید‪.‬‬
‫آن ﴍایط در محل فرمانده کل قوا بود و چنانچه مرا صاحب نظر میدانست بایستی از من بپرسد نظر تو چیست من در‬ ‫ﴎلشکر بیگلری معاون گارد شاهنشاهی که حضور داشت‬
‫طول مدت برقراری حکومت نظامی در مراحل مختلف چه حضوری و چه تلفنی اظهار نظرهای دیگری به ایشان کرده ام که‬ ‫اظهار ود ما افﴪان و افراد کامﻼ زبده و ورزیده ای در‬
‫سعدآباد داریم به آنها فرمان خواهیم داد که بروند مرکز سه‬
‫مهمﱰین آنها به ﴍح زیر است‪:‬‬ ‫راه ونک را منهدم کنند‪ .‬سپس خود به دنبال این کار رفت‬
‫‪ -۱‬قبل از خروج اعلیحﴬت از مملکت در حضور فرمانده نیروی زمینی با دلسوزی و با قاطعیت از ایشان خواستم از‬
‫پیشگاه شاهانه استدعا کنند مسافرتشان را به بعد از برقراری نظم و امنیت در کشور موکول کنند‪ .‬کامﻼ گوش کردند و توجه‬
‫نکردند‪ .‬همه کس میتواند تشخیص بدهد چنانچه این پیشنهاد پذیرفته میشد تاریخ مملکت به صورت دیگری ورق میخورد‪.‬‬
‫‪ - ۲‬هنگامی که نیروی زمینی فاقد فرمانده بود پیشنهاد کردم فرماندهی برای نیرو برگزینند که دارای سابقه و تجربه در این‬

‫نیرو بوده قدرت تصمیم گیری در ﴍایط آن زمان داشته باشد‪ .‬توجه نکردند و نتیجه اش را هم دیدیم که چه بود‪.‬‬
‫‪ - ۳‬فرمانده لشکر رضائیه در برخورد با ناراضیها تقاضای انتقال از لشکر را ود‪ .‬پیشنهاد کردم موافقت نکنید چون باعث‬

‫تضعیف روحیه خواهد شد‪ .‬گوش نکردند‪.‬‬