رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، سهشنبه ۹ سپتامبر (۱۸ شهریور) در قاهره با عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد. در این دیدار بدر عبدالعاطی وزیر خارجه مصر نیز حضور داشت.
عراقچی و رافائل گروسی در شرایطی دیدار کردند که نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین در حال برگزاری است. مدیرکل آژانس بینالمللی که درواقع یکی از اعضای کلیدی برای اداره نشست شورای حکام است، با پنج ساعت تأخیر به قاهره رسید.
جزئیات زیادی از محتوای این جلسه رسانهای نشد، اما اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی درباره این ملاقات گفته بود، طرفین برای «جمعبندی مذاکرات مربوط به شیوهنامه جدید تعامل و همکاری میان تهران و آژانس» با یکدیگر ملاقات خواهند داشت.
ساعاتی پس از این دیدار، لارنس نورمن خبرنگار والاستریت ژورنال مدعی شد که جمهوری اسلامی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توافق دست یافتند.
این نخستین دیدار میان مقامات جمهوری اسلامی و مدیرکل آژانس از زمان توقف همکاری جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل است؛ جنگی که طی آن اسرائیل و ایالات متحده تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی را هدف قرار دادند. اکنون جمهوری اسلامی اعلام کرده است که برای آغاز همکاری با آژانس ابتدا باید تضمین داده شود که حمله مجدد به آن نخواهد شد.
از سوی دیگر خواستهی اصلی آژانس در این مرحله بازدید از تأسیسات اتمی فردو، اصفهان و نطنز است که در حملات آمریکا و اسرائیل بمباران شدند. آژانس به دنبال آن است تا سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگیرم اورانیوم ۶۰ درصدی را مشخص کند اما مقامات تهران اجازه بازدید از این مکانها را به بازرسان آژانس نمیدهند.
پس از آغاز روند فعال شدن مکانیسم ماشه، جمهوری اسلامی برای پذیرش شروط سه قدرت اروپایی برای توافق زیر فشار قرار گرفته اما در خود رژیم مخالفان همکاری با آژانس جریان قدرتمندی حاضر نیست در این مقطع شروط بریتانیا، آلمان و فرانسه را بپذیرد. این شروط عبارتند از: پایبندی به تعهدات برجام از جمله همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پاسخگویی درباره محل اورانیومهای غنیشده که دستکم ۴۰۰ کیلوگرم آن غلظت ۶۰ درصدی دارد و مذاکره با آمریکا.
فرای اینها اروپاییها خواستار تعیین تکلیف درباره مسائل موشکی و منطقهای جمهوری اسلامی هستند و آمریکا نیز اولتیماتوم داده است که باید تمام ظرفیت غنیسازی در ایران برچیده شود.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی توضیح داد که «متن شیوهنامه تعامل ایران و آژانس برای اجرای تعهدات پادمانی، با در نظر گرفتن واقعیات میدانی ناشی از حملات غیرقانونی اسرائیل و آمریکا علیه تاسیسات هستهای ایران، قانون مجلس و ملاحظات شورای عالی امنیت ملی، طی سه دور مذاکرات بین نمایندگان ایران و آژانس تدوین شده و در آخرین مراحل جمعبندی نهایی است»؛ اما همزمان محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی گفته «صنعت هستهای ما با هیچ بمبارانی نابود نمیشود و هیچکس نمیتواند این صنعت را از ما بگیرد.»
این در حالیست که بین دولتهای غربی هیچکدام اصراری نداشتهاند که توان هستهای ایران از میان برود بلکه از ابتدا مسئله بر سر ظرفیت غنیسازی با غلظت غیرمجاز بود که هیچ توجیه غیرنظامی ندارد. اما وقتی جمهوری اسلامی نه تنها تمامی تعهدات خود را زیر پا گذاشت بلکه بر شدت و سطح غنیسازی اورانیوم افزود، کشورهای غربی نیز موضوع برچیدن تمامی ظرفیت غنیسازی جمهوری اسلامی را مطرح کردند.
