شب چله یا شب یلدا یکی از مهمترین جشنهای چند هزار ساله حوزه تمدنی ایران، نمادی از زایش دوباره نور و پایان سیاهی شبی طولانی است. تاریکی و سرمای این شب با امید به سپیدهدم و طلوع خورشید سپری میشود.
شب چله ریشه در اسطورهای دارد که یادآور پیروزی نور بر تاریکی، مهر بر کین، و امید بر ناامیدی است.
روایت است، شبی طولانیتر از همه شبها که سرمای سخت و تاریکی سبب بیم مردم شده بود، سنگی سیاه شکافته شد و از دل آن نوری درخشید و مهر زاییده شد. مهر با زره و نیزهای از نور به نبرد با تاریکی اهریمنواری رفت که بر جهان سایه انداخته بود و در نهایت آن را شکست داد. مهر، نور و گرما را به زمین بازگرداند و پایان شب طولانی سیاه و سرد را به سپیدهای روشن و درخشان پیوند زد و خون گرمابخش را به رگهای زمین و زندگی بازگرداند.
ایرانیان هزاران سال است که در طولانیترین شب سرد سال، گرد هم میآیند تا «امید» را و «مهر» را پاس بدارند. انار نماد یکپارچگی و یادآور خون سرخی که مهر در رگ زندگی جاری کرد، هندوانه نماد روشنایی تابستان، در کنار آتش و شمع که یادآور نور و گرما هستند، از جمله مهمترین نمادهای سُرور یلدا بهشمار میروند.
این جشن که به صورت گروهی برگزار میشود، جشن پیروزی است؛ و امید به اینکه مهر همچنان سختی و سیاه را خواهد شکافت و نور را بر تاریکی پیروز خواهد کرد.
«امید» برای عبور از شبهای سرد و سیاه به روزهای روشن و پرنور بارها در ادبیات ایران نیز مورد اشاره قرار گرفته است. از جمله نظامی گنجوی در لیلی و مجنون سراییده «در نومیدی بسی امید است، پایان شب سیه سپید است».
در روزهای دشواری که میهنمان در چهار دهه گذشته از سر میگذراند، شب چله یا یلدا برای ما ایرانیان معنایی ویژه دارد؛ امید به شکست اهریمن، امید به پایان سیاهی، و امید به طلوع نور و روشنایی.
ما ایرانیان اگر چه روزهای سختی را سپری میکنیم اما شب چله را پاس میداریم تا یادآوری کنیم که با تکیه بر مهر و امید، به زودی شاهد طلوع خورشید آزادی بر فراز وطنمان خواهیم بود.
روشنک آسترکی |ایکس | اینستاگرام|
