با مصوبه دولت پزشکیان قرار است از نیمه آذرماه جاری با ایجاد تغییراتی در یارانه سوخت، قیمت بنزین افزایش پیدا کند. مقامات دولت پزشکیان بارها مدعی شده بودند دولت برنامه ندارد امسال قیمت بنزین را افزایش دهد و حالا مصوبه ناگهانی دولت چهاردهم با واکنش کارشناسان و نمایندگان مجلس شورای اسلامی روبرو شده است.
بر اساس مصوبه دولت نرخهای اول و دوم کارت سوخت شخصی اتومبیلها با قیمتهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی بدون تغییر باقی میماند. همچنین نرخ سومی معادل حداقل ۱۰ درصد قیمت خرید بنزین از پالایشگاهها یعنی ۵۰۰۰ تومان ارائه خواهد شد. همچنین از نیمه آذرماه اتومبیلهای نو مشمول کارت سوخت با نرخ اول و دوم نخواهند شد. اتومبیلهای وارداتی، اتومبیلهای فعال در مناطق آزاد تجاری، اتومبیلهای دولتی به جز آمبولانسها باید بنزین نرخ سوم استفاده کنند.
در حالیکه افزایش قیمت بنزین به طور مستقیم بر افزایش قیمت کالاها و خدمات اثرگذار خواهد بود اما مقامات دولت طی روزهای گذشته تلاش کردهاند مصوبه دولت را توجیه کنند.
محمدجعفر قائمپناه معاون اجرایی مسعود پزشکیان مدعی شده «مدیریت مصرف انرژی، اصلاح قیمت بنزین و تقویت طرح کالابرگ بهعنوان مهمترین راهکارهای کاهش فشار معیشتی و تورم بر مردم است.»
فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت پزشکیان که در ماهها و هفتههای گذشته که هیئت دولت مشغول برنامهریزی برای گران کردن بنزین بود بارها مدعی شده بود دولت بنزین را ناگهانی گران نخواهد کرد نیز مدعی شده «با توجه به عرضه بنزین سوپر که از فردا انجام میشود، تأکید میکنیم که هیچ تغییری در قیمت کالاهای اساسی صورت نمیگیرد.»
فاطمه مهاجرانی همچنین ادعا کرده که «عرضه این بنزین در راستای مصوبه دولت و بنا بر نیاز برخی اقشار مردم وارد شده و کاملا از موضوع قیمت بنزین معمول مجزاست و هیچگونه تغییری در بنزین سهمیهای اول و دوم ایجاد نمیشود.»
در مقابل اما موجی از انتقادها از سوی کارشناسان و نمایندگان مجلس شورای اسلامی متوجه تصمیم ناگهانی دولت پزشکیان شده است.
حمیدرضا قاسمی اقتصاددان و تحلیلگر اقتصادی در گفتگو با وبسایت «جماران» گفته بنزین یک کالای بیکِششی است و هر ۱۰ درصد افزایش قیمت آن، بهطور مستقیم ۱/۶ درصد سطح عمومی قیمتها را بالا میبرد.
به گفته حمیدرضا قاسمی در مجموعهای از اصلاحاتی که قرار است اتفاق بیفتد، اصلاحات قیمتی آخرین حلقه زنجیره است، و دولت باید به تناسب آنکه تمامی مسئولیتهای خود را به نحو احسن اجرا کرده باشد، پس از آن انتظار داشته باشد که موضوع افزایش قیمت پیش بیاید.
او افزوده دولت را دعوت میکنم به استفاده از دانش انباشته گذشته و استفاده از تجربیات پانزدهبارِ اتفاقافتاده قبلی و انذار میدهم از اینکه با یک دید کوتاهمدت و برای حل مسائلی که پیش پایش قرار دارد، تصمیماتی اتخاذ کند که آثار آن میتواند در طول زمان بهصورت مارپیچی بیشتر و بیشتر شود و در نهایت نیز اتفاقی را رقم نزند.
