رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان، نسبت به وقوع بحران در تأمین آب آشامیدنی پنج میلیون نفر در فلات مرکزی ایران هشدار داده و گفته است اگر شرایط کنونی ادامه یابد از ۴۵ روز دیگر حتی تأمین آب آشامیدنی اصفهان نیز با بحران روبرو خواهد شد.
محمد نورصالحی رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان گفته «با توجه به تداوم خشکسالیها و کاهش بارندگی اصفهان با تهدیدی جدی در حوزه آب شرب مواجه است، تهدیدی که نه تنها شهر اصفهان، بلکه مناطق گستردهای از فلات مرکزی ایران را درگیر کرده است.»
وی نسبت به کاهش شدید ذخایر سد زایندهرود و تبعات آن هشدار داد و گفته است «اگر روند کاهش ذخیره سد ادامه یابد، تا ۴۵ روز آینده، تأمین آب شرب شهروندان نیز با مشکل مواجه خواهد شد.»
بر اساس توضیحات رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان، در حال حاضر ورودی آب به سد زایندهرود حدود ۶ مترمکعب بر ثانیه و خروجی آن حدود ۲۸ تا ۳۰ مترمکعب بر ثانیه است. برای رسیدن حداقل ۱۲ مترمکعب بر ثانیه به تصفیهخانه آب آشامیدنی اصفهان، باید حدود ۳۰ مترمکعب آب در ثانیه از سد رها شود، آنهم در حالی که بین ۱۵ تا ۱۸ مترمکعب آن در طول مسیر، به صورت مجاز یا غیرمجاز برداشت میشود.
او همچنین از احتمال بروز بحران در تأمین آب آشامیدنی شهروندان اصفهان خبر داده و گفته «بیش از پنج میلیون نفر در استانهای اصفهان، یزد، چهارمحال و بختیاری و قم از زایندهرود برای شرب، صنعت و کشاورزی بهرهمند میشوند، اما الان دیگر بحث بحران کشاورزی یا صنعت نیست، بلکه آب شرب مردم در معرض خطر است. باید برداشتهای غیرشرب فوراً متوقف شود.»
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان همچنین با اشاره به ابعاد محیط زیستی بحران کمآبی در فلات مرکزی ایران، خشک شدن کامل تالاب بینالمللی گاوخونی را از پیامدهای مستقیم قطع جریان زایندهرود دانسته و گفته که بیتوجهی به حقابه محیط زیست میتواند خسارات جبرانناپذیری به اکوسیستم منطقه وارد کند.
محمد نورصالحی با هشدار نسبت به احتمال جیرهبندی آب آشامیدنی در آینده نزدیک گفته «قبل از آنکه بحران جیرهبندی آب در شهرهای مختلف رقم بخورد، لازم است مسئولان کشوری و استانی بهفوریت برداشتهای غیرشرب، به ویژه در بخشهای کشاورزی و صنعتی، را محدود یا متوقف کنند.»
بحران آب در اکثر نقاط ایران سبب هشدار کارشناسان و مقامات استانی شده است. بهیه جعفری معاون دفتر برنامهریزی کلان منابع آب و تلفیق بودجه شرکت مدیریت منابع آب ایران با تاکید بر کسری تجمعی بیش از ۱۵۰ میلیارد مترمکعبی در منابع آب زیرزمینی اظهار کرد: میانگین بارشها در استانهای کشور از منفی ۵ درصد تا منفی ۷۰ درصد است.
وی افزوده در سال آبی گذشته در هیچیک از استانهای کشور بجز گیلان نه تنها شاهد افزایش بارشها نبودیم، بلکه بجز دو استان که وضعیت طبیعی داشتند در تمامی استانهای کشور شاهد کاهش بارشها بودیم.
او با اشاره به شهرهای پرخطر و در معرض خشکسالی گفت: زمانی که شاخص بارش استانداردشده SPI را در بازههای ۶ ، ۱۲ و یا ۴۸ ماهه بررسی میکنیم میتوانیم درصد خشکی استانها را برآورد کنیم. طبق گزارشهای سازمان هواشناسی در منطقه زاگرس باوجود خشکی انباشته، شاهد افزایش خشکسالی هستیم این منطقه یکی از مناطق پراهمیت در تامین نیاز آبی کشور است. پس از آن استانهای شرق کشور، هرمزگان و تهران به نسبت با خشکسالیهای شدیدتری مواجه بودند.
