بازار جهانی نفت در نخستین ساعات بازگشایی پس از آغاز حملات اسرائیل و ایالات متحده به جمهوری اسلامی با افزایش قابل توجه قیمتها روبرو شده است. خبرگزاری «بلومبرگ» اعلام کرده است که افزایش قیمت نفت در بازگشایی این هفته، بیشترین میزان افزایش در طول چهار سال گذشته بوده است.
در اولین دقایق بازگشایی بازارهای جهانی در روز دوشنبه دوم مارس ۲۰۲۶ برابر با ۱۱ اسفندماه ۱۴۰۴ قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت با ۱۰/۹۸ درصد افزایش به ۷۴/۳۸ دلار رسید.
قیمت نفت برنت برای تحویل در ماه مه نیز با ۱۳ درصد رشد از ۸۲ دلار گذشت. افزایش ۱۳درصدی قیمت نفت برنت تنها در دقایق نخستین بازگشایی بازار در سه دهه گذشته سابقه ندارد و کارشناسان معتقدند، تداوم این شرایط قیمت نفت را سه رقمی خواهد کرد.
قیمت فعلی نفت برنت گویای افزایش حدود ۱۸ درصدی نسبت به ماه گذشته و افزایش ۲حدود ۲۸ درصدی آن نسبت به سه ماه قبل است.
خبرگزاری «بلومبرگ» نوشته کارشناسان بر این باورند قیمت نفت با باز گشایی بازارهای جهانی، جهشی قابل توجه خواهد کرد. «بلومبرگ اکونومیکس» برآورد کرده که در سناریوی مسدودشدن کامل تنگ هرمز، قیمت نفت میتواند به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.
ساعاتی پس از آغاز حملات اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری در بامداد روز شنبه نهم اسفندماه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهطور موقت عبور کشتیها و نفتکشها از تنگه هرمز را ممنوع کرد. تنگه هرمز گذرگاهی راهبردی است که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند و از کشورهای خلیج فارس به دیگر کشورها صادر میشود.
از سوی دیگر یکی از تهدیدهایی که سبب افزایش پرسرعت قیمت جهانی نفت شده است، احتمال هدف قرار گرفتن پالایشگاههای کشورهای حاشیه خلیجفارس است.
در همین رابطه طی ساعات گذشته جمهوری اسلامی با استفاده از پهپادهای «شاهد ۱۳۶» پالایشگاه شرکت آرامکو در منطقه «رأس تنوره» عربستان سعودی را هدف قرار داده است. پالایشگاه «رأس تنوره» یکی از مهمترین مراکز صادرات نفت این کشور به شمار میرود.
بر اساس اطلاعات اولیه، صدای چند انفجار در اطراف تأسیسات نفتی شنیده شده و دود در بخشهایی از مجموعه مشاهده شده است. تاکنون جزئیات دقیقی از میزان خسارات یا تلفات احتمالی منتشر نشده و مقامهای رسمی عربستان بیانیه تکمیلی صادر نکردهاند.
برخی کارشناسان معتقدند بازار نفت اکنون بیش از آنکه تحت تأثیر تحولات اقتصادی باشد، وابسته به جنگی است که از ۴۸ ساعت گذشته آغاز شده است. کارشناسان تأکید دارند آنچه اکنون بر بازارها حاکم است نه صرفاً جنگ، بلکه «عدم قطعیت» درباره دامنه و مدت آن است؛ عاملی که میتواند در روزها و هفتههای آینده نیز نوسانات قابل توجهی را رقم بزند.
برخی تحلیلگران نیز خاطرنشان میکنند که این دور جدید از افزایش قیمت نفت که در اثر ترکیبی از رشد انباشته سال جاری به دلیل تشدید تنشهای پیشین صورت گرفته، باعث شده قیمت نفت از ابتدای سال تاکنون حدود ۱۷ درصد بالا برود.
از سوی دیگر افزایش قیمت نفت وضعیت انرژی و سوخت در دنیا را تحت الشاع قرار خواهد داد. قیمت گاز در اروپا روز دوشنبه به دلیل درگیری ناشی از حملات ایالات متحده و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، که صادرات گاز طبیعی مایع از خلیج فارس، به ویژه از قطر را به خطر میاندازد، به شدت افزایش یافت.
روزنامه «فیگارو» اعلام کرد قیمت پس از جهش ۲۲ درصدی به ۳۸/۸۸۵ یورو، بیش از ۲۰ درصد افزایش یافت. قیمتی که هنوز کمتر از قیمتی است که در ژانویه به دلیل سرمای شدید به آن رسیده بود.
در بازار فلزات گرانبها نیز واکنشی قابل توجه به جنگ رخ داده است. طلا به عنوان دارایی امن، با رشد محسوسی همراه شد و به بالای ۵۴۰۰ دلار رسید. نقره نیز روندی مشابه را تجربه کرد و تا محدوده ۹۶ دلار در هر اونس افزایش یافت.
