اندیشکده «لوتوس» کارزاری را آغاز کرده که از دولت بریتانیا میخواهد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را رسما در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهد. برگزارکنندگان این کارزار میگویند تحریمها دیگر به تنهایی برای مقابله با فعالیتهای سپاه در داخل ایران، خاورمیانه و خاک بریتانیا کافی نیست.
*اصطلاح «فدایی» به افرادی اطلاق میشود که آمادگی خود را برای جانباختن در راه جمهوری اسلامی در صورت وقوع درگیری نظامی اعلام میکنند.
کارزار «سپاه انقلاب اسلامی ایران را منع کنید» با هدف افزایش آگاهی عمومی دربارهی نقش سپاه پاسداران در سرکوب داخلی، گروگانگیری، ارعاب مخالفان در خارج از کشور، پولشویی و عملیات نفوذ و جهتدهی افکارعمومی در بریتانیا راهاندازی شده است.
این کارزار در حالی آغاز میشود که نگرانیها در بریتانیا دربارهی تهدیدهای مرتبط با حکومت جمهوری اسلامی، بار دیگر افزایش یافته است.
بین ژانویه ۲۰۲۲ تا اکتبر ۲۰۲۴، بریتانیا به ۲۰ مورد از توطئههای مرتبط به جمهوری اسلامی واکنش نشان داد؛ اقداماتی که گفته میشود شهروندان یا ساکنان بریتانیا را هدف قرار داده بودند، افرادی که از نگاه تهران تهدید تلقی میشدند.
ابعاد این تهدیدها در سال ۲۰۲۵ بهطور چشمگیری افزایش یافت. بهگونهای که سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، MI5، اعلام کرد در طول تنها یک سال، بیش از ۲۰ طرح بالقوه مرگبار مرتبط با جمهوری اسلامی را زیر نظر داشته است.
امسال، فضای امنیت داخلی بریتانیا بیش از پیش رو به وخامت گذاشته است. در ۳۰ آوریل، «مرکز مشترک تحلیل تروریسم» سطح تهدید تروریستی در بریتانیا را از «قابل توجه» به «شدید» افزایش داد.
در اوایل ماه مه نیز، پلیس ضدتروریسم بریتانیا در پی حملهای عمدی و آتشسوزی در دیوار یادبود معترضان جانفدای ایرانی که در ژانویه به دست حکومت کشته شده بودند، دو نفر را بازداشت کرد.
امید جلیلی، بازیگر و کمدین ایرانی-بریتانیایی، به « کیهان لایف» گفت:« قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی، پیامدهایی بسیار فراتر از یک اقدام نمادین خواهد داشت. جلیلی افزود: «سپاه پاسداران، افزون بر گسترش ترور، یک امپراتوری اقتصادی بینالمللی نیز هست.»
جیو اسفندیاری از اندیشکده «لوتوس» نیز توضیح داد که سپاه پاسداران تاکنون در بریتانیا در فهرست سازمانهای تروریستی قرار نگرفته است، زیرا دولتهای پیاپی این کشور به دلیل نگرانی دربارهی روابط دیپلماتیک با تهران و همچنین تنشهای گستردهتر منطقهای، با احتیاط عمل کردهاند. با این حال، او تأکید کرد که فضای سیاسی در بریتانیا در حال تغییر است.
وی افزود: «به روشنی میتوان دید که حمایت در پارلمان بریتانیا برای اتخاذ اقدامات سختگیرانهتر علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حال افزایش است. شمار بیشتری از اعضای مجلس اعیان و نمایندگان پارلمان بهطور علنی دربارهی این موضوع سخن میگویند و فشار بر دولت نیز رو به افزایش است.»
لُرد وانلی، مشاور پیشین دولت بریتانیا در امور خشونت سیاسی و ناآرامیهای اجتماعی، که از این کارزار نیز حمایت میکند، گفت بریتانیا در سالهای گذشته بارها برای خود «بهانه» تراشیده تا از اقدام علیه سپاه پاسداران خودداری کند، در حالی که متحدانش مواضع قاطعتری اتخاذ کردهاند.
