Page 23 - (کیهان لندن - سال چهل و دوم ـ شماره ۵۷۴ (دوره جديد
P. 23
صفحه 23شماره ۲۰۴۰
جمعه ۷تا پنجشنبه ۱۳اوت ۲۰۲۶
کاهش اهمیت استراتژیک تنگه هرمز با گسترش مسیرهای جایگزین
= باجخواهی و همچنین شلیک علیه تجارت و کشتیرانی
بینالمللی توسط سپا ه پاسداران انقلاب اسلامی در تنگه
هرمز ،باعثشد تا شرکتهای نفت و گاز و نیز دولتهای
کشورهای حاشیه خلیج فارس به سرعت به سمت مسیرهای
جایگزین حرکت کنند.
= اخلال در رفت و آمد کشتیها در تنگه هرمز نه
تنها بر بازار جهانی نفت تاثیر گذاشته ،بلکه سبب تلاش
برای تغییر ساختاری در ژئوپلیتیک انرژی منطقه شده که
با وجود و استمرار جمهوری اسلامی ،ایران از آن بیشترین
خسارت را خواهد دید.
عبور یک ابرنفتکش از تنگه هرمز از اواخر فوری ه ۲۰۲۶پس از حملات ایالات متحده آمریکا
و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ،تنشها نیز در منطقهخلیج
شده است .دو کشتی باقیمانده در خلی ج فارس نیز برای پیشرفت است .علاوه بر این ،برنامههایی برای گسترش بنادر فارس بیش از پیش بالا گرفت و مدتهاست که رفت و آمد
جابجایی داخلی کالا استفاده میشوند .برخی ناظران گویند، ساحل شرقی امارات در جریان است .ب ه گزارش رویترز ،با کشتیها از تنگه هرمز که به عنوان حیاتیترین شریان انرژی
اگرچه هزینه بالاتر رفته و زمان بیشتری برای جابجاییها این اقدامات ،ظرفیت انتقال نفت از منطقه بدون عبور از جهان شناخته میشود ،توسط جمهوری اسلامی ناامن شده و
صرف میشود ،اما روند تجارت ادامه دارد. تنگه هرمز بطور قابل توجهی افزایش مییابد. به محلی برای راهزنی دریایی و باجگیری تبدیل شده است.
چشمانداز آینده و کاهش وابستگی بانک سرمایهگذاری «گلدمن ساکس» در گزارشی پیشبینی باجخواهی و همچنین شلیک علیه تجارت و کشتیرانی
کرده که با تکمیل این پروژهها ،منطقه ظرف یکسال آینده بینالمللی توسط سپا ه پاسداران انقلاب اسلامی در تنگه
کارشناسان اتفا ق نظر دارند که با تغییراتی که در جریان قادر خواهد بود تقریبا نیمی از ظرفیت انتقال نفت از هرمز ،باعثشد تا شرکتهای نفت و گاز و نیز دولتهای
هستند ،تنگ ه هرمز دیگر ب ه انداز‌ه گذشته یک مسیر تنگ ه هرمز را از طریق خطوط لولهی جدید پوشش دهد. کشورهای حاشیه خلیج فارس به سرعت به سمت مسیرهای
الزامی نیست .گسترش خطوط لولهی درونکشوری (که این بدین معناست که اهمیت استراتژیک تنگ ه هرمز در جایگزین حرکت کنند .مسیرهایی که از سالها پیش به دلیل
طبق پیشبینی بانک سرمایهگذاری «گلدمن ساکس» بطور بلندمدت بطور چشمگیری کاهش خواهد یافت .عوامل تهدیدات مکرر جمهوری اسلامی مبنی بر بستن این آبراه
متوسط دو سال و نیم زمان میبرد) و سرمایهگذاری در دیگری مانند افزایش تولید نفت در کشورهای غیرعضو حیاتی ،دربارهشان فکر و برنامهریزی شده و به مرحله عملی
بنادر شرقی ،مسیر بازگشتناپذیری ایجاد کرده است .اگرچه اوپک و کاهش تقاضای چین (بزرگترین واردکنندهی سابق شدن نیز نزدیک میشدند .اخلال در رفت و آمد کشتیها در
پروژههای تازه ممکن است چند سال طول بکشند ،اما تنگه هرمز نه تنها بر بازار جهانی نفت تاثیر گذاشته ،بلکه
اقدامات کوتاهمدت مانند گسترش ظرفیت موجود ،تاثیرات نفت) نیز به این روند کمک خواهد کرد. سبب تلاش برای تغییر ساختاری در ژئوپلیتیک انرژی منطقه
فوری داشتهاند.این تغییرات پیامدهای ژئوپلتیک مهمی به تاثیر بر حمل و نقل کانتینری و تجارت کالا شده که با وجود و استمرار جمهوری اسلامی ،ایران از آن
همراه خواهد داشت .کشورهای حاشیهی خلی ج فارس با تاثیر ناامنی یا انسداد تنگ ه هرمز فقط به نفت محدود
کاهش آسیبپذیری در برابر اختلالات در تنگه هرمز ،قدرت نمیشود .تنگ ه هرمز ۵۴کیلومتر عرض دارد؛ مسیر اصلی بیشترین خسارت را خواهد دید.
