Page 18 - (کیهان لندن - سال چهل و یکم ـ شماره ۵۳۵ (دوره جديد
P. 18
صفحه 1۸شماره ۲001
جمعه ۲تا پنجشنبه ۸آبان 14۰4خورشیدی
نﱪد قدرتها در ایران :بازگشت خرس ش لی و روباه پیر بر بام تهران؛
دو قرن گذشته است ،اما سایهها هنوز ه ناند
سیاستمدارانی که در استخر غرق میشوند ،فرماندهانی حذفهای بیصدا و تسویهحسابهای پنهان قدرت. بهرام فرخی – تهران بار دیگر در میانهی بازی دو
که در خواب میمیرند ،و چهرههایی که ناگهان «سکته» ایرانیان ،خسته از جناحبندیهای تکراری ،اینبار با امپراتوری قدیمی گرفتار شده است.
میکنند .اصﻼحطلبان میدانند که دایره تنگتر میشود: بیاعت دی نظاره میکنند .گویی زبانزد قدیمی دوباره زنده
خﱪهایی از احت ل محاکمهی روحانی و ظریف به جرم در خیابانهای سیاست ایران ،صداهایی شنیده میشود
«خیانت» در محافل نزدیک به سپاه پاسداران و اصولگرایان شده است« :زهر سو کشته شود ،به سود اسﻼم است!» که یادآور روزگار قاجار است :صدای چکمههای دیپل تیک
شنیده میشود« :ظریف بیتردید ﴎنوشت صادق قطبزاده اما در پشت این تلخی ،خشمی خاموش نهفته است، روسیه از ش ل ،و لبخند موذی انگلیس از غرب .گویی تاریخ
را به یاد دارد .برای رهﱪان کرملین ،مخالفت با سیاستهای خشم نسلی که از بازی قدرتها و بیعملی اصﻼحطلبان بازگشته ،نه با توپ و تفنگ ،بلکه با ﻻبیهای رسانهای،
روسیه گناهی نابخشودنی است». به ستوه آمده است. قراردادهای انرژی و افشاگریهای دیپل تیک.
در مقابل ،نیروهای هوادار اصﻼحطلبان ،از کارمندان غرب ،ترامپ ،و بازی تازه لندن ایران امروز ،همچون دو قرن پیش ،میان دو قدرت گرفتار
دولت پیشین تا روشنفکران شهری ،در سکوتی پرتنش به در سوی دیگر میدان ،غرب با احتیاط و ظرافتی آمده است :روسیهی پوتین و غر ِب لندن و واشنگ .هر دو
انتظارند .بسیاری در داخل بیم دارند که حذف کامل این حسابشده در حال جابجایی مهرههاست .دونالد ترامپ از با ظرافت و حسابگری در عرصهی سیاست ایران نفوذ دارند.
جناح ،ایران را به آستانهی انفجار اجت عی بکشاند؛ در یکسو ایران را تهدید میکند ،و از سوی دیگر ،از «گفتگوی جناحهای داخلی نیز ،هر یک بازوی یکی از این دو قطب
عوض اپوزیسیون خارج کشور آرزوی یکدست شدن هئیت شدهاند :از یکسو حسن روحانی و محمدجواد ظریف با
حاکمه مستقر در تهران را دارد .اگر چنین شود ،ایران دوباره مﴩوط» سخن میگوید. پشتگرمی محافل غربی و انگلیسی ،و از سوی دیگر علی
Reutersدر ۱۴اکتﱪ نوشت که تهران دعوت ترامپ خامنهای ،سپاه پاسداران و اصولگرایان که به مسکو تکیه
به چهارراه تاریخ بدل خواهد شد: به مذاکره را «متناقض» خوانده است ،زیرا ه ن زمان
از یکسو مردم خشمگین و گرسنه ،از سوی دیگر حکومتی دارند.
فرسوده و دوپاره ،و در باﻻ ،سایهی قدرتهایی که از بیرون تحریمهای تازهای علیه بانکهای ایران اع ل شده بود. افشاگریهای ظریف و ﻻوروف :نﱪد دو روایت
در لندن نیز ،اندیشکدهها و دستگاه سیاست خارجی در هفتههای اخیر ،جدال کﻼمی میان دو چهرهی دیپل سی،
طنابها را میکشند. بریتانیا بر این باورند که بهﱰین راه مهار جمهوری اسﻼمی محمدجواد ظریف و ﴎگئی ﻻوروف ،پرده از مرحلهی تازهای
ملتی که دیگر اشاگر نخواهد ماند؛ تاریخ ایران نشان ایران ،نه جنگ ،بلکه استفاده از «چهرههای قابل قبول در از نفوذ قدرتهای خارجی در سیاست تهران برداشت.
