اتاق بازرگانی ایران در یک پژوهش پیامدهای اخراج گسترده نیروی کار خارجی بر بازار کار ایران را بررسی کرده و نوشته «پنجره جمعیتی ایران در حال بسته شدن است و کشور در آینده نزدیک به کارگران بیشتری نیاز خواهد داشت.»
طی روزهای گذشته خبرهایی درباره کمبود نیروی کارگر افغانستانی در بخش‌های مختلف تولیدی و خدماتی در ایران و به علت اخراج مهاجران افغانستانی از کشور منتشر شد.
ایرج رهبر رئیس کانون انبوه‌سازان تهران به تازگی اعلام کرده با بیرون شدن کارگران افغانستانی از ایران، کار ساخت و ساز کمتر شده و برخی از پروژه‌ها دچار وقفه شده‌اند.
رئیس کانون انبوه‌سازان تهران جایگزینی کارگران ایرانی با کارگران افغانستانی اخراج شده را زمانبر و پرهزینه خوانده و گفته: «بیش از ۵۰ درصد کارگران ساختمانی در تهران از اتباع افغانستان بودند و اخراج آنان باعث کمبود نیروی کار در بخش ساختمان شده است.»
کمبود کارگران پاکبان در شهرداری تهران نیز چهره شهر را آلوده و سبب تجمع زباله و کثیفی معابری شده که با اخراج پاکبان‌های افغانستانی نظافت نشده‌اند.
محسن قضاتلو مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران با تأیید این خبر، بر تلاش حداکثری برای جمع‌آوری زباله‌ها در پایتخت با استفاده از روش‌ها و طرح‌های جدید تأکید کرده و گفته «اکنون به دلیل کمبود جدی پاکبان، با مشکل در بحث نظافت شهر مواجه هستیم.»
مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران افزوده که برای جبران برخی از این کمبودها در حوزه پاکبان‌ها، فراخوان بکارگیری ۱۶ هزار نیروی پاکبان در این استان صادر شده است.
گزارش‌ها نشان می‌دهد عمده نیروی کار مهاجر افغانستانی در بخش‌های ساختمانی، کشاورزی و مشاغل سخت حضور داشته‌اند؛ حوزه‌هایی که با کمترین دستمزد، مزایا و بیشترین کارکرد تعریف شده بودند.
صاحبان کسب و کار اغلب به علت پرداخت حقوق کمتر وعدم پرداخت بیمه به سراغ کارگران افغانستانی می‌روند؛ چون این افراد قبول می‌کنند حقوقی بسیار پایین با میزان کارکرد بالا داشته باشند که این موضوع مورد توجه صاحبان کسب و کار است.
با آغاز روند اخراج مهاجران افغانستانی از کشور برخی از کارشناسان حوزه بازار هشدار داده بودند که با کاهش حضور کارگران افغانستانی در اقتصاد کشور، هزینه‌های نیروی انسانی برای کارفرمایان بطور قابل توجهی افزایش یافته و این تغییر باعث می‌شود برخی بخش‌ها با کمبود نیروی کار ارزان روبرو شوند.
اکنون اتاق بازرگانی ایران در یک پژوهش تبعات اخراج گسترده نیروی کار خارجی بر بازار کار ایران را بررسی کرده و نوشته «پنجره جمعیتی ایران در حال بسته شدن است و کشور در آینده نزدیک به کارگران بیشتری نیاز خواهد داشت.»
این گزارش افزوده در حال حاضر عمده اتباع افغان در استان‌هایی مشغول به کارند که در آن کمبود کارگر صنعتی داریم؛ در نتیجه اخراج نیروی کار خارجی نه تنها کمکی به اشتغال شهروندان ایرانی نخواهد کرد، بلکه در میان‌مدت می‌تواند منجر به تعطیلی بنگاه‌های صنعتی و بیکاری گسترده شود.
اتاق بازرگانی ایران تأکید کرده که طی سال‌های اخیر، کاهش تدریجی ورودی جمعیت جوان به بازار کار از یک‌سو و کاهش نرخ سرمایه‌گذاری مولد از سوی دیگر، بر بخش اشتغال ایران تأثیر قابل‌توجهی گذاشت.
اتاق بازرگانی ایران با تأکید بر اینکه «این روزها حضور نیروی کار مهاجر به‌عنوان جبران‌کننده شکاف نیروی انسانی، واجد اهمیت شناخته می‌شود» نوشته «اقتصاد ایران در آستانه ورود به دوره‌ای از کمبود مزمن نیروی انسانی قرار دارد و در چنین شرایطی مهاجرپذیری می‌تواند تنها گزینه معتبر و فوری برای تداوم تولید و حفظ اشتغال باشد.»
این گزارش همچنین اشاره کرده که مهاجران در ایران عمدتا جذب مشاغل کم‌هزینه، سخت و کم‌متقاضی در میان نیروی کار ایرانی شدند که در بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی، نبود این نیروها به توقف در حلقه‌های تولید منجر خواهد شد.
اتاق بازرگانی ایران با هشدار درباره اینکه «در صورت نبود این دسته از کارگران، فعالیت‌های اقتصادی در تنگنا قرار خواهد گرفت» نوشته «رویکرد قانون‌مندسازی هوشمندانه، نه‌تنها به بهره‌برداری مطلوب از ظرفیت نیروی کار مهاجر منجر می‌شود، بلکه زمینه را برای کنترل تبعات اجتماعی و اقتصادی این پدیده فراهم می‌سازد.»
