وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی کاهش ۳۰ درصدی اشتغال در اقتصاد دیجیتال ایران پس از جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسراییل را به علت اختلال در اینترنت تأیید کرده است. انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی به تازگی در نامهای سرگشاده به مقامات نسبت به «مرگ اکوسیستم استارتآپی» به علت تداوم اختلال در اینترنت هشدار داده است.
ستار هاشمی وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی امروز سهشنبه ۳۱ تیرماه ۱۴۰۴ طی سخنانی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت حدود ۱۰ میلیون نفر به شکل مستقیم و غیرمستقیم در حوزه اقتصاد دیجیتال ایران فعال بودند که این رقم در جنگ ۱۲ روزه با اسراییل و پس از آن با کاهش ۳۰ درصدی روبرو شده است.
وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی افزود در پی قطع اینترنت در طول جنگ اسراییل و جمهوری اسلامی، در هر دو روز معادل یک هزار میلیارد تومان به اقتصاد دیجیتال خسارت وارد شد که این رقم با بودجه سالانه برخی از وزارتخانهها برابری میکند.
ستار هاشمی در اظهاراتی متناقض افزوده: «پایداری ارتباطات و استمرار خدمترسانی به مردم و کسب و کارهای فعال و زیستبوم اقتصاد دیجیتال کشور با نگاه ایجاد امنیت روانی و حفظ آرامش و رضایت مردم در شرایط بحرانی، در دستور کار وزارت ارتباطات در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بود.»
قطع اینترنت در جریان جنگ ۱۲ روزه اسراییل و جمهوری اسلامی در دستور کار دولت قرار گرفت و پس از اعلام آتشبس و تا کنون نیز همچنان اختلال در اینترنت و کاهش سرعت آن ادامه دارد. این روند خسارتی گسترده را برای فعالان حوزه تجارت الکترونیک و اقتصاد دیجیتال ایران در پی داشته است.
همچنین پلتفرم «دیوار» در گزارشی در مورد قطع و اختلال اینترنت اعلام کرده که اختلالات و قطع پی در پی اینترنت جهانی، دیگر یک مشکل فنی ساده نیست؛ بلکه به نظر میرسد نتیجه سیاستگذاریهای سیستماتیکی است که در حال تخریب زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی کشور است.
پلتفرم «دیوار» در این گزارش با تحلیل پیامدهای عمیق و کمتر مطرح شده در همین ارتاط نوشته قطع اینترنت نه تنها کسب و کارهایی مانند دیوار را به شدت متأثر میکند، بلکه یادگیری، آموزش و پایههای رشد سرمایه انسانی کشور را نیز مختل میسازد؛ همانهایی که ستونهای اصلی توسعه شرکتهایی چون دیوار در سالهای آتی هستند.
انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی نیز به تازگی در نامهای به وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت هشدار داد که ادامه قطع و اختلال در اینترنت «مرگ اکوسیستم استارتآپی» را به یک واقعیت نزدیک تبدیل خواهد کرد.
انجمن صنفی کسب وکارهای اینترنتی به شکل خوشبینانه اعلام کرده که به ازای هر ساعت قطع اینترنت، شاهد زیان بیش از ۱/۵ میلیون دلاری به کسب و کارها هستیم. این انجمن تاکید کرده که بیش از ۴۰۰ هزار کسب و کار کوچک و متوسط که معیشت میلیونها ایرانی به آنها وابسته است، در معرض نابودی کامل قرار گرفتهاند.
این انجمن همچنین از موج اخراج گسترده نیروهای فعال در حوزه تجارت الکترونیک به علت زیان ناشی از قطع اینترنت، توقف سرمایهگذاری در اکوسیستم استارتآپی و همینطور اعلام توقف فعالیت شرکتها یا به عبارت دیگر ورشکستگی آنها خبر داده بود.
بر اساس برآوردهای نهاد ناظر بینالمللی «نتبلاکس» هر ساعت قطع کامل اینترنت در ایران خسارتی بالغ بر ۱/۵ میلیون دلار به اقتصاد کشور تحمیل میکند. روزنامه «شرق» در گزارشی نوشته این آمار، تنها نوک کوه یخ است.
به گزارش «شرق» این عدد، زیان انباشته ناشی از بیاعتمادی مشتریان، نابودی کمپینهای بازاریابی دیجیتال که با هزینههای گزاف طراحی شدهاند و توقف چرخه ارتباط با مشتری را محاسبه نمیکند.
«شرق» تأکید کرده که کسب و کارهای مبتنی بر شبکههای اجتماعی که معیشت صدها هزار خانوار را تأمین میکردند، در خط مقدم این آسیب قرار دارند. اما بحران به مراتب بزرگتر از چند فروشگاه آنلاین است. شرکتهای بزرگ فناوری کشور نیز که سالها برای ایجاد زیرساختهای فروش آنلاین، لجستیک و خدمات دیجیتال سرمایهگذاری کردهاند، با کاهش ترافیک ورودی و ناتوانی در ارائه خدمات پایدار، با فرسایش سرمایه و ریزش نیروی انسانی متخصص مواجه شدهاند. این وضعیت، به معنای مرگ تدریجی طبقه متوسط دیجیتالی است که خود محصول توسعه اینترنت در دهه گذشته بود.
در این میان، جمهوری اسلامی به دنبال گسترش «اینترنت طبقاتی» در کشور است و در همین راستا در نشست ۲۴ تیرماه ۱۴۰۴ شورای عالی فضای مجازی با حضور سران قوا، آییننامه اجرایی کمیته «تسهیل فعالیت کسب و کارهای اقتصاد دیجیتال» با «اجماع اعضا» به تصویب رسید.
بر اساس این مصوبه طرح «اینترنت طبقاتی» برای قشر خبرنگاران و کسب و کارهای آنلاین به اجرا گذاشته میشود. اینترنت طبقاتی اصطلاحی است که در سالهای اخیر مورد بحث بوده و هدف آن سیاستگذاری برای محدود ساختن دسترسی به اینترنت بر اساس شغل، جایگاه اجتماعی یا نهادهای حکومتی بوده است.
بر اساس این طرح «خودی»ها و برخی مشاغل میتوانند به اینترنت بدون فیلتر یا نیمهفیلتر دسترسی داشته باشند اما عموم شهروندان همچنان با محدودیتهای گسترده و فیلترینگ و سانسور روبرو خواهند بود.
اگرچه همچنان در سالهای گذشته و به موازات فیلترینگ، اینترنت بدون فیلتر در اختیار برخی «خودی»ها قرار داشت اما اکنون با مصوبه شورای عالی فضای مجازی، اینترنت طبقاتی بطور رسمی برای همه اقشار اجرا خواهد شد.
