شاخص مدیران خرید (PMI) در فرودین ۱۴۰۰ در ایران نسبت به اسفند ۱۳۹۹ با ۲۷.۵۵ درصد سقوط همراه بوده است. این شاخص نشاندهنده رونق، رکود یا ثبات کسب و کارهای مورد بررسی و چشمانداز آنها در آینده است.
شاخص مدیران خرید (PMI) که در ایران با نام اختصاری «شامخ» شناخته میشود از ۵۴.۷۳ واحد در تاریخ ۳۰ اسفند ۹۹ به ۳۹.۶۵ واحد در ۳۱ فروردین ۱۴۰۰ رسیده که نشاندهنده کاهش ۱۵.۰۸ واحدی یا ۲۷.۵۵ درصدی است.
به گزارش مرکز آمار ایران و اتاق بازرگانی به عنوان حامی مالی و هماهنگ کننده این مطالعه، این شاخص به پایینترین سطح در ۱۲ ماه گذشته رسیده است. این در حالیست که رقم شاخص مدیران خرید در ماه فروردین هر سال از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا چراغ راهنمای اقتصاد کشور در هر سال به شمار میرود و تأثیر بیشتری بر تصمیمگیریها و عملکردها نسبت به ماههای دیگر سال دارد.
به نظر میرسد موج چهارم کرونا و تشدید رکود در واحدهای صنعتی و تولیدی از مهمترین عوامل اُفت این شاخص بوده است.
افزایش تورم از دیگر دلایل کاهش رقم شاخص مدیران خرید است. مذاکرات درباره سرنوشت برجام و در پیش بودن انتخابات ریاست جمهوری اسلامی نیز فضای انتظار برای اقتصاد ایران ایجاد کرده و بطور غیرمستقیم در کاهش این شاخص نقش داشته است.
شامخ یا شاخص مدیران خرید (PMI) مقیاسی است که مرکز آمار و اطلاعات اقتصادی اتاق ایران از طریق دریافت پاسخ بنگاههای نمونه در صنایع مختلف به سوالات مشخص استخراج میشود و رونق، رکود یا ثبات کسب و کارهای مورد بررسی و چشمانداز آنها را در زمان پیش رو نشان میدهد.
در جریان استخراج این شاخص، اگر عدد شامخ بیش از ۵۰ واحد باشد، نشان میدهد که اقتصاد در حال توسعه است، در حالی که هر رقمی زیر ۵۰ واحد بیانگر انقباض اقتصاد و رکود است.
این شاخص که بر اساس پایش پرسشنامهای بهدست میآید، بینش آنی و تصویر سریعی از شرایط اقتصاد کلان به ویژه وضعیت رونق و رکود در بخشهای صنعت و خدمات ارائه میدهد.
در طرح شامخ، از پاسخدهندگان خواسته میشود به ۱۲ پرسش در قالب سه معیار وضعیت نسبت به ماه پیش (بهتر، بدتر یا بدون تغییر) پاسخ دهند.
معیار سنجش این شاخص عددی بین صفر تا ۱۰۰ است. عدد صفر و ۱۰۰ به ترتیب به معنای آن است که ۱۰۰ درصد پاسخگویان گزینه «بدتر شده است» و «بهتر شده است» را انتخاب کردهاند، عدد ۵۰ نشاندهنده عدمتغییر وضعیت نسبت به ماه قبل است؛ بالای ۵۰ نشانه بهبود وضعیت نسبت به ماه قبل و زیر ۵۰ به معنای بدتر شدن وضعیت نسبت به ماه قبل است.
بر این اساس، چنانچه عدد محاسبهشده زیر ۵۰ اما از عدد محاسبهشده ماه قبل بیشتر باشد، نشان میدهد که سرعت بدتر شدن وضعیت، کاهش یافته است.
در مقابل، چنانچه عدد محاسبهشده بالای ۵۰ اما از عدد ماه قبل کمتر باشد، نشان میدهد که سرعت بهبود وضعیت در مقایسه با ماه قبل، کاهش یافته است.
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، با انجام بررسیهای لازم، برای نخستین بار در مهرماه ۱۳۹۷ به اجرای طرح شامخ پرداخته و این شاخص را برای بخش صنعت ارائه کرده است.