آلبرت بغزیان اقتصاددان و استاد دانشگاه نیز در یادداشتی در وبسایت «خبرآنلاین» نوشته «خود دولت به این مسأله اذعان دارد که افزایش قیمت بنزین برای جامعه پیامدهای منفی خواهد داشت. سوال مهم این است که چرا دولت بین قویتری کردن نظارتها بر قاچاق سوخت و افزایش قیمت بنزین که بازدارندگی ندارد و تورم را نیز افزایش میدهد راه دوم را انتخاب کرده است که نه تنها دولت را به اهدافی نمیرساند، بلکه به زندگی مردم هزینههای جدیدی نیز تحمیل میکند؟ اتفاق دیگری که رخ خواهد داد این است که پس از افزایش قیمت بنزین قیمت کالاهای دیگر نیز افزایش میکند و به عنوان مثال اگر قیمت بنزین افزایش پیدا کند قیمت آجیل نیز افزایش پیدا میکند.»
وبسایت «اقتصاد ۲۴» نیز در مطلبی نوشته کسری شدید بودجه و ناترازی انرژی، تابآوری دولت در حفظ قیمت فعلی بنزین را کاهش داده و سیاست جدید دولت، تغییر نظام قیمتگذاری سوخت با هدف تقویت نقش کارت سوخت شخصی، کاهش مصرف و جلوگیری از افزایش واردات است.
دولت پزشکیان بنزین را گران کرد؛ جبران کسری بودجه با بنزین ۵۰۰۰ تومانی
محسن بیگلری دبیر کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی در گفتگو با وبسایت «رویداد۲۴» گفته «آقای پزشکیان در زمان انتخابات گفته بود بدون هماهنگی با مردم قیمت بنزین را افزایش نمیدهد؛ اما حالا نه تنها با مردم هماهنگی نشده َبلکه حتی مجلس هم در جریان قرار نگرفته است.»
دبیر کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی افزوده «من نماینده مجلس از طریق رسانهها فهمیدم که بنزین سهنرخی شده است. این در حالی است که تصمیم به این بزرگی باید ابتدا با ما که نماینده مردم هستیم مطرح و بررسی کارشناسی میشد.»
این نماینده مجلس با تأکید بر اینکه تصمیمات بزرگی مثل افزایش قیمت بنزین میبایست با کارِ کارشناسی انجام شود، به تجربه افزایش قیمت در دولت روحانی اشاره کرد و گفت: «در دولت قبل هم مجلس نادیده گرفته شد و حتی رییسجمهور وقت گفت شب خوابیدم و صبح دیدم قیمت بنزین بالا رفته! این نوع تصمیمگیری قابل قبول نیست.»
محسن بیگلری تأکید کرده افزایش قیمت بنزین بدون مدیریت دقیق، زمینهساز گرانی عمومی خواهد شد: «اگر پس از استفاده از سهمیه، مردم مجبور باشند بنزین پنجهزار تومانی بخرند، این افزایش حتما روی سایر کالاها و خدمات اثرگذار خواهد بود؛ همانطور که در گذشته تجربه کردهایم.»
رسول بخشی دستجردی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی نیز معقتد است که افزایش قیمت بنزین بدون حل تورم فاجعهساز است.
رسول بخشی افزوده «قیمت بنزین چند سالی است تغییر نکرده و متناسب با تورم باید رشد میکرده و این رشد اتفاق نیفتاده و الان یک فشاری از این جانب به دولت وارد میشود، اما دولت نباید فکر کند این راهکار و نقطه اصلاح اقتصاد کشور است که مثلا قیمت بنزین باید متناسب با تورم رشد کند تا مشکل حل شود چون مسئله وجود تورم است و اگر ما بتوانیم تورم را حل کنیم، دیگر لازم نیست شما بروید قیمت بنزین را دستکاری کنید.»
در این میان اما روزنامه «کیهان» چاپ تهران که همواره از منتقدان دولت پزشکیان بوده نوشته از تصمیم افزایش قیمت بنزین حمایت میکند! در مطلب «کیهان» آمده «از تصمیم بنزینی دولت حمایت کنیم، حتی اگر بخشی از آن را نمیپسندیم. قیمت بنزین به دلیل نحوه عملکرد دولت در اعلام آن و در نتیجه وقوع فاجعه آبان ۹۸، شش سال دستنخورده مانده بود و ادامه این روند وعدم تغییر قیمت عاقبت خوبی نداشت. دولت با اقدام سنجیده، اگر بتواند این تابو را بشکند، حتماً به نفع کشور خواهد بود. اینکه سهمیه اول و دوم پابرجاست… نشانه درایت است.»
