Page 19 - (کیهان لندن - سال چهل و دوم ـ شماره ۵۷۴ (دوره جديد

‫صفحه ‪ 19‬شماره ‪۲۰۴۰‬‬
‫جمعه ‪ ۷‬تا پنجشنبه ‪ ۱۳‬اوت ‪۲۰۲۶‬‬

‫میدان جنِ ِگ واشنگتن و تهران برای «تفاهم»!‬

‫طرح از کیهان لندن ‪©KayhanLondon‬‬ ‫= اهمیت «یادداشت تفاهم اسلامآباد» نه در دشواری‬
‫تفسیر یا ناممکن بودن اجرای آن‪ ،‬بلکه در ناتوانی از‬
‫سرخ‪ ،‬تهران از «جنگ گذرگاههای دریایی» سخن میگوید‬ ‫نتیجه [توافق نهایی] و بهرهبرداری از دستاوردهای آن‪ .‬در‬ ‫اعلام رسمی پایان آن است زیرا جایگزین آن کامًا ًل روشن‬
‫و به امکان مختل کردن اقتصاد جهانی از طریق حوثیها‪،‬‬ ‫مقابل اما جمهوری اسلامی بر فرسایش زمان برای به تأخیر‬ ‫است‪ :‬بازگشت به رویارویی آشکار‪ .‬این گزینه است که‬
‫استفاده از خاک عراق برای اعمال فشار بر کشورهای‬ ‫انداختن نتایج‪ ،‬حساب باز کرده تا فرصت یابد شوک اولیه‬ ‫همه را نگران کرده؛ حتی خود ایالات متحده را که توانایی‬
‫همسایه و پیوند دوبارهی پرونده لبنان با استراتژی منطقهای‬ ‫را پشت سر بگذارد و آرایش سیاسی و استراتژیک خود را‬ ‫تحمیل آن را دارد‪ ،‬اما ظاه ًراً هنوز برای پذیرش هزینههای‬
‫خود از مسیر تقابل اشاره میکند‪ .‬رژیم ایران همه اهرمهای‬ ‫بازسازی کند؛ فرصتی که «یادداشت تفاهم»‪ ،‬هرچند موقت‪،‬‬
‫فشار خود را به کار گرفته‪ ،‬زیرا این نبرد را تعیینکنندهی‬ ‫استراتژیک و پیامدهای منطقهای آن آماده نیست‪.‬‬
‫برایش فراهم ساخت‪.‬‬ ‫=جمهوری اسلامی اما بر فرسایش زمان برای به تأخیر‬
‫سرنوشت نظام جمهوری اسلامی میداند‪.‬‬ ‫مشکل تهران این است که در ارزیابی دستاورد خود‬ ‫انداختن نتایج‪ ،‬حساب باز کرده تا فرصت یابد شوک اولیه‬
‫در مقابل‪ ،‬ایالات متحده ظاه ًراً به این جمعبندی رسیده‬ ‫دچار زیادهروی شد و کوشید مفاد «یادداشت تفاهم» را‬ ‫را پشت سر بگذارد و آرایش سیاسی و استراتژیک خود‬
‫که تعیین تکلیف این رویارویی دیگر گزینهای قابل تعویق‬ ‫به امتیازهای سیاسی برای خود تبدیل کند‪ .‬مهمتر از آن‪ ،‬به‬ ‫را بازسازی کند؛ فرصتی که «یادداشت تفاهم»‪ ،‬هرچند‬
‫نیست‪ ،‬بلکه ضرورتی است که هم موازنه قدرت موجود و‬ ‫تحلیل آمریکا با همان نگاه سنتی گذشته پرداخت؛ درست‬ ‫موقت‪ ،‬برایش فراهم ساخت‪ .‬با اینهمه مشکل تهران این‬
‫هم منافع جدید منطقهای آن را ایجاب میکند؛ منافعی که‬ ‫همانگونه که اسرائیل را نیز با همان روش ارزیابی کرده و در‬ ‫است که در ارزیابی دستاورد خود دچار زیادهروی شد و‬
‫امروز بیش از گذشته بر معادلات جنگ و صلح در خاورمیانه‬ ‫نتیجه دچار خطای محاسباتی شد‪ .‬اسرائیل از ‪ ۸‬اکتبر ‪۲۰۲۳‬‬ ‫کوشید مفاد «یادداشت تفاهم» را به امتیازهای سیاسی‬
