جنبش اسلامگرای فلسطینی حماس، روز چهارشنبه ۱۹ اکتبر اعلام کرد که روابط خود را با بشار اسد رئیس جمهور سوریه احیا میکند. دمشق ۱۰ سال پیش آنها را به خاطر حمایت از جنگجویان مسلح مخالف بشار اسد، از سوریه بیرون رانده بود.
دو مقام ارشد حماس روز چهارشنبه از دمشق دیدار کردند. به نظر میرسد این دیدار که پس از میانجیگری چند ماهه رژیم ایران و حزبالله لبنان صورت میگیرد، نخستین گام در جهت برقراری مجدد روابط صلحآمیز میان حماس و دولت بشار اسد باشد.
در سالهای گذشته، تهران و حزبالله لبنان با وجود مخاصمه بشار اسد با حماس روابط خود را با شبهنظامیان فلسطینی حفظ کردند. پیش از این مخاصمات، حماس پایگاه سیاسی قدرتمندی در سوریه داشت و از پشتیبانی بشار اسد در کارزارهای خود علیه اسرائیل بهره میبرد. رهبری در تبعید قدرتمند حماس در سال ۲۰۰۷ حتی پس از به قدرت رسیدن در نوار غزه در سوریه باقی ماند. اما زمانی که سوریه وارد جنگهای داخلی شد، حماس روابط خود را با دمشق قطع کرد و به پشتیبانی از شورشیان پرداخت.
خلیل الحیه نفر دوم حماس و اسامه حمدان به همراه هیئتی از نمایندههای جناحهای مختلف فلسطینی روز چهارشنبه با بشار اسد دیدار کردند. الحیه در خاتمه این دیدار در یک نشست مطبوعاتی گفت: «گردهمایی بسیاری گرمی داشتیم. آقای اسد در حمایت از مقاومت و مردم فلسطین بسیار مُصرّ است. وی اذعان داشت که سوریه هر جا که بتواند به حمایت از مردم فلسطین ادامه میدهد. به امید خدا ورق برمیگردد و روزهای خوش آینده فرا میرسد.»
وی با اشاره به مشکلاتی که در روابط بین حماس و دمشق در سالهای گذشته به وجود آمده بود اضافه کرد: «معتقد هستم هرآنچه در گذشته بین طرفین اتفاق افتاده، دیگر تمام شده است. هیچکدام از آن اشتباهات و اقداماتی که انجام شده دیگر مورد تایید ما نیست و از بین رفته است. بنابراین، این برگ جدیدی در روابط دوجانبه ما و همچنین مردم دو کشور خواهد بود.»
ایجاد مجدد پایگاه حماس در دمشق میتواند نشاندهنده پیوستن مجدد این شبهنظامیان به «محور مقاومت» تحت رهبری رژیم ایران در سوریه باشد زیرا تهران در زمانی که مذاکرات با قدرتهای جهانی بر سر برنامه هستهای متوقف شده، به دنبال جمعآوری متحدانی برای خود است.
این اقدام حماس همچنین پس از از سر گرفتن روابط دولت ترکیه با اسرائیل و همچنین عادیسازی روابط برخی کشورهای عربی از جمله امارات عربی متحده و بحرین با تل آویو صورت گرفت. حماس اسرائیل را دشمن شماره یک خود میداند.
گفتنى است، چندى پیش توافقنامه آشتی که میان گروههای فلسطینی بخصوص دو گروه شاخص از مبارزان و فعالان حقوق ساکنان سرزمینهای اشغالی امضا شد، آنها را به یکدیگر نزدیکتر کرده است.
در این میان دو جنبش اصلی فلسطینی یعنی فتح که رویکردی سکولار دارد و حماسِ اسلامگرا بعد از ۱۵ سال اختلاف تصمیم به آشتى گرفتند.
این توافقنامه که دوازده گروه دیگر فلسطینی نیز به آن پیوستند، با هدف کنار گذاشتن اختلافها و تلاش جمعی در مسیر تحقق یک هدف واحد در الجزایر امضا شد.
جنبشهای فتح و حماس طی سالهای اخیر موافقنامه و یا تفاهمنامههای متعددی بر سر مسائل مختلف از جمله برپایی انتخابات و یا تشکیل یک دولت وحدت ملی امضا کردند که هیچیک تحقق نیافت.
مراسم امضای این توافق با حضور نمایندگان ۱۴ گروه فلسطینی در مقابل دوربینهای تلویزیونی و جمعی از حاضران، متشکل از اعضای دولت الجزایر، رهبران احزاب این کشور و سفرای کشورهای عربی برگزار شد.
این توافقنامه که عنوان آن «بیانیه الجزایر» است، در کاخ ملل به امضا رسید، مکانی که یاسر عرفات رئیس سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) نوامبر سال ۱۹۸۸ میلادی در آن «تشکیل کشور فلسطینی» را اعلام کرده بود.
عزام الاحمد رئیس هیئت نمایندگی فتح گفت: «ما این توافقنامه را امضا کردیم تا از سرطان بدخیمی به نام تفرقه که در بدن فلسطین نفوذ کرده خلاص شویم.»
وی سپس گفت که نسبت به اجرایی شدن این توافق و اینکه مفاد سند یاد شده تنها به عنوان جوهری روی کاغذ باقی نماند، خوشبین است.
اسماعیل هنیه رهبر حماس نیز ضمن استقبال از این توافقنامه گفت: «این روز برای فلسطین و الجزایر و همه کسانی که حامی آرمان فلسطین هستند، بسیار مبارک است اما در مقابل برای رژیم صهیونیستی روز غمانگیزی است.»
«بیانیه الجزایر» در صورت اجرایی شدن و متعهد ماندن گروههای فلسطینی به آن زمینه برپایی انتخابات ریاست جمهوری (رئیس تشکیلات فلسطینی) و «شورای قانونگذاری فلسطین» را که به عنوان پارلمان فلسطینیان در بخش اشغالی کرانه باختری، نوار غزه و بیتالمقدس شرقی عمل میکند، فراهم خواهد کرد.
انتخابات برنامهریزى شده برای سال گذشته میلادی که قرار بود برای نخستین بار پس از ۱۵ سال برگزار شود با این بهانه که برپایی آن در بیتالمقدس شرقی تضمین شده نیست از سوی محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی و رهبر فتح لغو و به زمان دیگری موکول شد؛ تصمیمیکه حماس آن را محکوم کرد.
آخرین انتخابات پارلمانی فلسطینیان در سال ۲۰۰۶ برگزار شد که با پیروزی جنش مقاومت اسلامی فلسطین، حماس، همراه بود.
نتایج این انتخابات از سوی فتح و نیز جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته نشد و متعاقب آن درگیریهای خونینی میان دو گروه رقیب به وقوع پیوست که در نهایت منجر به تولد دو نظام سیاسی جداگانه در کرانه باختری رود اردن و نوار غزه به ترتیب تحت راهبری تشکیلات خودگردان فلسطینی و جنبش حماس شد.
