فیروزه نوردستروم – در آستانه ششمین سالگرد فاجعه سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی با شلیک موشکهای سپاه پاسداران قرار داریم. قرار است در بهار آینده پرونده مرتبط با این جنایت، در دادگاه لاهه بررسی شود. پرواز پیاس۷۵۲ هواپیمایی اوکراین در سحرگاه ۱۸ دی سال ۱۳۹۸ هدف دو موشک پدافند هوایی سپاه پاسداران قرار گرفت و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند.
چندی پیش حکم دادگاه قبلی در مورد قصور شرکت هواپیمایی اوکراین در دادگاه تجدیدنظر دادگاه عالی انتاریو تایید شد. در دادگاه بدوی مشخص شده بود که شرکت هواپیمایی اوکراین در اقدام به جلوگیری از برخاستن پرواز پیاس۷۵۲ از تهران در هجدهم دیماه ۱۳۹۸ کوتاهی کرده است. بر اساس حکم دادگاه بدوی گزارشهای جمهوری اسلامی قانعکننده نبود و ادعای این حکومت مبنی بر خطای انسانی رد شده بود.
انجمن خانوادههای جانباختگان پیاس۷۵۲ روز ۲۰ مرداد در واکنش به این حکم، اعلام کرد: «این دادگاه به بررسی ریسکها پیش از برخاستن هواپیما از فرودگاه تهران میپردازد و نافی مسئولیت جنایی جنایتکاران جمهوری اسلامی در سرنگون کردن پرواز نیست. در حکم صادره در دادگاه بدوی نکات بسیاری علیه جمهوری اسلامی وجود داشت و در حکم تجدیدنظر بر یافتههای دادگاه بدوی صحه گذاشته شد.»
این انجمن با یادآوری پروندههای یازدهم سپتامبر و پرواز اماچ۱۷ و این نکته که پرواز پیاس۷۵۲ هم استثنا نیست تأکید کرد: «این دادگاه به بررسی ریسکها پیش از برخاستن هواپیما از فرودگاه تهران میپردازد و نافی مسئولیت جنایی جنایتکاران جمهوری اسلامی در سرنگون کردن پرواز نیست. در حکم صادره در دادگاه بدوی نکات بسیاری علیه جمهوری اسلامی وجود داشت و در حکم تجدیدنظر بر یافتههای دادگاه بدوی صحه گذاشته شد.»
در این بیانیه با اشاره به اینکه «این حکم مسئولیتی را که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی ایران در قبال سرنگونی پرواز پیاس۷۵۲ بر عهده دارند، نقض و یا نفی نمیکند بلکه بر آن تأکید میکند» آمده که «اقدامات حقوقی در سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی، دیوان بینالمللی دادگستری و دیوان بینالمللی کیفری در لاهه تحت تاثیر این حکم قرار نخواهد گرفت.»
مهرزاد زارعی، تنها فرزندش، آراد ۱۷ ساله را در فاجعه شلیک موشکهای سپاه به هواپیمای اوکراینی از دست داده است. مسئولان جمهوری اسلامی به جز باقیمانده پیکر بیجان آراد، هیچ یک از وسایل شخصی فرزندش را به او تحویل ندادند.
زارعی ضمن تبریک سال نوی میلادی به تمام دادخواهان، داغداران و تمامی کسانی که برای سرنگونی جمهوری اسلامی مبارزه میکنند در گفتگو با «کیهان لندن» ابراز امیدواری کرد که امسال آخرین سالی باشد که رژیم منحوس جمهوری اسلامی برقرار باشد و ما شاهد سرنگونی این رژیم تبهکار باشیم.
وی در اشاره به برگزاری جلسهای پیرامون پرونده پرواز پیاس۷۵۲ که در تاریخ ۱۹ دسامبر با حضور وکلایی از دولت کانادا گفت که در آن جلسه روند و چشم انداز پرونده دادگاه لاهه بررسی شد و به سوالات ما پاسخ دادند.»
وی در ادامه توضیح داد: «همانطور که میدانید روند پرونده شکایت بین ایران و چهار کشور کانادا، انگلستان، سوئد، و اوکراین زمانبر و طولانی خواهد بود، در سال گذشته میلادی پرونده به دادگاه برده شد و در آنجا با اعتراض جمهوری اسلامی مواجه شد و دوباره پرونده را بازگرداندند و منتظر جوابیه جمهوری اسلامی مانده است، بنابراین برای ارسال پاسخ هر کدام از موارد پرونده، به مدت یک سال یا بیشتر زمان خواهد برد.»
زارعی تاکید کرد: «البته خواست قلبی من، بازکردن پرونده جنایی در بخش کیفری دادگاه لاهه است که متأسفانه دولت کانادا تاکنون با توجه به شکایت من و شاهین مقدم از پلیس سواره نظام کانادا هنوز از بازکردن پرونده جنایی سر باز زده و هیچ گونه اقدامی نکرده است، در حقیقت خواستار پروندهای در بخش کیفری دادگاه لاهه هستیم تا بتوانیم پس از سقوط جمهوری اسلامی عاملان جنایت را محاکمه کنیم.»
