«سیگنال» خامنه‌ای به بازارها: دلار به مرز ۱۰۸ هزار تومان و سکه به بیش از ۱۰۷ میلیون تومان رسید و بورس ریزش کرد

ساعاتی پس از سخنرانی علی خامنه‌ای درباره سیاست‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی، بازارهای ارز، طلا و بورس با تلاطم شدیدی روبرو شدند. قیمت‌ها در بازار ارز و طلا با سرعت در حال افزایش است و بازار بورس هم با سقوط شاخص روبرو شد.

از بامداد روز چهارشنبه دوم مهرماه ۱۴۰۴ در بازار ارز با وجود ریزش قیمت‌ها در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه، بار دیگر موج افزایشی قیمت‌ها آغاز شد.

هر دلار آمریکا که طی دو روز گذشته وارد کانال ۱۰۲ هزار تومانی شده بود به مرز ۱۰۸ هزار تومان رسید و هر دلار آمریکا در نیمروز روز چهارشنبه ۱۰۷ هزار و ۶۰۰ تومان قیمت‌گذاری شد و افزایش قیمت‌ها ادامه دارد.

قیمت دیگر ارزهای رایج نیز با افزایش روبرو شده و هر یورو در نیمروز چهارشنبه ۱۲۶ هزار و ۷۳۰ تومان، هر پوند بریتانیا ۱۴۵ هزار و ۱۵۰ تومان، هر یوآن چین ۱۵ هزار و ۱۳۰ تومان، هر درهم امارات ۲۹ هزار و ۳۱۰ تومان و هر لیر ترکیه ۲۶۰۰ تومان معامله شد.

در بازار طلا نیز قیمت‌ها افزایشی بوده است. قیمت هر سکه کامل طلا با ثبت رکوردی تاریخی به ۱۰۷ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافت. هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۹ میلیون و ۹۲۵ هزار تومان معامله شد.

بازار بورس هم اگرچه روز گذشته با رشد جزیی ۲ هزار واحدی شاخث کل روبرو شده بود طی معاملات روز چهارشنبه بار دیگر در مسیر ریزشی قرار گرفت. شاخص کل بورس با سقوط ۲۰ هزار واحدی به ۲ میلیون و ۵۲۴ هزار واحد رسید.

شاخص هم‌وزن هم ۶ هزار و ۳۳۹ واحد ریزش کرد و در مجموع ۲۶۳ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد.

تلاطم در بازارهای ارز، طلا و بورس ارتباط مستقیم با سخنان شب گذشته علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی دارد که تأکیدی دوباره بر بن‌بستی است که ایران توسط سیاست‌های تنش‌آفرین جمهوری اسلامی در آن قرار گرفته است.

رهبر جمهوری اسلامی در یک سخنرانی که از صداوسیمای حکومت پخش شد تأکید کرد جمهوری اسلامی نباید با آمریکا وارد مذاکره شود: «مذاکره‌ با دولت آمریکا، اولاً هیچ کمکی به منافع ملی ما نمی‌کند، هیچ سودی برای ما ندارد، هیچ ضرری را هم از ما دفع نخواهد کرد؛ یعنی کاری است بدون سود، بدون اینکه برای کشور فایده‌ای داشته باشد، بدون اینکه ضرری را دفع کند؛ مطلقاً چنین تأثیری ندارد. این اولاً. ثانیاً به‌عکس، زیان‌هایی هم بر آن مترتب است. یعنی سود که ندارد هیچ، مطلب دوّم این است که مذاکره‌ی با آمریکا در شرایط کنونی ضررهای بزرگی برای کشور دارد که شاید بشود گفت بعضی از این ضررها جبران‌ناپذیر هستند؛ یک چنین زیان‌هایی هم دارد. من حالا اینها را شرح خواهم داد.»

رهبر جمهوری اسلامی در ادامه بارها تأکید کرد مذاکره هسته‌ای با غرب سودی نخواهد داشت. او گفت «به نظر من مذاکره‌ی با آمریکا برای مسئله‌ی هسته‌ای و شاید برای مسائل دیگر، بن‌بست محض است؛ یعنی هیچ راه درستی وجود ندارد برای اینها، بن‌بست محض است. فکر کنند، ببینند. البته برای او مفید است؛ این مذاکره برای آن رئیس‌ جمهور فعلی آمریکا مفید است؛ او سرش را بالا خواهد گرفت، خواهد گفت من ایران را تهدید کردم و او را آوردم پای میز مذاکره نشاندم؛ او در دنیا از این افتخارات می‌کند. اما برای ما ضرر محض است و هیچ فایده‌ای برای ما ندارد.»