‫[پس از حمله تروریستی و فجیع گروه حماس به اسرائیل‬
‫تأثیرگذار شدهاند‪.‬‬ ‫در هفتم اکتبر همان سال] درگیر جنگی پیوسته است‪ ،‬در‬ ‫برای خود تبدیل کند‪.‬‬
‫شکست «یادداشت تفاهم» بار دیگر نشان داد که‬ ‫حالی که دولت کنونی کاخ سفید در مدیریت این رویارویی‪،‬‬ ‫= در حالی که میانجیها‪ ،‬به ویژه پاکستان‪ ،‬همچنان بر‬
‫جنگهای بزرگ معموًا ًل پیش از رسیدن به نقطه تعیینکننده‬ ‫خود را آزادتر از گذشته و کمتر تحت فشارهای داخلی و‬ ‫ادامه مأموریت خود پافشاری کرده و کشورهای همسایه‬
‫پایان نمییابند‪ .‬همچنین روشن ساخت که الگوی «ُبُرد‪ُ -‬بُرد»‬ ‫نیز از تلاشهای آنان حمایت میکنند‪ ،‬دو طرف اختلاف‬
‫در این منازعه کارآیی ندارد و منطقه‪ ،‬به احتمال زیاد‪ ،‬به‬ ‫خارجی میبیند‪.‬‬ ‫در دورترین نقطه ممکن از یکدیگر بر سر میز مذاکره‬
‫سوی معادلهای سخ ‌تتر در حرکت است؛ معادلهای که در‬ ‫هنگامی که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد‬ ‫ایستادهاند و میدان واقعی مدیریت این بحران‪ ،‬بیش از‬
‫آن یک برنده آشکار و یک بازنده آشکارتر وجود خواهد‬ ‫توافق موقت یا همان «یادداشت تفاهم» عمًالً پایان یافته و‬ ‫هر چیز‪ ،‬عرصهی جنگ به نظر میرسد تا تفاهم و توافق‪.‬‬
‫داشت‪ .‬در سایه خطای محاسباتی آمریکا از یکسو و اعتماد‬ ‫تهران نیز پاسخ داد که اساسًاً خواستار از سر گرفتن مذاکرات‬ ‫=شکست «یادداشت تفاهم» بار دیگر نشان داد‬
‫ب ‌ه نفس بیش از اندازهی رژیم ایران از سوی دیگر‪ ،‬خطر‬ ‫نبوده‪ ،‬آشکار شد که بازگشت به مسیر دیپلماسی بیش از‬ ‫که جنگهای بزرگ معموًالً پیش از رسیدن به نقطه‬
‫لغزش به سوی رویارویی گستردهتر‪ ،‬بیش از هر زمان دیگری‬ ‫پیش دشوار شده است‪ .‬اکنون احیای «یادداشت تفاهم» تنها‬ ‫تعیینکننده پایان نمییابند‪ .‬همچنین روشن ساخت که‬
‫در صورت بازنگری اساسی در مفاد و ارائه تفسیری روشن‬ ‫الگوی «ُ ُبرد‪ُ ُ -‬برد» در این منازعه کارآیی ندارد و منطقه‪ ،‬به‬
‫واقعی به نظر میرسد‪.‬‬ ‫و الزامآور از آن ممکن است؛ امری که در شرایط کنونی‬ ‫احتمال زیاد‪ ،‬ب ‌ه سوی معادلهای سختتر در حرکت است؛‬
‫*منبع‪ :‬روزنامه الشرق الاوسط‬ ‫دور از دسترس به نظر میرسد‪ .‬از این رو‪ ،‬منطقه در آستانه‬ ‫معادلهای که در آن یک برنده آشکار و یک بازنده آشکارتر‬
‫*نویسنده ‪ :‬مصطفی فحص نویسنده و تحلیلگر لبنانی‬ ‫مرحلهای قرار گرفته که میتواند با مخاطرات استراتژیک‬
‫*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن‬ ‫وجود خواهد داشت‪.‬‬
