جمهوری اسلامی ایران از حکومت طالبان درخواست کرده که «فهرست کشتار» را در اختیار آن بگذارد تا جاسوسان MI6 را شکار کند. روزنامه بریتانیایی «تلگراف» روز دوشنبه ۴ اوت (۱۳ امرداد) در گزارشی به قلم افشین مددی و گرت کورفیلد با افشای این موضوع مینویسد تهران امیدوار است از افغانهایی که به بریتانیا کمک کردهاند، به عنوان ابزار چانهزنی در مذاکرات هستهای استفاده کند.
در این گزارش آمده است، فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از طالبان درخواست کردهاند به فهرستی که اخیراً فاش شد و شامل اسامی افغانهایی است که به بریتانیا کمک کردهاند، دسترسی پیدا کنند. تخمین زده میشود حدود ۲۵ هزار نفر از شهروندان افغانستان با بریتانیا همکاری داشتند.
هدف حکومت ایران از این درخواست، شناسایی و تعقیب افرادی است که احتمال میدهند با سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا (MI6) در ارتباط بودهاند.
رهبران طالبان نیز به نیروهای امنیتی خود در کابل دستور دادهاند تا هر تعداد ممکن از افرادی که نامشان در این سند افشا شده است، بازداشت کنند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که جمهوری اسلامی میکوشد از این افراد به عنوان اهرم فشاری در مذاکرات هستهای با غرب استفاده کند؛ به ویژه در شرایطی که مذاکرات درباره «احیای برجام» به مرحله حساسی رسیده است.
همزمان شبکه خبری «البیسی» در گزارشی نوشت که این اطلاعات حتی شامل اعضای نیروهای ویژه بریتانیا، نیروی خدمات ویژه و جاسوسهای سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا میشود. روزنامه «تلگراف» به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی، که نامش ذکر نشده، گزارش داد که «سپاه پاسداران رسماً از طالبان خواسته است فهرست یادشده را در اختیار تهران قرار دهد.»
منابع آگاه گفتهاند: «میان تهران و کابل گفتگوهایی درباره همکاری در این زمینه صورت گرفته است، زیرا این اطلاعات میتواند برای هر دو کشور در مذاکرات با غرب مفید باشد.»
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی در گفتگو با «تلگراف» گفت که جمهوری اسلامی «تلاشهایی را برای به دست آوردن این فهرست انجام داده و کمیته ویژهای به این موضوع اختصاص داده شده است. همچنین گفتگوهایی برای همکاری تهران و کابل در این مورد صورت گرفته است. این همکاری میتواند به هر دو کشور در مذاکره با غرب کمک کند.»
«فهرست کشتار» چیست؟
«فهرست کشتار» یک فایل «اکسل» شامل نام، شماره تلفن و آدرس ایمیل سربازان افغان، کارمندان دولتی و اعضای خانواده کسانی است که پس از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در اوت ۲۰۲۱ به دستور دولت جو بایدن و تسلط دوبارهی طالبان بر این کشور، برای پناهندگی در بریتانیا تحت «برنامه اسکان مجدد افغانها» اقدام کردند.
این فهرست در سال ۲۰۲۲ بر اثر اشتباه یک تفنگدار دریایی بریتانیا افشا شد. این افسر بریتانیایی در آن زمان بجای ارسال بخشی از این فهرست، فایل کامل را برای افغانهای مقیم بریتانیا ارسال کرد. به گفته یک مقام طالبان، آنها از همان سال ۲۰۲۲ به فهرست دست یافتهاند.
این مقام طالبان در گفتگو با «تلگراف» گفت: «اهمیت این فهرست، پس از انتشار خبر افشای آن در بریتانیا مشخص شد. دستور اکنون این است که تا حد امکان افراد داخل این فهرست بازداشت شوند تا بتوان از آنها به عنوان اهرم فشار دیپلماتیک در مذاکره با بریتانیا استفاده کرد.»