او افزود: «دربارهی تأخیری که تاکنون رخ داده، دیگر کاری از دست ما برنمیآید. اما اکنون باید از دولت بخواهیم که این سازمان را بهطور کامل در فهرست گروههای ممنوعه و تروریستی قرار دهد.»
امید جلیلی همچنین گفت:« منتقدانی که معتقدند قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی تأثیر عملی چندانی نخواهد داشت، در واقع دامنه و پیامدهای چنین اقدامی را دستکم میگیرند.
اظهارات او بازتاب یکی از محورهای اصلی کارزار «سپاه پاسداران را متوقف کنید» است. دیدگاهی که سپاه پاسداران صرفا یک نیروی نظامی ـ امنیتی نیست، بلکه شبکهای اقتصادی و ایدئولوژیک با نفوذی گسترده فراتر از مرزهای ایران بهشمار میرود.
بر اساس «قانون تروریسم ۲۰۰۰» بریتانیا، عضویت در یک سازمان ممنوعه، دعوت به حمایت از آن، برگزاری نشست در پشتیبانی از آن و نمایش نمادهایی که بهطور معقول نشانهی حمایت از آن سازمان تلقی شود، میتواند جرم کیفری محسوب شود. عضویت در یک سازمان ممنوعه میتواند مجازاتی تا ۱۴ سال زندان در پی داشته باشد.
زندانیان پیشین و فعالان ایرانی-بریتانیایی که از این کارزار حمایت میکنند، میگویند میان سپاه پاسداران و برخی تهدیدها در داخل بریتانیا، از جمله فعالیتهای ادعایی پولشویی، ارتباطهایی وجود دارد. آنها همچنین ابراز نگرانی میکنند که برخی افراد مرتبط با خانوادههای وابسته به سپاه پاسداران در بریتانیا، به گونهای از ساختارها و امکانات موجود بهرهمند میشوند که پرسشهای اخلاقی و امنیتی جدی ایجاد میکند.
الیکا آشوری، دختر انوشه آشوری، شهروند ایرانی-بریتانیایی که ۱۶۷۷ روز در زندان اوین زندانی بود، گفت: گروگانهای پیشین «شواهد زندهی تبهکاری، فساد و شرارت ضد انسانی سپاه پاسداران» هستند.
او افزود: «آنها صرفا آمار و ارقام نیستند. بلکه انسانهایی هستند که از ماشین روانی و فیزیکی یک سازمان تروریستی جان سالم به در بردهاند.»
او گفت: اولویت دادن به «کانالهای دیپلماتیک»، بهجای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی، در عمل بهمعنای اعتبار بخشیدن به «جلاد» است. آشوری همچنین تأکید کرد که این موضوع نباید به مسئلهای جناحی و حزبی تقلیل پیدا کند.
طومار اعتراضی او در وب سایت بیش از ۳۸ هزار امضا جمع آوری کرده است. Change.org
نسرین روشن، زندانی پیشین ایرانی-بریتانیایی که پس از شرکت در اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در لندن و حضور در مراسمی در مصر برای بزرگداشت محمد رضا شاه پهلوی، ۱۸ ماه را در زندان اوین گذراند، گفت:« پیش از آزادی به هم بندانش قول داده بود که صدای آنان باشد.»
او ادامه داد: «هیچ کس، واقعا نمیتواند درک کند که ماهها زندگی شبانه روزی با چشمبند، در فضایی شبیه گور، چه معنایی دارد، مگر آنکه خود آن را تجربه کرده باشد.»
روشن افزود: «سکوت در برابر سرکوب و شکنجه، تنها به عاملان آن, قدرت بیشتری میدهد تا به جنایتهای خود ادامه دهند.»
کامبیز پویا مجد، بازرگان ایرانی-بریتانیایی نیز به این کارزار پیوسته زیرا معتقد است سپاه پاسداران تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی بریتانیاست.
