پایگاه خبری «هیل» وابسته به کنگره آمریکا در مقالهای به قلم لورا کلی تحلیلگر مسائل بینالملل در مقالهای که ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶، (سوم بهمن) ماه منتشر شد، سرویس فارسی صدای آمریکا (VOA) را متهم کرده است که پوشش خبری مربوط به شاهزاده رضا پهلوی را سانسور میکند؛ آنهم در حالیکه هزاران نفر از مردم ایران در جریان اعتراضات ضدحکومتی نام او را به عنوان شخصیتی برجسته که محور رهبری خیزش است فریاد میزنند.
سه نفر از کارکنان صدای آمریکا به نشریه «هیل» گفتهاند علی جوانمردی، مشاور ناظر بر سرویس فارسی صدای آمریکا، هرگونه ویدئو یا صوتی از شعار دادن معترضان به نام پهلوی را حذف میکند، مانع از آن میشود که مهمانان درباره پهلوی صحبت کنند و موضع دونالد ترامپ در قبال پهلوی را به «شکلی گزینشی» منعکس میکند.
یکی از کارکنان صدای آمریکا به هیل گفت: «این نوع سانسور چیزی است که انتظار میرود در کشورهای اقتدارگرا و تحت دیکتاتوری دیده شود.»
جوانمردی و کری لیک، رئیس آژانس رسانههای جهانی آمریکا که بر صدای آمریکا فارسی نظارت دارد، با انتشار بیانیههایی از تصمیم خود برای پرهیز از پوشش اخبار مربوط به پهلوی دفاع کردهاند و گفتهاند وظیفه آنها تبلیغ چهرههای خاص اپوزیسیون ایران نیست.
جوانمردی در پستی در ۱۸ ژانویه در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «من نه سخنگوی اپوزیسیون هستم و نه دشمن آن. من فقط در کنار حقیقت میایستم؛ حقیقتی که هر روز با خون و شجاعت در خیابانهای ایران نوشته میشود. تعهد من نه به افراد است و نه به پرچمها، بلکه به مردم ایران است که خاموش اما استوار برای آزادی و کرامت انسانی میجنگند.»
با این حال، منابع صدای آمریکا که با هیل صحبت کردهاند، تصویری متفاوت ارائه میدهند. آنها که به دلیل ترس از پیامدهای حقوقی، شخصی و حرفهای نخواستند نامشان فاش شود، از آنچه «نقض بیسابقه اخلاق حرفهای روزنامهنگاری و تحریف واقعیتها» در این رسانه دولتی میدانند، سخن گفتهاند.
آنها جوانمردی را متهم میکنند که به دلیل گرایش سیاسی شخصی و مخالفت دیرینهاش با رضا پهلوی، دست به چنین اقداماتی زده است.
یکی از کارکنان گفت: «علی جوانمردی از مخالفان قدیمی و سرسخت رضا پهلوی است» و «این نشان میدهد که دستکم یک دستور کار شخصی هم در میان است.»
جوانمردی عنوان «مشاور ارشد» ناظر بر تلویزیون فارسی، کردی و افغانی صدای آمریکا را دارد. یکی از منابع این عنوان را بیسابقه و «مندرآوردی» توصیف کرد.
هیل در بخش دیگری از این مقاله مینویسد فعالیتهای جوانمردی توجه «اتحادیه ملی برای دموکراسی در ایران» (NUFDI) را نیز جلب کرده است؛ یک سازمان غیرانتفاعی و غیرحزبی ایرانی-آمریکایی که از پهلوی حمایت میکند. این گروه شکایتی رسمی درباره «رفتار غیرحرفهای» جوانمردی به قانونگذاران کنگره ارائه داده است.
در این شکایت آمده است: «او در موارد متعدد صراحتاً علیه ایران بهعنوان یک مفهوم ملی و موجودیت سیاسی سخن گفته، بدون آنکه میان رژیم و کشور یا مردم آن تمایز قائل شود.»
همچنین آمده است: «لحن جانبدارانه او در برنامههای فارسیزبان با چارچوببندیهای تحریکآمیز و ایدئولوژیک آشکار است. در محتوای کردیزبان، او صراحتاً ایران را دشمن اصلی مردم کرد معرفی کرده که این موضع، تبلیغ سیاسی است نه روزنامهنگاری.»
