لایحه بودجه ۱۴۰۵ از سوی مسعود پزشکیان به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد. اجرای حذف ۴ صفر از پول ملی کشور، و همچنین پافشاری دولت بر افزایش ۲۰ درصدی دستمزدها در سال آینده از نکات برجسته لایحه بودجه ۱۴۰۵ است.
مسعود پزشکیان رئیس دولت چهاردهم بعد از ظهر روز سهشنبه دوم دیماه ۱۴۰۴ با حضور در صحن علنی مجلس شورای اسلامی لایحه بودجه سال آینده را به محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی تقدیم کرد.
بر اساس گزارش رسانههای داخلی برای نخستینبار لایحه بودجه به شیوهای متفاوت تهیه و تنظیم شده است؛ در روند جدید دیگر احکام بودجه بررسی و تصویب نمیشود و نمایندگان مجلس شورای اسلامی تنها جداول لایحه، شامل ارقام و اعداد، را مورد بررسی قرار میدهد.
از سوی دیگر حمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و بودجه، گفته بر اساس قانون جدید حذف چهار صفر از پول ملی، در ارقام گنجانده شده در لایحه بودجه ۱۴۰۵ نیز حذف ۴ صفر اعمال شده است.
در شرایطی که طی روزهای گذشته موضوع افزایش تنها ۲۰ درصدی حقوق کارکنان دولت در سال آینده با انتقاد زیادی از سوی کارشناسان و نمایندگان مجلس شورای اسلامی روبرو شده، و در نشست صبح امروز مجلس با تیم اقتصادی دولت، نمایندگان بر این مخالفت پافشاری کرده بودند، اما گفته شده دولت همچنان لایحه بودجه ۱۴۰۵ را با افزایش ۲۰ درصدی حقوق به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرده است.
هنوز جزییات لایحه بودجه اعلام نشده است اما برخی گزارشها حاکی از آنست که دولت بودجهای انقباضی را تدوین کرده است. خبرگزاری «فارس» بر اساس شنیدهها اعلام کرده رشد سقف بودجه سال آینده ممکن است کمتر از ۵ درصد تعیین شود؛ رقمی که در مقایسه با تورم بالای ۴۰ درصد به معنای یک انقباض واقعی حدود ۳۵ درصدی در اندازه بودجه دولت خواهد بود. کاهشی کمسابقه که میتواند پیامدهای گستردهای برای هزینههای عمومی، پروژههای عمرانی و سیاستهای حمایتی دولت به همراه داشته باشد.
بودجه انقباضی به این معناست که دولت هزینههای خود را کاهش میدهد و در اقداماتی از جمله افزایش مالیاتها تلاش میکند تقاضای کل و همچنین عرضه پول در اقتصاد را کاهش دهد تا از این طریق رشد نقدینگی و تورم را کنترل کند.
علی مدنیزاده وزیر اقتصاد دولت پزشکیان نیز هفته گذشته اعلام کرد دولت بودجه را با کسری نزدیک به صفر تدوین کرده است؛ این ادعای وزیر اقتصاد از سوی بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی با تردید جدی روبروست. آنها معتقدند با توجه به کسری کنونی بودجه دولت، و با توجه به کاهش شدید درآمدهای ناشی از صادرات نفتی و غیرنفتی در پی تشدید تحریمها و فعال شدن مکانیسم ماشه دولت نخواهد توانست بودجهای بدون کسری را تنظیم و اجرایی کند.
محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی اعلام کرده که کلیات لایحه بودجه روز هفتم دیماه و با حضور مسعود پزشکیان در مجلس شورای اسلامی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
مسعود پزشکیان پس از تقدیم لایحه بودجه در سخنانی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت: «من همیشه گفتهام که با همکاری و همراهی میشود کارها را پیش برد؛ این مسائل بهتنهایی حلشدنی نیست. ما بهتنهایی قادر به انجام این کار نیستیم.»