وی اضافه کرد: «میدانید که دولت کانادا تنها پرونده را در دادگاه دادگستری لاهه در جریان گذاشته که در دو قسمت کنوانسیون مونترال و شیکاگو، طبق دو مسیر مختلف، این پرونده را پیش میبرد که چنانچه این پرونده در این دادگاهها به نتیجه برسد و قضات رای بدهند، در نهایت به دریافت غرامت از جمهوری اسلامی ختم خواهد شد.»
پدر آراد زارعی ادامه داده که «هر چند که در حال حاضر جمهوری اسلامی برای پرداخت غرامت، در را باز گذاشته ولی با روندی که دولت کانادا و سایر کشورهای شاکی پرونده پیش میبرند رای نهایی به چهار خواسته بیشتر ختم نمیشود اول، عذرخواهی رسمی جمهوری اسلامی بابت این جنایت است که البته باید گفت که آنها باوری به این جنایت ندارند.»
او برگرداندن اموال قربانیان پرواز پیاس۷۵۲ را دومین خواسته دولتهای شاکی دانست و گفت: «بازگرداندن کیفها یا موبایلهای سوخته یا اشیایی که از عزیزان ما باقیمانده دومین خواسته دولتهاست، چراکه میدانیم عوامل جمهوری اسلامی در همان روز اول با بولدوزر، صحنه جنایت را برهم زد و از بین برد و بسیاری از اموال و اشیای باقی مانده از قربانیان این فاجعه را ضبط کردند.همچنین باید قول بدهند که هرگز حوادثی نظیر سرنگونی هواپیمای پرواز پیاس۷۵۲ برای هیچ هواپیمایی رخ ندهد.»
جمهوری اسلامی اعلام کرده است که به بازماندگان هر جانباخته ۱۵۰ هزار دلار غرامت میدهد.
مهرزاد زارعی به درخواست چهارم دولتهای شاکی یعنی دریافت حداکثر غرامت از جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «البته من شخصا از روز اول مخالف بودم که پرونده به سمت دریافت غرامت برود هر چند با شفافیت در دادگاه عالی انتاریو ثابت کردیم که این جنایت عمدی و تروریستی بوده ولی متاسفانه دولت کانادا نپذیرفت و برخی از اعضای انجمن خانوادههای جانباختگان پیاس۷۵۲ مسیر اشتباهی را پیش گرفتند که همین مسیر باعث شد که نه تنها دولت کانادا این جنایت را قبول نکرد بلکه این جنایت را از جنایت عامدانه به یک اشتباه تقلیل داد که این مساله، خانوادهها و کسانی را که در این راه همراه شدند را خشمگین میکند.»
به گفته این فعال سیاسی دادخواه، شش سال از زمانی که این جنایت اتفاق افتاده گذشته، متأسفانه تعداد زیادی از کسانی که در این پرونده واقعا دلسوز بودهاند در حال حاضر مسئولیت اجرایی ندارند، یکی از آنها آقای فیلیپ شامپین بود که از همان روزهای اول، علت این فاجعه را نه یک اشتباه انسانی بلکه یک جنایت میدانست، بعد دیدیم که دولت کانادا و ترودو او را از وزارت خارجه عزل کرد، افراد بسیار دیگری که با این پرونده همراه بودند در دولت کانادا تغییر کردند و اکنون فعالیت اجرایی ندارند، بنابراین هرقدر، زمان بیشتر میگذرد، تمایل دولتها و در حقیقت مسیر دادخواهی کندتر و سختتر خواهد شد.
مهرزاد زارعی افزوده «در جلسه اخیر ما با نمایندگان دولتها در قسمت حقوقی گفتند این پرونده در جریان است ولی امیدوار نباشید که به زودی به نتیجه برسید چون این پرونده سالیان سال به طول خواهد انجامید، ولی من شخصا امیدوارم قبل از این که این پرونده به نتیجه برسد شاهد سرنگونی جمهوری اسلامی باشیم و بتوانیم عاملان این جنایت را در یک دادگاه مردمی و آزاد پس از جمهوری اسلامی محاکمه کنیم.»
وی در پایان تأکید کرده «این پرونده میتوانست پاشنه آشیل جمهوری اسلامی باشد ولی متأسفانه نشد و با مسیرهای نادرستی که انتخاب شد مسیر دادخواهی هواپیمای اوکراینی به بیراهه رفت و به گرفتن غرامت حداکثری منجر شد.»
مسئولان جمهوری اسلامی پس از ساقط کردن این هواپیما با کتمان عامدانه حقیقت، لاپوشانی و ارائه سناریوهای دروغین، دلیل سقوط این هواپیما را «نقص فنی» اعلام میکردند اما پس از فشارهای بینالمللی، ستاد کل نیروهای مسلح، روز ۲۱ دیماه با انتشار یک بیانیه وقیحانه اعلام کرد که سقوط هواپیمای خطوط اوکراین به دلیل برخورد موشک پدافند و ناشی از «خطای انسانی» بوده است!
عاملان این کشتار، نتوانستند حقیقت فاجعه را دستکاری و مخدوش کنند، علی خامنهای نیز نه تنها از بازماندگان این فاجعه دلجویی نکرد بلکه از سر نخوت با تفرعنی سخیف و خجالتآور از سپاه پاسداران و سرکوب معترضان به این فاجعه حمایتی تلویحی کرد.