تأکید بر عدم مذاکره هسته‌ای با آمریکا به معنای تشدید انزوای اقتصادی ایران است. این سخنان در حالی مطرح شد که طی روزهای گذشته جریان اصلاح‌طلب نزدیک به دولت با جریان‌سازی رسانه‌ای تلاش داشتند حضور مسعود پزشکیان رئیس دولت، و عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در ایالات متحده برای شرکت در هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد را «فرصت» مناسبی برای پیشبرد «دیپلماسی» نشان دهند.

از سوی دیگر سه روز دیگر تحریم‌های سازمان ملل متحد علیه جمهوری اسلامی با فعال‌سازی رسمی مکانیسم ماشه باز خواهد گشت و به عقیده برخی تحلیلگران اصلاح‌طلب، حضور مقامات دولت در نیویورک فرصت مناسبی برای متوقف کردن یا عقب انداختن فعال‌سازی مکانیسم ماشه طی مذاکره با دولتمردان غربی بود؛ به نظر می‌رسد سخنرانی شب گذشته علی خامنه‌ای همین روزنه امید اصلاح‌طلبان را نیز کور کرد!

اقتصاد ایران در حالی سال‌هاست با مشکلات ساختاری ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی روبروست که تشدید تحریم‌ها و سایه جنگ طی ماه‌های گذشته به شدت اقتصاد ایران را شکننده کرده است.

اصغر سمیعی، کارشناس بازار ارز و طلا، در گفتگو با روزنامه «جهان صنعت» با اشاره به نرخ تورم داخلی حدود ۴۰ درصدی در مقابل تورم کمتر از ۴ درصد در اقتصادهای حوزه دلار، پیش‌بینی کرد که قیمت ارز روندی صعودی و منظم خواهد داشت.

این کارشناس بازار ارز و طلا تأکید کرده اگر دلار در ابتدای سال ۱۰۰ هزار تومان بود، طبیعی است که با رشد ناشی از تورم در تابستان به ۱۱۰ هزار، در پاییز به ۱۲۰ هزار و در زمستان به ۱۳۰ هزار تومان برسد. به باور او، ابتدای سال آینده نیز نرخ ارز می‌تواند از ۱۴۰ هزار تومان فراتر برود.

اصغر سمیعی توضیح داده که سیاست‌های موقتی بانک مرکزی همچون تزریق ارز بیش از تقاضا، مانند فشار بر یک فنر عمل می‌کند؛ قیمت‌ها برای مدتی پایین نگه داشته می‌شوند اما به محض کاهش این فشار، دوباره به سطح واقعی خود بازمی‌گردند.

به گفته این تحلیلگر اقتصادی تنها کنترل تورم و جلوگیری از خلق پول می‌تواند رشد غیرمنطقی نرخ ارز و طلا را متوقف کند.

این در حالیست که نه تنها دولت ابزار لازم برای کنترل نرخ تورم را ندارد بلکه تحلیلگران اقتصادی معتقدند با فعال شدن مکانیسم ماشه تورم اقتصاد ایران با افزایش قابل توجهی روبرو خواهد شد و در سناریوهای بدبینانه ممکن است به مرز ۷۵ درصد نیز برسد.

همچنین دولت پزشکیان با کسری بودجه قابل توجهی روبروست. علی مدنی‌زاده وزیر اقتصاد گفته کسری بودجه دولت در سال جاری رقمی معادل ۸۰۰ هزار میلیارد تومان است در حالیکه به گفته کارشناسان رقم واقعی کسری بودجه دولت تا پایان سال بیش از ۱۰۰۰ میلیارد تومان است.

راهکارهای دولت برای جبران کسری بودجه هم روش‌هایی چون استقراض از بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی، و فروش اوراق قرضه است که همگی سبب افزایش نقدینگی در اقتصاد کشور شده و به محرکی مهم برای افزایش تورم تبدیل می‌شود.

در چنین شرایطی مشخص است که نه تنها تلاطم‌ها در بازارهای ارز، طلا و بورس با سیاست‌های جمهوری اسلامی تداوم خواهد داشت بلکه افزایش تورم نیز به رکود بیشتر در اقتصاد و تحمیل فشار اقتصادی بر شهروندان و گسترش فقر منجر می‌شود.