جلسهی دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا با ولودیمیر زلبنسکی رئیس جمهوری اوکراین و رهبران اروپایی و دبیرکل ناتو درباره پایان دادن به جنگ در اوکراین روز دوشنبه ۱۸ اوت (۲۷ امرداد) برگزار شد.
از محورهای اصلی جلسه ترامپ با زلینسکی و رهبران اروپایی «تضمینهای امنیتی» برای پایان دادن به جنگ و برقراری صلح بود. او گفت، آمریکا در ارائه این تضمینها مشارکت خواهد داشت، اما مشخص نکرد که آیا شامل حضور نیروهای آمریکایی میشود یا نه. رئیس جمهوری آمریکا همچنین افزود: «فکر میکنم کشورهای اروپایی بخش بزرگی از بار را به دوش خواهند کشید. ما به آنها کمک میکنیم و امنیت را بسیار جدی تأمین خواهیم کرد.»
این اظهارات مورد استقبال رهبران اروپایی قرار گرفت. اورزولا فون در لاین گفت: «خوب است که کشورها روی تضمینهای امنیتی شبیه ماده ۵ ناتو کار میکنند.» ماده ۵ ناتو میگوید حمله به یک عضو، حمله به همه تلقی میشود.
امانوئل ماکرون رئیس جمهوری فرانسه نیز تأکید کرد: «وقتی از تضمین امنیتی صحبت میکنیم، درباره کل امنیت قاره اروپا حرف میزنیم.» او افزود که یکی از تضمینها باید این باشد که اوکراین برای سالها و دهههای آینده ارتشی «قابل اتکا» داشته باشد.
زلینسکی در این دیدار از ترامپ به خاطر تلاشهای وی در مسیر صلح تشکر کرد و گفت آماده یک مشارکت سهجانبه است. او افزود که کشورش آماده است تا «راه دیپلماتیک» برای پایان دادن به جنگ روسیه را پیدا کند. زلینسکی در پاسخ به اینکه به چه تضمینهای امنیتی نیاز دارد، گفت: «همه چیز». رییس جمهور اوکراین با بیان اینکه «در صورت پایان جنگ با روسیه و فراهم شدن شرایط امن، آماده برگزاری انتخابات است»، اضافه کرد: «باید در پارلمان کار کنیم، چون در زمان جنگ نمیتوان انتخابات برگزار کرد.»
او تاکید کرد که باید امکان برگزاری انتخاباتی دموکراتیک، آزاد و قانونی فراهم شود.
دبیرکل ناتو: ۳۰ کشور روی تضمینها کار میکنند
مارک روته دبیرکل ناتو پس از این دیدار در مصاحبه با شبکه «فاکس نیوز» گفت: «۳۰ کشور از جمله ژاپن و استرالیا در حال کار بر روی یک چارچوب تضمین امنیتی برای اوکراین هستند و آمریکا تمایل خود را برای پیوستن به این ابتکار اعلام کرده است.»
روته افزود: «در این نشست درباره تضمینهای امنیتی که قرار است برای اوکراین فراهم شود، بحث و گفتگو کردیم؛ آمریکا نیز تمایل خود را برای مشارکت در این چارچوب تضمین امنیتی اعلام کرد و نقش واشنگتن در این امر در روزهای آینده مورد بحث قرار خواهد گرفت.»
روته خاطرنشان کرد:« ترامپ با آغاز مذاکره با پوتین، وضعیت را از بنبست نجات داد؛ همچنین به روسیه فشار آورد. نشست امروز بسیار مفید بود.»
استیو ویتکاف فرستاده ترامپ، در مصاحبه با سیانان گفته: «روسیه با ارائه تضمین امنیتی به اوکراین موافقت کرده است». اگرچه هنوز مشخص نیست تضمینهای نهایی چه خواهد بود.
به گزارش «اسکای نیوز»، ولادیمیر پوتین خواهان توافق پیش از آتشبس است، در حالی که اوکراین و اروپا میخواهند ابتدا جنگ متوقف شود و بعد به توافق رسید. ترامپ نیز پس از دیدار با پوتین در آلاسکا گفته بود: «به آتشبس نیازی نیست. میتوان در حالی که جنگ ادامه دارد به توافق صلح رسید.»
او اضافه کرد: «البته آتشبس خوب است چون جلوی کشته شدن مردم را میگیرد، اما میشود روی توافق صلح کار کرد در حالی که درگیریها ادامه دارد.»
با این حال، فریدریش مرتز صدراعظم آلمان تأکید کرده است: «همه ما خواستار آتشبس هستیم. نمیتوانم تصور کنم که نشست بعدی بدون آتشبس بتواند برگزار شود.»
ساعاتی پس از برگزاری این جلسه ترامپ اعلام کرد با ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه تماس گرفته است. او گفت در حال تدارکات یک ملاقات میان پوتین و زلینسکی است «در مکانی که بعداً مشخص خواهد شد.»
یکی از موضوعات مورد اختلاف «تبادل سرزمینی» است. این طرح شامل نیاز به «شناسایی خطوط جنگی فعلی» و امکان دادن بخشی از قلمرو (مانند مناطق دونتسک و لوگانسک) به روسیه به عنوان بخشی از معامله صلح است که اوکراین با آن مخالف بود.
در آخرین تحولات، رئیس جمهور فنلاند و صدراعظم آلمان نسبت به «شجاعت»پوتین برای شرکت در مذاکرات دوجانبه صلح با حضور زلبنسکی ابراز تردید کردهاند. زلینسکی گفته واگذاری سرزمینهای اوکراین به روسیه غیرممکن است و روسها نیز با استقرار نیروهای ناتو در اوکراین مخالفاند.
این وضعیت نشان میدهد که کار ترامپ برای پایان دادن به جنگ در اوکراین تا چه اندازه دشوار است. همزمان جان هیلی وزیر دفاع انگلیس نیز اعلام کرده است: «آماده اعزام نیرو به اوکراین برای دادن اطمینان به اوکراینیها هستیم. اگر نیروهای ما به اوکراین اعزام شوند در صورت حمله حق دفاع از خود را خواهند داشت.»