او گفت: «بهعنوان یک ایرانی-بریتانیایی، باور دارم این موضوع مستقیما به امنیت ملی بریتانیا مربوط میشود. اگر سپاه پاسداران در اینجا ریشه و نفوذ داشته باشد، همه ما در معرض خطر خواهیم بود.»
پویا مجد افزود که فعالان این کارزار خواستار شفافیت بیشتر دربارهی مالکیت املاک، ساختار شرکتها و منابع ثروتهای مشکوک مرتبط با افراد وابسته به حکومت جمهوری اسلامی هستند. به گفتهی او، آنها همچنین از مقامهای بریتانیایی میخواهند شبکههای مالی، خیریهها و ساختارهای شرکتی مرتبط با حکومت ایران را مورد بررسی قرار دهند.
او در این زمینه به نگرانیها دربارهی نهادهایی چون «مرکز اسلامی انگلستان» در منطقه میدا ول لندن و «کمیسیون حقوق بشر اسلامی» اشاره کرد.
لُرد وانلی در گزارش ۱۰۹ صفحهای خود با عنوان «نفوذ ناموجه: سوءاستفاده حکومت ایران از نظام خیریهای بریتانیا و محدودیتهای نظارتی»، شماری از مؤسسات خیریه، نهادهای مذهبی و مراکز فرهنگی در بریتانیا را بررسی کرده که گفته میشود دارای پیوندهای ایدئولوژیک، تشکیلاتی یا فردی با جمهوری اسلامی هستند.
این گزارش هشدار میدهد که جمهوری اسلامی، از طریق خیریهها، مراکز مذهبی، نهادهای آموزشی و سازمانهای فعال اجتماعی، زیرساختی بلندمدت برای نفوذ در بریتانیا ایجاد کرده و از خلأهای موجود در قوانین نظارت بر خیریهها بهره برده است.
لُرد والنی استدلال میکند که قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی، روند اجرای قانون را سادهتر خواهد کرد، زیرا در آنصورت هرگونه حمایت یا ارتباط با سپاه، بهخودیخود جرم کیفری محسوب میشود.
او گفته: «این اقدام، راهحلی معجزهآسا نیست، اما بخشی ضروری از توانایی ما برای حفاظت از مردم بریتانیا در برابر رژیم ایران است.»
ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» قرار داد. کانادا نیز در سال ۲۰۲۴ این سازمان را بر اساس قانون کیفری این کشور، بهعنوان یک نهاد تروریستی معرفی کرد و اتحادیه اروپا در فوریه ۲۰۲۶ بهطور رسمی سپاه پاسداران را به فهرست سازمانهای تروریستی خود افزود.
جیو اسفندیاری گفت: بریتانیا همچنان میتواند در عین حفظ کانالهای دیپلماتیک ضروری، موضعی حقوقی و قاطعتر در برابر سپاه پاسداران اتخاذ کند.
او افزود: «بریتانیا میتواند در برابر سازمانهای مرتبط با تهدیدها و فعالیتهای خصمانه، موضعی محکم اتخاذ کند و در عین حال، هرجا لازم باشد، کانالهای دیپلماتیک را نیز حفظ کند.»
اما از نگاه حامیان این کارزار، مسئله اصلی، دیگر این نیست که آیا سپاه پاسداران تهدیدی محسوب میشود یا نه، بلکه این است که آیا بریتانیا آماده است با آن همچون یک تهدید واقعی برخورد کند یا خیر.
به عقیدهی امید جلیلی، قرار دادن سپاه پاسداران، در فهرست سازمانهای تروریستی، دولتها، شرکتها، نهادها و شبکههای مالی را ناگزیر خواهد کرد با یک پرسش بنیادین روبرو شوند: اینکه آیا با یک نهاد دولتی طرف هستند یا با یک سازمان تروریستی؟
منبع: کیهان لایف
ترجمه: کیهان لندن