درخواست سپاه پاسداران از طالبان برای دست یافتن به این فهرست پس از آن مطرح میشود که بریتانیا، فرانسه و آلمان، جمهوری اسلامی را تهدید کردهاند که اگر مذاکرات هستهای تا پایان ماه اوت به نتیجه نرسد، مکانسیم ماشه را فعال خواهند کرد.
جمهوری اسلامی با وجود حملات اسرائیل و آمریکا، اعلام کرده است که از غنیسازی اورانیوم دست نمیکشد.
مقامات رژیم ایران از زمان حملات اسرائیل، اخراج گسترده مهاجران افغان را آغاز کردهاند. یک مقام ارشد رژیم ایران به «تلگراف» گفت: «مقامات میخواهند با کنترل مرزها، شهروندان افغانی را که نام آنها در این فهرست آمده و ساکن ایران هستند، بازداشت کنند. اولویت آنها هم افغانهایی است که با نهادهای اطلاعاتی همکاری کردهاند.»
او افزود: «لازم است تا پیش از فرا رسیدن مهلت بازگشت تحریمها، هرچه سریعتر تعداد بیشتری از این افراد شناسایی شوند تا به عنوان ابزار چانهزنی پشتپرده مورد استفاده قرار گیرند.»
سخنگوی وزارت دفاع بریتانیا میگوید: «ما ایمنی کارکنان خود را بسیار جدی میگیریم و برای کارکنانی که در موقعیتهای حساس قرار دارند، همواره اقدامات حفاظتی لازم برقرار است.»
یکی از مقامات طالبان به روزنامه «تلگراف» میگوید: «ما از همان روزهای نخست انتشار این فهرست در اینترنت، آن را دریافت کردیم. واحدی ویژه برای تعقیب این افراد راهاندازی شده و با خانوادههایشان تماس گرفتهایم یا به دیدار خانوادههایشان رفتهایم تا این افراد را پیدا کنیم.»
این مقام طالبان افزود: «مقامات ارشد در قندهار فشار میآورند تا این افراد هرچه زودتر شناسایی شوند، چرا که معتقدند این افراد هنوز هم با بریتانیا همکاری دارند.»
پس از آنکه دولت بریتانیا به افشا شدن فهرست همکاران پیشین و متقاضیان پناهندگی به این کشور اعتراف کرد و نگرانیها از تعقیب این افراد توسط طالبان افزایش یافت، حمدالله فطرت معاون سخنگوی طالبان در بیانیهای گفت هیچکس بابت عملکرد گذشتهاش تعقیب و تهدید نمیشود.
در پی درز این اطلاعات، دادگاههای بریتانیا اعلام کردند که بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار نفر، از جمله خانوادههای متقاضیان برنامه «اسکان و حمایت از همکاران افغان»، در معرض خطر بازداشت، شکنجه یا مرگ قرار دارند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، تا کنون دولت بریتانیا حدود شش هزار و ۹۰۰ نفر، ازجمله متقاضیان اصلی و خانوادههایشان، را به بریتانیا منتقل کرده یا روند انتقال آنها را آغاز کرده است.
وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرده است که هزینه جابجایی این افراد تا کنون ۸۰۰ میلیون پوند بوده است. اما مدارکی که در دادگاه ارائه شده نشان میدهد که هزینه کلی اجرای برنامههای اسکان افغانها ممکن است به هفت میلیارد پوند برسد.
اخراج افغانها
با این حال به گزارش «تلگراف»، تا کنون دستکم یکی از افراد حاضر در این فهرست که به ایران گریخته بود، بازداشت و اخراج شده است. این مرد که روز جمعه از ایران اخراج شده و اکنون در افغانستان است گفت: «افراد بسیاری مثل من هستند که بازداشت و اخراج شدهاند. بریتانیا از همه اینها خبر دارد. اگر میخواست کمک کند، تا حالا کمک کرده بود.»
او که اکنون در کابل است گفت که از ترس جان مدام جایش را عوض میکند و افزود که خانوادهاش هنوز در ایران هستند. این مرد میگوید: «آنها میتوانند هر لحظه به سراغ من بیایند و مرا بکُشند. اما برای کسی مهم نیست. الان مسئولیت جان من بر عهده خودم است.»
