حدود ۱۰ هفته پس از پایان جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، دیدهبان حقوق بشر در گزارشی تحقیقی اعلام کرد که حملات موشکی رژیم ایران به خاک اسرائیل احتمالاً مصداق «جنایت جنگی» است.
این گزارش که ۱۳ شهریور ۱۴۰۴ منتشر شد، نشان میدهد که موشکهای بالستیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به منازل مسکونی و مناطق غیرنظامی در فاصله ۱/۵ تا ۹ کیلومتری از سایتهای نظامی اسرائیل اصابت کرده و حتی یک بیمارستان را هدف قرار داده است.
بر اساس تحقیق این سازمان، دستکم پنج فروند موشک ایرانی به مناطق پرجمعیت اصابت کردهاند که نقض آشکار قوانین جنگ محسوب میشود و باید تحت بررسی به عنوان جنایت جنگی قرار گیرد. آیدا سایر مدیر امور بحران و درگیریها در دیدهبان حقوق بشر، پس از بازدید از محل اصابت موشکها و گفتگو با بازماندگان، تأکید کرد که جمهوری اسلامی بدون هدف نظامی مشخص، موشکها را به مناطق پرجمعیت و سازههای غیرنظامی شلیک کرده که در نتیجه دهها غیرنظامی کشته و زخمی شدهاند. او این اقدامات را «غیرقانونی و بیملاحظه» توصیف کرد و افزود که عاملان این حملات مرتکب جنایت جنگی شدهاند.
گزارش نشان میدهد که موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی ایران دارای کلاهک انفجاری تا یک هزار کیلوگرم بوده و خسارات گستردهای به ساختمانها وارد کردهاند از جمله ایجاد حفرههای بزرگ و موجهای انفجاری شدید. دیدهبان حقوق بشر تأکید کرده که دولتها موظف به تحقیق درباره جنایات جنگی ادعایی و پیگرد قانونی عاملان آن هستند. همچنین این سازمان هشدار داده است افرادی که با نیت مجرمانه دستوراتی صادر میکنند که نقض قوانین جنگی است، مرتکب جنایت جنگی شده یا همدست آن محسوب میشوند.
جمهوری اسلامی این حملات را در واکنش به عملیات نظامی اسرائیل در خاک ایران انجام داد؛ عملیاتی که از بامداد ۲۳ خرداد آغاز شد و به کشته شدن دهها فرمانده نظامی و دانشمند هستهای انجامید و مراکز هستهای و موشکی ایران را هدف گرفت و ناکار کرد. رژیم ایران در پاسخ به این حملات، ۵۵۰ فروند موشک به خاک اسرائیل شلیک کرد.
طبق اعلام اسرائیل، این کشور ۸۶ درصد از موشکها را رهگیری کرد و از میان موشکهای نفوذ کرده، کمتر از ۴۰ فروند به مناطقی از اسرائیل اصابت کرد و حدود ۳۰ غیرنظامی کشته شدند. بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر، حدود ۵۰ فروند موشک سپاه از سامانههای رهگیری اسرائیل عبور کردند و ۳۶ فروند آن به مناطق پرجمعیت اصابت کردند که منجر به بستری شدن بیش از ۳۳۰۰ نفر و آواره شدن بیش از ۱۵ هزار نفر شد.
این سازمان تأکید کرده که در پنج مورد مشخص، هیچ هدف نظامی برای حمله وجود نداشته و موشکها بطور عمدی به سوی مناطق غیرنظامی شلیک شدهاند. علاوه بر این، رژیم ایران هیچ هشدار خاصی برای غیرنظامیان اسرائیلی صادر نکرده است.
دیدهبان حقوق بشر همچنین اشاره کرده که کاربرد تسلیحات انفجاری با اثرات گسترده، مانند موشک بالستیک در مناطق پرجمعیت، تهدید جدی برای غیرنظامیان ایجاد میکند و آسیب به زیرساختهای حیاتی مانند بیمارستانها میتواند پیامدهای بلندمدتی داشته باشد. این در حالیست که نه جمهوری اسلامی و نه اسرائیل اعلامیه سیاسی سال ۲۰۲۲ درباره کاهش آسیب به غیرنظامیان و خودداری از استفاده از سلاحهای انفجاری در مناطق پرجمعیت را امضا نکرده و متعهد به اجرای آن نشدهاند.
