سازمان غذا و دارو با این ادعا که سهمیه پیشین شیرخشک زیاد بوده، سهمیه شیرخشک آزاد نوزادان را کاهش داده است. پیشتر نیز سهمیه شیرخشک یارانهای کاهش یافته بود.
بر اساس تصمیم جدید سازمان غذا و دارو سهمیه شیرخشک آزاد نوزادان از ۱۰ به ۴ قوطی در ماه کاهش یافته است. سازمان غذا و دارو یک ماه پیش نیز سهمیه شیرخشک یارانهای را از ۱۰ قوطی در ماه به ۸ قوطی کاهش داده بود.
هادی احمدی مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران نیز با تأیید کاهش سهمیه شیرخشک نوزادان گفته «قبلاً ۱۰ قوطی شیرخشک یارانهای و ۱۰ قوطی شیرخشک آزاد به عنوان سهمیه نوزاد تعریف شده بود که تعداد ۲۰ قوطی شیرخشک در ماه برای نوزاد زیاد بود که هر ۱/۵ روز، یک قوطی میشد.»
مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان افزوده فرمول جدید سازمان غذا و دارو برای سهمیه بندی شیرخشک، بر اساس نیاز غذایی نوزاد تعریف شده است، بطوری که برای نوزاد صفر تا ۶ ماه، ۱۰ قوطی شیرخشک یارانهای و ۴ قوطی غیریارانه ای در نظر گرفته شده است. برای نوزاد ۶ تا ۱۲ ماه، ۷ قوطی یارانهای و ۴ قوطی غیریارانه ای شیرخشک در نظر گرفته شده است. برای نوزادان ۱۲ تا ۲۴ ماه، ۴ قوطی یارانهای و ۴ قوطی غیریارانه ای و برای کودک ۲ تا ۶ سال نیز، ۵ قوطی شیرخشک غیریارانه ای اختصاص یافته است.
ادعای «زیاد» بودن سهمیه شیرخشک در حالی مطرح شده که در ماههای گذشته گزارشهایی درباره کمبود شیرخشک منتشر شده بود.
در هفتههای گذشته گزارشهایی از کمبود شیرخشک در استان سیستان و بلوچستان منتشر شد. خبرگزاری «ایلنا» گزارش داده بود که «روایت ساکنان از کمبود، تبعیض در توزیع و نایاب بودن برخی برندهای شیرخشک، در تضاد با آن چیزی است که مسئولان بر اساس دستورالعملها اعلام میکنند.»
ساختار توزیع ناکارآمد، سهمیهبندی سختگیرانه، کاهش سهمیه اختصاصیافته به کودکان بالای یک سال و ضعف نظارت بر عملکرد داروخانهها به عنوان عوامل کمبود شیرخشک به ویژه در مناطق محروم مطرح شده است.
سلام ستوده عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی نیز اواخر اردیبهشت از کمبود واکسن و شیرخشک برای کودکان خبر داده و گفته بود اخیرا بسیاری از خانوادهها با این مشکل درگیر شدهاند.
قابل توجه اینکه هادی احمدی مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان نیز به مشکل داروخانهها برای تأمین شیرخشک اشاره کرده و با انتقاد شدید از سازمان هدفمندی یارانهها که سهم یارانه شیرخشک داروخانهها را پرداخت نکرده، گفته شش ماه است که سازمان هدفمندی یارانهها، سهم داروخانهها واریز نکرده و داروخانهها نیز برای خرید شیرخشک دچار مشکل نقدینگی هستند.
ریشه کمبود شیرخشک اما در کاهش تولید و واردات به دلیل مشکلات نقدینگی فعالان این حوزه است. خردادماه امسال هانی تحویلزاده رئیس انجمن تولیدکنندگان شیرخشک نوزاد اعلام کرده بود که کارخانههای شیرخشک با مشکل نقدینگی روبرو هستند که همین امر موجب شده با ظرفیت کامل نتوانند تولید کنند.
او تأکید کرده بود از مجموع ۵ کارخانه تولید شیرخشک تنها ۲ کارخانه با ظرفیت حداکثری فعالیت می کنند و ۳ کارخانه دیگر با ۴۰ درصد ظرفیت فعالیت می کنند، درحالیکه با تامین نقدینگی مورد نیاز ظرفیت تولید سالانه ۱۲۰ میلیون قوطی در سال وجود دارد.
عضو انجمن تولیدکنندگان شیرخشک نوزاد افزوده بود «بنا بر آمار در فروردین و اردیبهشت ماهانه ۶ تا ۶/۵ میلیون قوطی شیرخشک نوزاد تولید شد، اما بعد از فروردین ارز مورد نیاز توسط بانک مرکزی تخصیص داده نشد که بر این اساس نگران تولید در ماههای آینده هستیم.»
برخی فعالان بازار دارو معتقدند دولت در رابطه با شیرخشک نوعی «خصوصیسازی پنهان» ایجاد کرده و برخی برندها که یارانهای بودند دیگر توزیع نمیشوند یا بهصورت قطرهچکانی توزیع میشوند. در آنسو شیرخشکهای وارداتی با ارز آزاد در داروخانههای خاص دارای رانت موجود هستند که انها هم با قیمتهایی سرسامآور به فروش میرسد و مردم هم ناچار به خرید همین شیرخشکها برای نوزادان خود هستند.
محمد جمالیان عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در اینباره در گفتگو با وبسایت «دیدهبان ایران» گفته بود که «در همه مراحل تأمین شیرخشک با مشکل مواجه هستیم؛ چه در بخش واردات و چه در زمینه توزیع. در حوزه واردات، مشکل اصلی به تخصیص بهموقع ارز برمیگردد. گاهی ارز بهموقع تأمین نمیشود و گاهی هم ارز هست اما شرکت واردکننده امکان تأمین ریال برای خرید ندارد. این ناهماهنگیها باعث بروز تأخیر در واردات میشود و چون ذخایر ما نیز محدود است، در برخی مواقع بحران بهوجود میآید.»
محمد جمالیان افزوده بود «حتی اگر شیرخشک به موقع وارد کشور شود، باز هم شاهد آن هستیم که مردم بهراحتی به آن دسترسی ندارند. یکی از دلایل اصلی این وضعیت، سیستم توزیع بسیار سختگیرانهای است که باعث شده داروخانهها تمایلی به توزیع شیرخشک نداشته باشند.»
شیرخشک در کنار کمبود، با افزایش قیمت در بازار نیز روبروست بطوری که قیمت برخی نمونههای شیرخشک طی مدت کمی دو برابر شده است.
اینهمه در حالیست که علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی به افزایش جمعیت اصرار دارد و نهادهای قانونگذار و اجرایی سالهاست با قوانین سختگیرانه و در مواردی سرکوبگرانه به دنبال افزایش فرزندآوری هستند.
جامعه هدف تبلیغات فرزندآوری اقشار کمدرآمد و محرومی هستند که جمهوری اسلامی حتا امکان دسترسی به شیرخشک را نیز برای آنها فراهم نکرده است!
