پنج تن از شهروندان بازداشت شده در جریان اعتراضات جنبش ملی ۱۴۰۱ در مجموع به ۱۲ بار اعدام محکوم شدند.
«دادبان» مرکز مشاوره و آموزش حقوقی ویژه کنشگران گزارش داده که پنج تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ در ارومیه، از سوی دادگاه انقلاب این شهر به ۱۲ بار اعدام محکوم شدند.
علی (سوران) قاسمی، پژمان سلطانی، کاوه صالحی، رزگار بیگ‌زاده بابامیری و تیفور سلیمی بابامیری پنج زندانی سیاسی هستند که با استناد به دو اتهام «بغی» و «محاربه» از طریق سردستگی و تشکیل گروه مجرمانه «باغی» مجموعا به ۱۲ بار اعدام محکوم شدند.
بر اساس این گزارش، (سوران) قاسمی، پژمان سلطانی و کاوه صالحی به اتهامات «بغی»، «محاربه» و «سردستگی و تشکیل گروه مجرمانه باغی» تحت عنوان «انجمن شورشگران، شاماران، کومله و پاک»، هر یک به سه بار اعدام محکوم شده‌اند.
رزگار بیگ‌زاده بابامیری به اتهام‌های «بغی» و «سردستگی و تشکیل گروه مجرمانه باغی» تحت عنوان «انجمن شورشگران، شاماران، کومله و پاک»، به دو بار اعدام، و تیفور سلیمی بابامیری که پیشتر با قرار وثیقه بطور موقت آزاد شده بود، به اتهام «سردستگی و تشکیل گروه مجرمانه باغی» تحت عنوان «انجمن شورشگران، شاماران، کومله و پاک» به یک بار اعدام محکوم شده‌اند.
«دادبان» گزارش داده که هشت تن دیگر از متهمان این پرونده به نام‌های سیامک هیاسی، سواره عزیززاده، هیمن کرمانج، حسین حسین‌زاده، جلیل مولودی، احمد مامه‌زاده، جوانمرد مام‌خسروی و سالار داغدار، به اتهاماتی از جمله «عضویت در گروه باغی» تحت عنوان «انجمن شورشگران، شاماران، کومله و پاک»، «همکاری با دولت متخاصم اسرائیل» و «توهین به رهبری» نیز از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب ارومیه به حبس و جریمه نقدی محکوم شدند.
گزارش «دادبان» افزوده هیچیک از متهمان محکوم به اعدام در این پرونده از حق دفاع بهره‌مند نبوده و از دسترسی به وکیل مدافع انتخابی محروم بوده و برای اعتراف اجباری به شدت تحت شکنجه و آزار و اذیت قرار داشته‌اند.
همزمان با آغاز جنگ اسراییل علیه جمهوری اسلامی، دستگاه قضایی رژیم صدور و اجرای حکم اعدام در ایران را سرعت داده است. پیشتر فعالان حقوق بشر و تحلیلگران سیاسی هشدار داده بودند که جمهوری اسلامی ماشین سرکوب و اعدام را با پایان حملات نظامی اسراییل فعال‌تر از گذشته به کار خواهد انداخت.
سازمان حقوق بشر ایران به تازگی گزارش داده که در ژوئن ۲۰۲۵، در فاصله دهم خرداد تا دهم تیرماه ۱۴۰۴، دست‌کم ۹۸ نفر از جمله یک زن، ۸ تبعه افغانستان، ۱۰ شهروند از استان سیستان و بلوچستان، ۴ شهروند از مناطق کردنشین ایران، ۱ شهروند از اقلیم کردستان عراق و یک شهروند ایرانیِ عرب اعدام شدند.
سازمان حقوق بشر ایران تأکید کرده که همزمان با تنش فزاینده میان ایران و اسرائیل، در ماه ژوئن ۶ تن به اتهام جاسوسی اعدام شدند. در شش ماه نخست سال جاری میلادی، از یکم ژانویه تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵، دست‌کم ۹ تن در ایران به اتهام جاسوسی اعدام شدند.
همچنین مجموع اعدام‌ها در شش ماه نخست سال جاری میلادی (۶۱۲ نفر) در مقایسه با دوره مشابه (۲۷۹ نفر) در سال ۲۰۲۴، افزایش ۱۱۹ درصدی داشته است.
از سوی دیگر دستگیری‌های گسترده در سایه جنگ که بسیاری از آنها به اتهام جاسوسی صورت گرفته، نگرانی در مورد اعدام‌های بیشتر در ماه‌های پیش رو را تشدید کرده است.