‫*«نخ معاویه» برگرفته از این جمله است که به معاویه بن‬ ‫بزرگ‪ ،‬موازنههای آن را بار دیگر دگرگون کند‪.‬‬ ‫مصطفی فحص (الشرق الاوسط) – از یادداشت تفاهم‬
‫ابیسفیان و عمروعاص نسبت داده میشود که میگفتند «اگر‬ ‫در حالی که میانجیها‪ ،‬ب ‌ه ویژه پاکستان‪ ،‬همچنان بر‬ ‫بین رژیم ایران و ایالات متحده آمریکا‪ ،‬که مهلت ‪ ۶۰‬روزهی‬
‫به اندازه یک نخ بین من و دوستان یا دشمنان ارتباط باشد‬ ‫ادامه مأموریت خود پافشاری کرده و کشورهای همسایه‬ ‫آن در ‪ ۱۸‬اوت ‪ ۲۰۲۶‬به پایان میرسد‪ ،‬به قول معروف تنها‬
‫آن را آنقدر نمیکشم که پاره شود!» این اصطلاح کنایه از باز‬ ‫نیز از تلاشهای آنان حمایت میکنند‪ ،‬دو طرف اختلاف‬ ‫«نخ معاویه»* باقی مانده است؛ تعبیری که از دیپلماسی‬
‫نگه داشتن روزنهها برای حفظ ارتباطات ناپایدار و تساهل‬ ‫در دورترین نقطه ممکن از یکدیگر بر سر میز مذاکره‬ ‫دوران خلافت ُاَُ َموی باقی مانده است‪ .‬این «نخ» امروز در‬
‫مصلحتی و نوعی عملگرایی بدون اخلاق است که به هر‬ ‫ایستادهاند و میدان واقعی مدیریت این بحران‪ ،‬بیش از هر‬ ‫قالب مذاکرات غیرمستقیم میان واشنگتن و تهران نمود یافته؛‬
‫قیمتی به حفظ ارتباط برای منافع خود تلاش میکند‪.‬‬ ‫مذاکراتی که میانجیها با وجود کاهش چشمگیر امید به‬
‫چیز‪ ،‬عرصهی جنگ به نظر میرسد تا تفاهم و توافق‪.‬‬
‫از تنگه هرمز در خلیج فارس تا بابالمندب در دریای‬ ‫احیا یا موفقیت آن‪ ،‬همچنان بر ادامهاش اصرار دارند‪.‬‬
‫پیش از پایان مهلت شص ‌ت روزهای که برای دستیابی‬
‫به توافقی جامع در نظر گرفته شده بود‪ ،‬هر دو طرف‪،‬‬
‫بطور مستقیم یا غیرمستقیم‪ ،‬شکست «یادداشت تفاهم‬
‫اسلامآباد» را اعلام کرده بودند‪ ،‬اما از صدور بیانیهای‬
‫مشترک درباره کنار گذاشتن آن خودداری کردند‪ .‬اهمیت این‬
‫یادداشت جنجالی نه در دشواری تفسیر یا ناممکن بودن‬
‫اجرای آن‪ ،‬بلکه در ناتوانی از اعلام رسمی پایان آن است زیرا‬
‫جایگزین آن کامًالً روشن است‪ :‬بازگشت به رویارویی آشکار‪.‬‬
‫این گزینه است که همه را نگران کرده؛ حتی خود ایالات‬
‫متحده را که توانایی تحمیل آن را دارد‪ ،‬اما ظاه ًراً هنوز‬
‫برای پذیرش هزینههای استراتژیک و پیامدهای منطقهای‬

‫آن آماده نیست‪.‬‬
‫واشنگتن همراه با تنها متحد خود در منطقه‪ ،‬یعنی اسرائیل‪،‬‬
‫با این امید وارد جنگ با تهران شد که بیش از خود جنگ‪ ،‬بر‬
‫نتایج پس از آن تکیه کند‪ .‬اما ب ‌ه سرعت از برخی مواضعی‬
‫که همزمان با آغاز عملیات نظامی اعلام کرده بود‪ ،‬عقب‬
‫نشست و اسیر عامل زمان شد‪ :‬میان شتاب برای دستیابی به‬