چانهزنی بیشتری پیدا میکنند .از سوی دیگر ،نفوذ جمهوری برای کشتیهای کانتینری به سمت خلی ج فارس نیز هست. بنا بر گزارش خبرگزاری «اناواس» هلند ،در تنگ ه هرمز
اسلامی که سالها از کنترل این تنگه ب ه عنوان اهرم فشار اکنون بخش عمدهای از کالاها در بندر جّّده در عربستان پیش از آغاز درگیریها ،روزانه بیس ت میلیون بشکه نفت
تخلیه شده و سپس از راه خشکی به مقاصدی در دیگر جابجا میشد که معادل تقریبا بیست درصد مصرف جهانی
استفاده میکرد ،بسیار کمتر میشود. نفت بود .این رقم باعث شده بود تا تنگه هرمز به یکی از
ناامنی و انسداد تنگ ه هرمز در سال ،۲۰۲۶برخلاف کشورهای خلیج فارس منتقل میشود. حساسترین نقاط دنیا تبدیل شود .با آغاز تنشها و حملات
بحرانهای قبلی ،نه به فروپاشی بازار انرژی منجر شد و در این میان ،بندرهای جایگزین مانند خورفکان ،فجیره متقابل به کشتیهای نفتکش و اهداف دیگر ،قیمت هر
نه تجارت جهانی را فلج کرد .در عوض به یک کاتالیزور در در امارات و سوهار در عمان نقش کلیدی پیدا کردهاند. بشکه نفت دچار نوسانات شدیدی شده که مستقیما
راستای تسریع سرمای هگذاری در مسیرهای جایگزین تبدیل خورفکان با فاصلهی تنها ۱۳۰کیلومتری از دبی و اتصال نتیجهی ایجاد اختلال در رفت و آمد کشتیها در این آبراه
شد .ترکیب خطوط لولهی جدید ،بنادر گسترش یافته و ریلی قوی ،بیشترین ظرفیت را دارد .با اینهمه کشتیها
تغییرات در الگوی تولید و مصرف جهانی نشان میدهد که گاهی مجبورند برای پهلو گرفتن و تخلیه بار خود چند روز بینالمللی است.
منتظر بمانند .امیل هووخاستیدن مدیر بندر سوهار که نیمی با اینهمه برخلاف ارزیابیهای اولیه که یک بحران انرژی
دنیای انرژی در حال تغییر و متنوع شدن است. از سهام آن متعلق به شرکت بندری روتردام در هلند است، عظیم را پیشبینی میکرد ،بازارهای جهانی نفت در حال
با این حال ،اینهمه به معنای پذیرفتن ریسک نیست .تنگه تاکید کرده که ترافیک این بندر از زمان شروع درگیریها حاضر ،از جمله ب ه دلیل استفادهی فراینده از مسیرهای
هرمز هنوز به عنوان یک مسیر مهم حیاتی با هرگونه تنش
و درگیری میتواند بر روند قیمتها تاثیر داشته باشد ،اما بطور قابل توجهی افزایش یافته است. جایگزین ،تا حد زیادی تاب آورده است.
واقعیت جدید این است :هماکنون نیز وابستگی مطلق به آن شرکت کشتیرانی مرسک نیز گزارش داده که از ۴۷هزار مسیرهای جایگزین حمل و نقل نفت و گاز
نسبت به قبل کاهش یافته و اقتصاد جهانی انعطافپذیری کانتینر در حال حرکت به مقصد کشورهای حاشی ه خلیج یکی از مهمترین گزینهها ،خط لولهی شرقی -غربی در
بیشتری برای تطبیق خود با بحران و اخلال نشان داده است. فارس پیش از درگیریها۴۴ ،هزار مورد تا کنون تحویل داده عربستان سعودی است که دریای سرخ را به خلی ج فارس
وصل میکند .ظرفیت این خط لوله حداکثر انتقال هفت
میلیون بشکه در روز است .کارشناسان معتقدند ،عربستان
احتمالا ب ه دنبال گسترش این ظرفیت خواهد بود .لوسیا
فان خئونس کارشناس انرژی در «مرکز مطالعات استراتژیک
لاهه» تاکید میکند که کشورهای منطقه فعالانه ب ه دنبال
توسعهی این زیرساخت هستند.
در امارات متحده عربی نیز فعالیتها شدت گرفته است.
خط لولهای از بندر فجیره به سمت دبی وجود دارد و
پروژهی ساخت لولهی دوم نیز تا پایان سال ۲۰۲۷در حال