داده است که ملت ،هرچند دیر برخیزد ،اما وقتی برخیزد، داخل نظام» است.در همین چارچوب است که بار دیگر، ظریف در گفتگویی کمسابقه فاش کرد که روسیه از ه ن
اصﻼحطلبان به عنوان ابزاری برای تغییر موازنهی قدرت آغاز مذاکرات هستهای در سال ۲۰۱۵مانع برقراری رابطهی
زمین زیر پای قدرتها خواهد لرزید. مطرح میشوند .غرب پس از جنگ ۱۲روزه میداند که طبیعی ایران با جهان شد .او گفت« :روسیه دو خط قرمز
نﱪد میان روس و انگلیس ،میان اصﻼحطلب و اصولگرا، فروپاشی کامل نظام میتواند منطقه را شعلهور کند :از این دارد :نخست آنکه ایران هرگز نباید رابطهای عادی با جهان
میان ﴍق و غرب ،در ظاهر نزاعی دیپل تیک است ،اما در داشته باشد ،و دوم ،نباید وارد درگیری مستقیم با جهان
عمق خود چیزی جز جنگ بر ﴎ «ﴎنوشت ایران» نیست. رو به دنبال «تغییر نرم» در تهران است. شود ».و در ادامه می افزاید« :روسها به ما گفتند اگر
امروز ،تهران دوباره در نقطهای ایستاده که تاریخ آن را به به تعبیر یکی از تحلیلگران بریتانیایی« ،اگر ایران را سوخت نیروگاه بوشهر را خودتان تولید کنید ،ما دیگر ایمنی
خوبی میشناسد :میان وابستگی و استقﻼل ،میان سکوت و یتوان فتح کرد ،میتوان جمهوری اسﻼمی را با زبان
فریاد ،میان مرگ و رستاخیز .اگر تاریخ بار دیگر خود را تکرار دیپل سی اصﻼح کرد ».اما حقیقت این است که این «اصﻼح آن را تضمین یکنیم».
میکند ،شاید اینبار نوبت ملتی باشد که از میان خاکسﱰ از درون» چیزی جز بازی دید عمر برای ساختاری پوسیده این سخنان که در رسانههای غربی از جمله e Guard-
بازیهای بیگانه برخیزد .زیرا در پایان هر بازی ،تنها یک نیست ,ساختاری که هم روسیه و هم غرب ،هر یک از ianو Reutersبازتاب یافت ،عم ًﻼ رد پای نفوذ مسکو در
حقیقت باقی میماند :ایران ﴎزمین ُمهرهها نخواهد ماند؛ سیاست تهران را آشکار می کند .پاسخ روسیه نیز تند و
سویی،در طول ۴۶سال از آن سود بردند. حسابشده بود .ﻻوروف در واکنش گفت« :روسیه هرگز از
ایران ،خود ،باید بازیگر شود. سایهی مرگ ،خشم فروخورده و توفان پیشرو برجام منحرف نشده و تصمیم نهایی همواره میان تهران و
در تهران امروز ،مرگ بخشی از زبان سیاست شده است.
واشنگ بوده است».
او بازگرداندن تحریمهای شورای امنیت علیه جمهوری
اسﻼمیایرانرا«غیرقانونی»و«بازیخطرناکغرب» میخواند.
این جدال لفظی چیزی فراتر از اختﻼف دو وزیر است؛:
جنگ روایتهاست میان دو امپراتوری که هر یک میکوشند
ایران را در مدار خود نگه دارند؛ یکی در مدار ﴍق ،دیگری
در مدار غرب.
تکرار تاریخ :تهرا ِن امروز ،قاجا ِر دیروز
تهران این روزها بیش از هر زمان به پایتخت دوران قاجار
شباهت دارد :ه ن درباریان محتاط ،ه ن سفارتخانههایی
که در سایه تصمیم میگیرند ،ه ن مردمی که از بازی
قدرتها خستهاند و تنها نظاره میکنند.
در قرن نوزدهم ،ایران میان دو امپراتوری روسیه تزاری
و بریتانیای کبیر تقسیم نفوذ شد .امروز نیز ه ن دو
بازیگر بازگشتهاند ،تنها ابزارشان عوض شده است :توپ و
تفنگ جای خود را به دیپل سی ،قراردادهای انرژی و جنگ
رسانهای داده است .و باز ،مردم ه ن مردماند .در کوچه
و خیابان ،متلکهای سیاسی دهان به دهان میچرخد« :در
این مملکت یا در استخر میمیرند ،یا در خواب!» طنزی تلخ
که نشان از ترسی عمومی دارد :ترس از مرگهای ناگهانی،