نوفدی همچنین به پستهای شبکههای اجتماعی و ویدئوهای یوتیوب جوانمردی اشاره کرده که در آنها بهاشتباه ادعا کرده بود ارتش ایران در سال ۲۰۲۲ جدا شده است، یا بهدروغ مدعی همکاری رضا پهلوی با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ـ که از سوی آمریکا سازمانی تروریستی شناخته میشود ـ شده و پهلوی را «فاشیست» خوانده بود.
به گفته یکی از منابع، جوانمردی در ابتدا به کارکنان دستور داده بود دیدار رضا پهلوی با سناتور لیندزی گراهام (جمهوریخواه از کارولینای جنوبی) پوشش داده نشود، هرچند در نهایت گزارشی درباره این دیدار منتشر شد.
یکی از کارکنان صدای آمریکا گفت هیچ پوششی از کنفرانس خبری پرسروصدا و گسترده پهلوی در واشنگتن در هفته گذشته داده نشد.
کارمند دیگری گفت: «ما بهطور پیشفرض میدانستیم اجازه پوشش آن را نمیدهد.»
در گزارش سرویس فارسی صدای آمریکا از مصاحبه اخیر ترامپ با رویترز، تردید رئیسجمهور درباره پذیرش پهلوی از سوی مردم ایران بازتاب داده شد، اما بخش دیگری از سخنان ترامپ که گفته بود «اگر چنین باشد، برای من مشکلی ندارد» حذف شد. در مقابل، بیبیسی فارسی اظهارات ترامپ را بهطور کامل پوشش داد.
با وجود سرکوب اعتراضات خیابانی در ایران، پهلوی همچنان از ایرانیان میخواهد با نرفتن به محل کار و بلند کردن صدای خود از خانهها اعتراض کنند.
نیسان رافتی، تحلیلگر ارشد ایران در «گروه بینالمللی بحران»، به هیل گفت: «پهلوی نقطه مقابل مستقیم جمهوری اسلامی است: پیوندی با دوران پیش از انقلاب که با توسعه اقتصادی و آزادیهای اجتماعی شناخته میشود و چشمانداز گسست از ناکامیهای داخلی و خارجی رژیم.»
او افزود: «اگرچه میزان حمایت واقعی او در داخل ایران دشوار است، اما به نظر میرسد برای بسیاری از معترضان جذاب است و او را در جایگاه نخست میان مخالفان رژیم کنونی قرار میدهد.»
ترامپ در پاسخ به اینکه آیا پهلوی را بهعنوان رهبر جایگزین ایران میبیند یا نه، موضع روشنی نگرفته است. با این حال، گفته میشود استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در مأموریتهای صلح، اوایل ژانویه با پهلوی دیدار کرده است.
کری لیک به پرسشهای مشخص درباره ادعاهای کارکنان صدای آمریکا و منتقدان جوانمردی پاسخ نداد، اما در بیانیهای به هیل گفت: «ما در کار انتخاب رهبری سیاسی ایران نیستیم. این کار از سوی هر رسانه خارجی غیرمسئولانه خواهد بود. این تصمیم فقط به ۹۳ میلیون شهروند ایران تعلق دارد.»
او افزود: «برجستهکردن چهرههای اپوزیسیون خارج از کشور بهجای صداهای داخل ایران، خطر خارجیسازی درگیری را دارد که فقط به نفع رژیم بیرحم تمام میشود و به معترضان داخل کشور آسیب میزند.»
با این حال، در برخی موارد سرویس فارسی صدای آمریکا به مخالفانی که خارج از ایران زندگی میکنند تریبون داده است.
به گفته دو نفر از کارکنان، جوانمردی در ۱۵ ژانویه به آنها گفته بود دیدار احتمالی مسیح علینژاد با سناتور دن سالیوان (جمهوریخواه از آلاسکا) پوشش داده نشود. (علینژاد در واقع دیداری با سالیوان نداشت، اما سالیوان عکسی از دیدار سال ۲۰۲۳ خود با او منتشر کرده و از معترضان حمایت کرده بود.)
این در حالی است که تنها دو روز قبلتر، صدای آمریکا فارسی گفتگویی مفصل با علینژاد روزنامهنگار و کنشگر مدنی که در اردوگاه پهلوی نیست، پخش کرده بود.
اتهام سانسور به کارشناسان دعوتشده نیز کشیده شده است؛ هیل مدعی است «به آنها گفته شده حق ندارند نام پهلوی را بیاورند.»
