نشست بعدی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حالی قرار است از ۲۴ تا ۲۶ نوامبر (۳ تا ۵ آذر) برگزار شود که فرانسه از اعضای شورا خواسته با صدور قطعنامه به جمهوری اسلامی ایران «پیام قاطع» بدهند که «باید بدون تأخیر به اجرای تمام تعهدات برجام بازگردد.»
موسسه علم و امنیت بینالمللی (isis) در گزارشی با اشاره به موارد متعدد نقض برجام توسط جمهوری اسلامی از جمله افزایش سطح غنیسازی اورانیوم و مختل کردن دسترسی بازرسان آژانس به تأسیسات اتمی مینویسد شورای حکام با وجود اقدامات جمهوری اسلامی از ژوئن ۲۰۲۰ (خرداد ۹۹) قطعنامه جدیدی در مورد عدم همکاری ایران با آژانس تصویب نکرده است.
در این گزارش تأکید شده به نظر میرسد هیئت مدیره آژانس و اعضای شورای حکام بیش از آنکه نگران نقضهای اساسی پیمان عدم اشاعه سلاحهای هستهای «انپیتی» (NPT) و عدم پایبندی جمهوری اسلامی به تعهداتش باشند به دنبال احیای برجاماند هرچند جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده به دنبال لغو همه تحریمهاست.
جمهوری اسلامی ایران بطور رسمی اعلام کرده غنیسازی اورانیوم را به ۶۰ درصد رسانده است. رافائل گروسی مدیرکل آژانس اکتبر ۲۰۲۱ در واشنگتن زنگ خطر را به صدا درآورد و هشدار داد «فقط کشورهایی که بمب تولید میکنند تا این سطح غنیسازی انجام میدهند و ۶۰ درصد تقریباً سطح تولید تسلیحات است در حالیکه غنیسازی تجاری دو تا سه درصد است.»
کارشناسان مؤسسه علم و امنیت بینالمللی پیش از این در سپتامبر ۲۰۲۱ (شهریور ۱۴۰۰) به سرپرستی دیوید آلبرایت بازرس پیشین هستهای سازمان ملل متحد اعلام کردند با توجه به اینکه ایران در ماههای اخیر به افزایش ذخایر اورانیوم غنی شده خود ادامه داده، پیشبینی میشود در بدترین حالت میتواند طی یک ماه مواد شکافپذیر کافی برای ساخت سلاح هستهای به دست آورد.
کلاه گشاد ج.ا بر سر شورای حکام با تاکتیک تکراری!
مقامات تهران خوب میدانند چطور از صدور قطعنامه علیه ج.ا در شورای حکام جلوگیری کنند. مماشات غرب به آنها اجازه داده تا این تاکتیک را دستکم در چهار دوره نشستهای اخیر شورا تکرار کنند و نتیجه مطلوب بگیرند!https://t.co/5WtrxNIRVz pic.twitter.com/kCNP0KtoEJ
— KayhanLondon کیهان لندن (@KayhanLondon) November 13, 2021
خبرگزاری رویترز در تحلیلی مینویسد هدف اعلام شده آمریکا برای از سر گرفتن مذاکرات غیرمستقیم با جمهوری اسلامی که قرار است هشتم آذر در وین صورت گیرد این است که آیا میشود برجام را احیا کرد یا نه اما برخی دیپلماتها میگویند که هدف اعلام نشده آمریکا درواقع جلب حمایت روسیه و چین برای تحت فشار گذاشتن رژیم ایران در صورت شکست مذاکرات است.
رویترز به نقل از منابع خود نوشت «دیپلماتهای آمریکایی و اروپایی از آنچه خواستههای غیرواقعی ایران میدانند، از جمله اصرار به لغو تمامی تحریمها ناامید شدهاند و انتظار آنها از مذاکرات پایین است.»
دیپلماتها اشاره میکنند کشورهای اروپایی برای احیای برجام همکاری نزدیکی با دولت بایدن دارند و روسیه نیز حامی این روند است اما چین با خرید نفت از ایران، اهرم فشار آمریکا را تضعیف کرده است.
یک دیپلمات غربی که نخواسته نامش فاش شود به رویترز گفته «از نظر غربیها همکاری روسیه در مسئله برجام شریک بهتری نسبت به چین هستند.» او تأکید کرده «روش بهتر برای دریافت حمایت چین از طریق دیپلماسی است نه اینکه شرکتهای چینی خریدار نفت ایران را تحریم کنیم.»