مسعود پزشکیان تأکید کرد که «هر چند وظایف خودمان را انجام میدهیم، اما کمک شما، کمک مجموعهها و همدلی و همزبانی میتواند کاری را پیش ببرد که هیچ گروهی بهتنهایی قادر به انجام آن نیست.»
این سخنان در حالی از سوی رئیس دولت مطرح شده که در نشست نوبت صبح مجلس شورای اسلامی که با حضور تیم اقتصادی دولت و برای بررسی مشکلات اقتصادی از جمله افزایش قیمت ارز و تورم برگزار شده بود، برخی نمایندگان با محمدرضا فرزین رئیس کل بانک مرکزی دچار درگیری کلامی شدند.
عباس گودرزی سخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی ظهر امروز با اشاره به جزییات این جلسه غیرعلنی نوبت صبح مجلس با تیم اقتصادی دولت تأکید کرده بود «در برخی موارد، بودجه نیاز به اصلاح دارد. به طور مثال دولت افزایش حقوق را در بودجه سال آتی ۲۰ درصد دیده است. قطعا مجلس پای ۲۰ درصد افزایش حقوق نخواهد ایستاد و حتما اصلاح خواهد کرد.»
افزایش قیمت ارز و تورم فزاینده در کنار گسترش نارضایتیهای اقتصادی سبب عباس پاپیزاده عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی روز سهشنبه دوم دیماه و در حاشیه نشست غیرعلنی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و در گفتگو با تیم اقتصادی دولت، بر استفاده مجلس از ابزار استیضاح وزرا در صورت تداوم ناکارآمدی مدیریتی دولت در حل مشکلات اقتصادی تأکید کرد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز در نشست علنی روز یکشنبه ۳۰ آذرماه مسعود پزشکیان را به استیضاح وزرا تهدید کرد و گفت: «آنچه امروز مهمتر است به آن بپردازیم دغدغهها و نگرانیهای مردم در گرانی افسارگسیختهی کالاهای معیشتی مخصوصا افزایش قیمت ارز و طلاست که یا بخشی از دلایل یا بهانهی گرانیها محسوب میشود.»
او از برگزاری نشستهایی میان مجلس و اعضای کابینه پزشکیان درباره گرانیها و افزایش قیمت ارز طی روزهای گذشته و آتی خبر داد و تأکید کرد «مجلس با جدیت این مسئله را پیگیری کرده و پیگیری خواهد کرد» و «در صورتیکه این اقدامات به نتیجه نرسد برای رسیدن به کمترین زمان و تنش اولویت با ترمیم کابینه توسط دولت است و اگر اصلاحات ضروری توسط دولت صورت نگیرد، نمایندگان مجبور به آغاز فرآیند استیضاح خواهند شد.»
پزشکیان همچنین در سخنانی که پس از تقدیم لایحه بودجه به مجلس شورای اسلامی مطرح کرد، به بحران کمبود آب اشاره کرد و گفت «از ابتدا برای من کاملاً روشن بوده که توسعه در تهران، کرج، اطراف تهران و حتی قزوین، از نظر زمین و منابع، امکان بارگذاری جمعیتی بیش از این را ندارد، همه باید به این جمعبندی برسیم.»
او افزود «واقعیت این است که اساتید و کارشناسان، هرکدام در حوزه تخصصی خودچه در کشاورزی، چه در منابع آب و آبیاری، چه در جامعهشناسی، اقتصاد و مدیریت در قالب یک مجموعه علمی گرد هم آمدهاند و این گزارش را جمعبندی و ارائه کردهاند.»
او بدون اینکه توضیح دهد دولت، به عنوان نهاد اجرایی حکومت چه برنامهای برای حل مشکلات از جمله مشکلات اقتصادی و بحران کمبود آب و انرژی دارد گفت: «ما امروز برای حل بسیاری از مسائل، از اساتید دانشگاه و خبرگان انتظار داریم که به ما کمک کنند، نسخه ارائه دهند و بگویند چه اقداماتی باید انجام شود.»