سحر تحویلی، کارشناس مقیم اروپا در حوزه سانسور اینترنت، گفت در مصاحبه ۹ ژانویه خود با صدای آمریکا فارسی به دلیل بردن نام پهلوی توبیخ شده و به او گفته شده این رسانه درباره پهلوی و نقش او در اعتراضات صحبت نمیکند.
او گفت در ابتدای مصاحبه خواسته پیامی برای معترضان ایران و «کسانی که به فراخوان رضا پهلوی پاسخ میدهند» بفرستد، اما تهیهکننده این را تبلیغ برای پهلوی دانسته و گفته است: «حق نداری نامش را ببری.»
به گفته تحویلی، بعداً به او پیام داده شد که سیاست صدای آمریکا عدم برجستهسازی هر چهره اپوزیسیون است و حتی پوشش سازمان مجاهدین خلق نیز حذف شده است. او همچنین تهدید شد که دیگر به برنامه دعوت نخواهد شد.
تحویلی که اصالتاً ایرانی است، گفت با صدای آمریکا فارسی بزرگ شده؛ رسانهای که زمانی تنها شبکه ماهوارهای فارسیزبان برای مقابله با تبلیغات جمهوری اسلامی بود. او گفت: «دیدن اینکه صدای آمریکا چقدر از مأموریت اصلی خود دور شده، دردناک است.»
ترامپ در آغاز دوره دوم ریاستجمهوریاش همه سرویسهای صدای آمریکا را تعطیل کرد، اما تابستان گذشته نسخهای کوچکتر از سرویس فارسی را برای انتقال موضع آمریکا به ایرانیان احیا کرد؛ همزمان با تبادل حملات میان آمریکا و ایران.
منابع گفتند جوانمردی همزمان با آغاز اعتراضات اخیر ایران که از ۲۸ دسامبر شروع شد و نزدیک به سه هفته ادامه یافت، به کار گرفته شد؛ اعتراضاتی که به گفته تحلیلگران یکی از بزرگترین تهدیدها برای بقای جمهوری اسلامی بود.
یک مقام ایرانی بدون ذکر نام به رویترز گفته است دستکم ۵ هزار معترض کشته شدهاند، اما گروههای حقوق بشری این رقم را بسیار بالاتر میدانند. ترامپ تهدید به مداخله نظامی به نفع معترضان کرد، اما بعداً عقبنشینی کرد و گفت تضمینهایی دریافت کرده که معترضان اعدام نخواهند شد.
در واشنگتن، چهرههای اپوزیسیون ایران برای جلب حمایت آمریکا از دیدگاه خود درباره رهبری آینده تهران رقابت میکنند.
منابع مدعیاند حذف نام پهلوی از صدای آمریکا فارسی عمدتاً به تعصب سیاسی جوانمردی بازمیگردد و اشاره کردهاند که او از ارسال دستورها بهصورت ایمیل خودداری میکند.
در شکایت NUFDI آمده است که جوانمردی «الگوی مستندی از اطلاعات نادرست، جانبداری و نقض اصول اخلاقی» دارد. این شکایت به پستهای او در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۲۰۲۲ اشاره میکند که در آنها بهدروغ مدعی مرگ آیتالله علی خامنهای شده بود.
به نوشته این گروه، این ادعاها بدون مدرک معتبر منتشر شد، امید واهی ایجاد کرد، گردش اخبار تأییدشده را مختل ساخت و جان معترضان را به خطر انداخت.
در آن زمان، جوانمردی خود را بنیانگذار و مدیر خبری AvaToday.net معرفی میکرد.
یکی از کارکنان صدای آمریکا از بازنشر یک حساب کاربری در ایکس توسط کری لیک که از حاکمیت اقلیتهای قومی در ایران حمایت میکند، انتقاد کرد؛ حسابی که مصاحبهای از جوانمردی در صدای آمریکا فارسی را منتشر کرده بود.
جوانمردی در پست ۱۸ ژانویه خود در ایکس گفت از ایران یکپارچه حمایت میکند و مدعی شد هدف یک کارزار روایتسازی جعلی قرار گرفته است.
او نوشت: «این حملات صرفاً اختلاف نظر یا انتقاد سیاسی نیست، بلکه نتیجه روایتهای نادرستی است که جمهوری اسلامی و شبکه حامیانش برای خاموشکردن حقیقت ساختهاند.»
او افزود: «در شغل جدیدم در صدای آمریکا، مأموریت اصلی من همراستا کردن آن با سیاست خارجی ایالات متحده و انتقال حمایت رئیسجمهور ترامپ از مردم ایران است.»