فراز رابعی غلامی رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ نیز با ارائه آمار جدیدی، از کاهش پنج میلیارد مترمکعب احجام ورودی به سدهای حوضه کارون بزرگ در سال آبی گذشته خبر داده است.
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ با بیان اینکه از ۲۵ دی ماه ۱۴۰۳ اعلام شرایط خشکسالی برای حوضه کارون صورت گرفت گفته بارشها در بهمن، اسفند و فروردین کمتر از حد انتظار بود و میانگین بارشها حدود ۴۰ درصد زیر نرمال قرار گرفت که در طول ۶۰ سال گذشته تنها یک یا دو سال بارش کمتر از این میزان بوده است.
استان چهارمحال و بختیاری که به استان آبهای ایران شهرت دارد و رودخانههای کارون، زایندهرود و حتی سفیدرود، بزرگترین رودخانه ایران که به دریای مازندران (کاسپین/ خزر) میریزد، از این استان سرچشمه میگیرد نیز امسال با مشکل بزرگ بیآبی روبرو بود.
خشکسالی کمسابقه نه تنها تأمین آب آشامیدنی شهروندان در برخی شهرها از جمله تهران و اصفهان را با بحران روبرو کرده بلکه خسارت گستردهای به بخش کشاورزی وارد کرده است.
برای نمونه حسین بهرامی رئیس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری اعلام کرده خسارت خشکسالی در بخش کشاورزی این استان در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ برابر ۱۱۴ هزار و ۹۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است.
روزنامه «پیام ما» نیز به نقل از یکی از برنجکاران شرق استان مازندران نوشته این برنجکار امسال حدود پنج هکتار اراضی شالیزاری خودش را رها کرده و کشت نکرده است. او گفته «آبی نبود که بخواهم برنج بکارم. هزینه کاشت و خسارت ناشی از بیآبی زمینم بیشتر از خسارت نکاشتنم میشد.»
این برنجکار گفته «چاههای آب مطلقاً آب ندارند و باید برای آنها فکری کرد. البته شرکت آب منطقهای اجازه کفشکنی دوباره و تعمیق چاههای آب را نمیدهد. اگر بخواهی این کار را انجام دهی باید غیرقانونی باشد که کار من نیست. آدم میخواهد لقمه حلال ببرد سر سفره زن و بچه. به هر حال امسال ضرر و زیان بزرگی کردیم. دولت هنوز به ما نگفته است خسارت نکاشت ما چگونه تأمین خواهد شد؛ بعید است مبلغی بدهند. حرف دولت این است که من که نگفتم نکار، پس پرداخت خسارت برعهده ما نیست.»
این کشاورز افزوده که در شرق مازندران و گلستان تعداد قابلتوجهی از کشاورزان و شالیکاران امسال یا کشت نکردند یا اگر کاشتند، فقط بخشهایی از زمین را شخم زدند و همه در انتظار این هستند که ببینند سال آبی جدید چگونه رقم خواهد خورد.
بر اساس اعلام نبیالله رشنو مدیرکل دفتر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل وزارت جهادکشاورزی «خشکسالی گسترده در سال زراعی جاری، با کاهش سطح کاشت و برداشت، بیش از ۴۴۰ هزار میلیارد تومان به بخش کشاورزی کشور خسارت وارد کرده است.»
وی توضیح داده که «بر اساس جمعبندی نتایج گزارشها در ششماهه نخست امسال، خشکسالی خسارت قابل توجهی به تولیدات بخش کشاورزی در سطح کشور وارد کرده است. بر اساس این گزارشها، بیشترین خسارت مربوط به بخش باغبانی با ۴۷ درصد است و پس از آن، زراعت با ۳۷ درصد در رتبه دوم قرار دارد. دام و طیور، زنبور عسل و شیلات با ۱۱ درصد، آب و خاک و امور زیربنایی با چهار درصد و منابع طبیعی و آبخیزداری با یک درصد، دیگر بخشهایی هستند که از خشکسالی آسیب دیدهاند.»
