وزارت خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای نسبتاً طولانی اعلام کرد از شنبه مورخ ۲۶مهرماه، دوره زمانی ۱۰ساله تعیین شده برای اجرای «برجام»، طبق قطعنامه شماره ۲۲۳۱ به پایان میرسد و همه مفاد آن شامل محدودیتهای پیشبینیشده در مورد برنامه هستهای ایران و ساز و کارهای مربوطه، از این تاریخ خاتمهیافته تلقی میشوند.
همزمان عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی نیز در نامهای به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل و همچنین رئیس شورای امنیت درباره بر خاتمه قطعنامه ۲۲۳۱ تأکید کرده است.
در بخشی از این بیانیه آمده، موضوع هستهای ایران که تحت عنوان «منع اشاعه» در دستور کار شورای امنیت قرار داشته است باید از فهرست موضوعات مورد بررسی شورای امنیت سازمان ملل خارج شود.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی تأکید میکند «با انقضای قطعنامه ۲۲۳۱، باید با برنامه هستهای ایران مانند برنامه هستهای هر کشور فاقد تسلیحات هستهای عضو معاهده منع اشاعه رفتار شود.»
وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت: «تحرکات تقابلی آلمان، انگلیس، فرانسه، به عنوان ناقضان مستمر برجام، که با سوء نیت و بدون رعایت رویههای قانونی مربوطه در صدد بازگرداندن قطعنامههای لغو شده شورای امنیت بودند به هیچ عنوان نباید واجد هرگونه ارزش و اثر حقوقی و اجرایی تلقی شود.»
این بیانیه همچنین تشکیل مجدد ساز و کارهای تحریمی شورای امنیت از جمله کمیته تحریم و گروه کارشناسان را غیرقانونی دانسته است.
این در حالیست که آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها طی سه سال گذشته هشدار داد که تولید اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی از سوی جمهوری اسلامی ایران هیچ هدف صلحآمیز معتبری ندارد و نقض مفاد توافق اتمی است. از سوی دیگر پس از جنگ ۱۲ روزه سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی در ایران مشخص نیست. برخ مقامات نظام مدعی شدند این ذخایر پیش از بمباران تأسیسات اتمی به «مکان امن» منتقل شدند اما عباس عراقچی وزیر خارجه رژیم ادعا کرد که این اورانیومها زیر آوار مدفون شدهاند. برخی ناظران معتقدند جمهوری اسلامی قصد داشت با مبهم نگه داشتن سرنوشت ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی به عنوان برگ در معامله با غرب برای جلوگیری از فعال شدن مکانیسم ماشه استفاده کند اما ناکام ماند و تحریمهای سازمان ملل به اجرا درآمدند.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی در بخشی از این بیانیه مدعی شد که آلمان، انگلیس، فرانسه، به عنوان ناقضان مستمر برجام، با «سوء نیت» و «بدون رعایت رویههای قانونی» قطعنامههای لغو شده شورای امنیت را بازگرداندهاند که ارزش و اثر حقوقی و اجرایی ندارد و دبیرخانه شورای امنیت نیز مجاز نیست بر حرکت غیرقانونی این سه کشور صحه گذاشته و آن را به رسمیت بشناسد.
این وزارتخانه از همه کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواسته با در نظر گرفتن ماهیت غیرقانونی حرکت سه کشور اروپایی تحریمها را نادیده بگیرند و قطعنامه ۲۲۳۱ را خاتمهیافته تلقی نمایند.
جمهوری اسلامی ایران طی این بیانیه از تلاشهای روسیه و چین برای مخالفت با بازگشت تحریمها قدردانی کرد اما یک روز پیش از این وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که همکاری با جمهوری اسلامی پس از انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، بر اساس قوانین روسیه و تعهدات بینالمللی خواهد بود.
برخی ناظران هشدار دادند این بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی و تأکید بر پایان یافتن محدودیتهای اتمی، زمینهسازی حکومت برای افزایش سطح غنیسازی و احتمالاً مرحله جدیدی از تقابل باشد.