رویترز مینویسد قدرتهای بزرگ معتقدند هرچه انسجام آنها بیشتر باشد، شانس بازگرداندن جمهوری اسلامی ایران به توافق بیشتر است. این دیپلمات با اشاره به دور بعدی مذاکرات وین و امیدواری غرب مبنی بر اینکه چین ممکن است در نهایت خرید نفت خود را کاهش دهد، افزود: «زمانی که به نقطه مهمی در مذاکرات برسیم، [اقدام چین] اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
مقامات و تحلیلگران از تهران تا اورشلیم: نه رژیم ایران به #برجام برمیگردد نه دولت بایدن!
امیرعلی ابوالفتح کارشناس سیاسی: اگر بایدن بخواهد، به همان راحتی که به پیمان آب و هوایی پاریس برگشت میتواند به برجام هم برگردد اما مسئله این است که این را نمیخواهدhttps://t.co/P1pcbMDxO1 pic.twitter.com/hxAtiY2ONz
— KayhanLondon کیهان لندن (@KayhanLondon) November 16, 2021
رابرت آینهورن تحلیلگر مؤسسه «بروکینگز» توصیه کرده «واشنگتن میبایست نشان دهد که گامهای بزرگی برای احیای برجام برداشته و با ریسک یکسری پیشنهاداتی را مطرح کند… اما اگر اینهم شکست خورد آنوقت باید اطمینان داشت که جهان جمهوری اسلامی را عامل این شکست خواهد دانست.».
رویترز در ادامه مینویسد بر اساس مواضع وزارت خارجه آمریکا حتا اگر برجام دیگر قابل احیا نباشد و شکست بخورد واشنگتن همچنان مسیر دیپلماسی را برای توافقهای دیگر دنبال خواهد کرد تا جمهوری اسلامی را پاسخگو کند.
تخفیف ویژه برادران ج.ا به رفقای جمهوری خلق چین؛ خرید روزانه نیم میلیون بشکه نفت!
یک مقام ارشد آمریکا در سپتامبر به رویترز گفته بود که واشنگتن از خرید نفت ایران توسط چین مطلع است و دیپلماسی را به عنوان یک مسیر موثرتر برای رسیدگی به این نگرانی انتخاب کردهhttps://t.co/0DMXmih2Ff pic.twitter.com/cUt8RdyzGX
— KayhanLondon کیهان لندن (@KayhanLondon) November 12, 2021
یک مقام آمریکایی که نخواسته نامش فاش شود در این رابطه گفته «ما میخواهیم گزینه و راه پیش پای ایران بگذاریم نه اینکه کسی را مقصر بدانیم… ماه سادهلوح نیستیم و میدانیم که مذاکرات کُند پیش میرود و با اینکه با حسن نیت به دنبال احیای برجام هستیم اما مراقب اقدامات ایران هستیم و سیاست خود را بر همین اساس تنظیم میکنیم.»
وی ادامه داد: «ممکن است زمانی برسد که با شرکای خود به این نتیجه برسیم که برجام دیگر ارزش حفظ کردن ندارد. اما هنوز به آن مرحله نرسیدهایم. این تصور که سیاست ما ثابت است و تغییر نمیکند، اشتباه است.»
آنچه غربیها علاوه بر معامله اتمی از جمهوری اسلامی میخواهند توقف تهدیدات موشکی و منطقهای از سوی جمهوری اسلامی است اما تهران تا کنون زیر بار نرفته است.
این حدس و گمانها هم که در رسانههای جهان منتشر میشود درشرایطی صورت میگیرد که مقامات جمهوری اسلامی چنین القاء میکنند که گویا بر اوضاع و موضوع مذاکرات خیلی مسلّط هستند و همه چیز دارد بر وفق مراد آنها پیش میرود! حال آنکه چنین نیست! در همین ارتباط حجتالاسلام سیداسماعیل خطیب وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی گفته آمریکا و غربیها به دنبال ضربه زدن به نظاماند اما «علیرغم تلاش دشمنان، محور مقاومت با مرکزیت ایران کاری کرد که آمریکا منطقه را ترک کند، بعلاوه از گردنه سخت تحریم عبور کردیم!» این ادعاها در حالیست که هیچ نشانهای از درستی آنها دیده نمیشود!
